Danıştay 13. Daire E.2016/1647 K.2022/3620

Sanayi Limited Şirketi

İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: … Köy Muhtarlığı ile davacı arasında 05/01/2011 tarihinde imzalanmış olan 20 yıllık kira sözleşmesine konu İstanbul ili, Beykoz ilçesi, … Mahallesi (Eski … Köyü), … ada, … parselde bulunan taşınmazın 6360 sayılı 14 İlde Büyükşehir Belediyesi ve 27 İlçe kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına dair Kanun'un Geçici 1. maddesinin 3. fıkrası gereğince Beykoz Belediye Başkanlığı'na devredilmesi üzerine, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 64. maddesinde bulunan kurala istinaden kira sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin davacı şirkete yönelik kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirketin. Köy Muhtarlığı'ndan dava konusu taşınmazı "trafik eğitim parkı-sürücü eğitim pisti olarak" kullanmak amacıyla 05/01/2011 tarihinde 20 yıllık kira sözleşmesi ile kiraladığı, bu dönemde davacı şirketin uzun süreli kira sözleşmesi yapıldığını hesaba katarak taşınmazın kullanılmasına ilişkin birtakım yatırım ve masraflar yaptığının açık olduğu,

dava konusu taşınmazın yeni maliki olan davalı idarenin aradan henüz 3 yıllık bir süre geçmiş iken kira sözleşmelerinin 2886 sayılı Kanun çerçevesinde yeniden düzenlenmesi gerektiği gerekçesiyle … tarih ve … sayılı kararla yapılan kira sözleşmesini iptal ettiği, iptal sonrası davalı idare ile davacı şirket arasında 31/03/2014-01/01/2015 tarihleri için 9 aylık kira sözleşmesi yapıldığının anlaşıldığı, belediye taşınmazlarının kiraya verilme usulünün 2886 sayılı Kanun'a göre belirlendiği,

Kanun'un 64. maddesinde taşınmaz malların en fazla 10 (on) yıl süreyle kiraya verilebileceği düzenlendiği dikkate alındığında, kiracılık döneminin 10 yıllık süreyi doldurmadan davalı idarece kira sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin davacı şirkete yönelik kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 2886 sayılı Kanun'un 64. maddesi ile getirilen azami kira süresinin 10 yıl olacağı, Kanun'un sözleşme ilişkilerinin hem kurulması hem de sona erdirilmesi bakımından özel hükümler içerdiği, bu sebeple bu Kanun'un uygulanması gerektiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, temyiz istemine konu Mahkeme kararının ise hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...Köy Muhtarlığı ile davacı arasında 05/01/2011 tarihinde 20 yıllık kira sözleşmesi imzalanmış, sözleşmeye konu İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi (Eski … Köyü), … ada, … parselde bulunan taşınmaz 6360 sayılı 14 İlde Büyükşehir Belediyesi ve 27 İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına dair Kanun'un Geçici 1. maddesinin 3. fıkrası gereğince Beykoz Belediye Başkanlığı'na devredilmiş, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 64. maddesinde bulunan, "Kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresi, on yıldan çok olamaz." kuralına istinaden davacının kira sözleşmesi feshedilmiş, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde. "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür." kuralına.

6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Geçici 1. maddesinde; " (1) Bu Kanundaki devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulur.

Bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabilir.

(2) 1 inci maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köyler, mevcut personelini, taşınır ve taşınmazlarını, iş makineleri ve diğer taşıtları ile kamu kurum ve kuruluşlarına olan alacak ve borçlarını katılacakları ilçe belediyesine bu Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren bir ay içinde bildirir.

Bu belediye ve köylerin taşınmazlarının tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, yeni nazım ve uygulama imar planının yapılması, imar planı değişikliği ve revizyonu ile her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları katılacakları ilçe belediyesinin onayına bağlıdır. Henüz ilçe belediyesi oluşmamış yerlerde bildirimler il belediyesine yapılır ve onaylar il belediyesince verilir.

Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış memur alımları hariç olmak kaydıyla, yine bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köyler tarafından nakil yoluyla atanacaklar da dâhil olmak üzere hiçbir şekilde yeni personel alımı yapılamaz ve bu belediye ve köyler tarafından aynı tarihten itibaren tüzel kişiliğin sona ereceği tarihi geçecek şekilde veya mevcut hizmet alımlarının kapsamını ve personel sayısını genişletecek şekilde hizmet alımı sözleşmesi düzenlenemez.

(3) 1 inci maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredilir. Devir işlemi ilk mahalli idareler genel seçimi itibarıyla uygulamaya konulur. (...)" kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca köy tüzel kişiliklerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında bulunmadığı, tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personelinin, her türlü taşınır ve taşınmaz mallarının, hak, alacak ve borçlarının, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredileceğinin kurala bağlandığı, ancak devredilen köy veya belediyelere ait gayrimenkullerle ilgili daha önce yapılan tasarrufların hukukî durumuna ve geçerliğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Davalı idarece, davacı ile köy tüzel kişiliği arasında akdedilen kira sözleşmesinin 20 yıl süre ile yapıldığı, oysa 2886 sayılı Kanun uyarınca kira sözleşmelerinin 10 yıldan çok olamayacağından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmekte ise de, 2886 sayılı Kanun'un 1. maddesinde Kanun kapsamındaki idareler belirlenmiş olup, köyler bu idareler arasında sayılmadığından ve kira sözleşmesinin akdedildiği tarih itibarıyla köy tüzel kişiliğine ait olan taşınmazın kiralama işi 2886 sayılı Kanun hükümlerine tâbi olmadığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesi'nce, 2886 sayılı Kanun'un 64. maddesi göz önünde bulundurulmak suretiyle, kiracılık döneminin on yıllık süreyi doldurmadan sözleşmenin feshedilemeyeceği belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde "gerekçe" yönünden hukuka uygunluk bulunmamakla birlikte, davacı tarafından temyiz yoluna başvurulmadığından ve davalı idarenin temyiz başvurusunda ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik görülmemiştir.