Danıştay 13. Daire E.2016/2393 K.2022/1821

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilerek 28/11/2015 tarih ve 29546 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve 01/01/2016 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 12. maddesinin beşinci fıkrası ile 14. maddesinin üçüncü fıkrasına yönelik davacı tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 12/5 maddesi ile Şebeke İşletim Sistemi Yatırımları için, 14/3 maddesi ile ise Yatırım Harcaması Niteliğindeki Diğer Harcamaların miktarına ilişkin limit getirildiği, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nde, Dağıtım Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ'de bu konuda herhangi bir sınırlama yokken davalı idarenin Usul ve Esaslar ile yapımı zorunlu olan sistemlerin yapılmasını imkânsız kılacak ölçüde orantısız/aşırı bir limit getirmesinin hukuken kabul edilebilir olmadığı, 03/12/2016 tarihli değişiklik ile itirazlar kısmen değerlendirilmiş gözükmekle birlikte yeni taleplerin onaylanıp onaylanmayacağının kesin olmadığı ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI

Dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Dava; 28.11.2015 tarih ve 29546 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak 01.01.2016 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 12. maddesinin beşinci fıkrası ile 14. maddesinin üçüncü fıkrasına yönelik davacı tarafından, şebeke işletim sistemi yatırımlarının şebeke yatırımlarının % 5 ile, yatırım harcaması niteliğindeki diğer harcamaların, şebeke yatırımlarının % 1 ile sınırlandırılmasının mevzuatın gerektirdiği yükümlülüklerin yerine getirilmesini imkansız hale getireceği ileri sürülerek, sınırlamaların revize edilmesi istemiyle yapılan itirazın reddedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır

Davalı idarenin usule yönelik iddiaları yerinde görülmemiştir.

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde.

"Bu Kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır." hükmü yer almış, 9.maddesinin 2.fıkrasında," Dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmak,

dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür." hükmüne, 5. fıkrasında.

"Kurul tarafından onaylanan talep tahminleri doğrultusunda yatırım planlarının hazırlanması ve Kurul onayına sunulması, onaylanan yatırım planı uyarınca yatırım programına alınan dağıtım tesislerinin projelerinin hazırlanması ile gerekli iyileştirme ve kapasite artırımı yatırımlarının yapılması ve/veya yeni dağıtım tesislerinin inşa edilmesi görevi ilgili dağıtım sistemini işleten dağıtım şirketine aittir." hükmüne, 6.fıkrasında da, "24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde yapılan özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi,

güçlendirilmesi ve genişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyeti kamuya aittir. Özelleştirilen elektrik dağıtım tesis ve varlıklarına ilişkin her türlü işletme ile yatırım planlaması ve uygulamasına onay ve değişiklik yetkisi Kurula aittir." hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır.

Dava konusu, Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve Esasların 12.maddesinin 1.fıkrasında, "Şebeke işletimi için ilgili mevzuat kapsamında yapılması gerekli olan ve Vergi Usul Kanunu ve diğer ilgili mali mevzuata uygun olarak aktifleştirilebilen uzaktan izleme ve kontrol sistemleri, coğrafi bilgi sistemleri, OSOS, kullanıcı yönetim ve izleme sistemleri ve bu sistemlerin kullanımı için gerekli bilişim sistemi ve teknoloji yatırımlarına ilişkin harcamalar Şebeke İşletim Sistemi Yatırımları olarak değerlendirilir." düzenlemesi,

5.fıkrasında, "Bu madde kapsamında uygulama dönemi boyunca yapılacak olan harcamaların ön kabulden geçmiş yatırım harcamaları hesaplamalarında dikkate alınan tutarı İlgili uygulama dönemine ilişkin ilk onaylanan yatırım planında yer alan Şebeke Yatırımlarının % 5'ini geçmeyecek şekilde onaylanır." hükmü, 14.maddesinin 1.fıkrasında, "Dağıtım varlıkları dışında dağıtım faaliyetinin yürütülmesi için gerekli olan ve Vergi Usul Kanunu ve mali mevzuata uygun olarak aktifleştirilmiş, faydalı ömrü bir sene ve üzerindeki arsa, demirbaş (ölçü ve iş aletleri ve diğer demirbaşlar), bina, taşıt,

vb. varlıklar ile yazılım lisansları ve proje yapımı işlerine ilişkin harcamalar Yatırım Harcaması Niteliğindeki Diğer Harcamalar olarak değerlendirilir." düzenlemesi, 3. fıkrasında, "Bu madde kapsamında uygulama dönemi boyunca yapılacak olan harcamaların ön kabulden geçmiş yatırım harcamaları hesaplamalarında dikkate alınan tutarı ilgili uygulama dönemine ilişkin ilk onaylanan yatırım planında yer alan Şebeke Yatırımlarının %1'ini geçmeyecek şekilde onaylanır." hükmü getirilmiştir.

Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden, şebeke işletim sistemi yatırımlarının önemli bir kısmının mevzuatın getirdiği zorunluluklar nedeniyle 01.01.2016 tarihine kadar gerçekleştirilmiş bulunduğu, yatırım harcaması niteliğindeki diğer harcamalarının bir kısmının işletme bütçesinden kiralama yöntemiyle karşılanabilmesi ve düzeltmeye tabi yatırım bütçesi içerisinden satın alınması veya yaptırılması imkanlarının bulunduğu anlaşılmakta olup; bütçe tavanı ile gereksiz yatırımların önüne geçilmesi suretiyle verimliliğin artırılması ve vatandaşa yansıtılacak olan, tarifelere getirilecek ek yüklerin önünün alınması amacıyla getirilen dava konusu düzenlemelerde anılan kamu hizmetinin gereklerine ve Kanun hükümlerine aykırılık bulunmamaktadır.

Davacının diğer iddiaları ise dava konusu işlemleri kusurlandırıcı mahiyette görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

Davalı idarenin süre aşımı itirazı geçerli görülmemiştir.

03/12/2016 tarih ve 29907 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 28/11/2016 tarih ve 6623 sayılı Kurul Kararı ile dava konusu Usul ve Esasların 12. maddesinin sonuna 6. fıkra eklenmiş ve “5. fıkrada belirtilen %5 sınırını aşan proje bazındaki şebeke işletim sistemi yatırımları ile ilgili yatırım planı revizyonu Kurul’un yetkisindedir. %5 sınırının aşılmasının öngörülmesi halinde, elektrik dağıtım şirketleri bu karakteristikteki yatırımlar için proje bazında değişiklik taleplerini gerekçeleri ile birlikte Kurum’a sunar.

Kurul tarafından proje bazında uygun görülen bütçe başka bir proje için kullanılmaz” kuralı getirilmiş.

Usul ve Esaslar’ın 14. maddesine 30/09/2017 tarih ve 30196 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 21/09/2017 tarih ve 7296 Kurul Kararı ile eklenen 5. fıkrasında, "3'üncü fıkrada belirtilen %1 sınırını aşan proje bazındaki yatırım harcaması niteliğindeki diğer harcamalar yatırımları ile ilgili yatırım planı revizyonu Kurul'un yetkisindedir. %1'lik sınırın aşılmasının öngörülmesi hâlinde, elektrik dağıtım şirketleri bu karakteristeki yatırımlar için proje bazında değişiklik taleplerini gerekçeleri ile birlikte Kuruma sunar.

Kurul tarafından proje bazında uygun görülen bütçe başka bir proje için kullanılamaz." kuralına yer verilmiştir.

Bu itibarla, 28/11/2015 tarih ve 29546 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak 01/01/2016 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Dağıtım Sistemi Yatırımlarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 12. maddesinin beşinci fıkrası ve 14. maddesinin üçüncü fıkrası ile bu hükümlerdeki sınırlamaların revize edilmesi suretiyle kaldırılması için yapılan 23/01/2016 tarihli başvurunun reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davanın, Usul ve Esaslar’da yapılan değişiklikler ile sınırlamaların revize edilmiş olması nedeniyle konusuz kaldığı anlaşıldığından davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.