Danıştay 13. Daire E.2016/4855 K.2021/3520

Dava konusu istem: İstanbul Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nce, 05/06/2008 tarihinde yapılan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Eczanesi için 34 kalem tıbbi malzeme temini ihalesinde davacı şirket uhdesinde kalan 27 no.lu kaleme ilişkin malzemenin Teknik Şartname hükümlerine uygun olarak teslim edilmediğinden bahisle davacı şirketin tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan 1 yıl süre ile yasaklanmasına yönelik kararın .... İdare Mahkemesi tarafından iptali üzerine, ihaleden yasaklama işleminden doğan 22.822,00-TL maddi zarar ile 40.000,00-TL manevi zararın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda;

Maddi tazminat yönünden;

İhalelere katılmaktan yasaklamaya ilişkin işlemlerden dolayı açılacak tazminat davalarında, bu işlemlerden dolayı uğranılan somut ve kesin zararlarla birlikte, ihaleye katılım için ihaleye özgü olarak yapılan ve ispatlanabilen zararların tazmininin istenebileceği, davacı şirket tarafından yasaklama kararı nedeniyle ...ihale kayıt numaralı ihale ile ilgili İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde irat kaydedilen 822,00-TL bedelli teminat mektubu, 2008/202632 ihale kayıt numaralı ihale ile ilgili Aydın Valiliği Atatürk Devlet Hastanesinde irat kaydedilen 500,00-TL bedelli teminat mektubu,

...ihale kayıt numaralı ihale ile ilgili olarak Sağlık Bakanlığı Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesinde irat kaydedilen 500,00-TL bedelli teminat mektubu, ...ihale kayıt numaralı ihale ile ilgili olarak Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde irat kaydedilen 1.000,00-TL bedelli teminat mektubu olmak üzere dört adet teminat mektubunun toplam bedeli olan 2.822,00-TL ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi'ne teslim edemediği mal nedeniyle mahrum kaldığı 20.000,00-TL (amortisman ve diğer giderler düşüldükten sonra) net kazanç kaybı olmak üzere maddi zarar miktarının toplamda 22.822-TL'den oluştuğunun iddia edildiği,

Mahkeme'nin ara kararlarına gelen cevaplardan, sadece Sağlık Bakanlığı Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesi'nin 2008/203323 kayıt numaralı ihalesi ile ilgili olarak davacı şirketin irat kaydedilen 500,00-TL bedelli teminat mektubu tutarında zararının oluştuğu, diğer irat kaydedilen tutarlar ile davacı şirketin yasaklı olmadığı dönemde iştirak edip teklif sunduğu ve ancak yasaklanması ile sözleşme imzalayamadığı alım kalemleri ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde teslim edemediği mal nedeniyle mahrum kaldığı iddia edilen 20.000,00-TL kazanç kaybına ilişkin olarak,

davacı şirketçe somut herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı gibi, yasaklama dönemine ilişkin kâr kaybından dolayı uğradığını ileri sürdüğü zararın varsayıma dayandığı, varsayıma dayalı olarak tazminata hükmedilemeyeceği dikkate alındığında, davacı şirketin ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlem nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 22.822,00 TL maddi tazminat isteminden sadece irat kaydedilen 500,00-TL bedelli teminat mektubuna ilişkin tutarın davalı idarece davacı şirkete ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Manevi tazminat yönünden;

Davalı idarenin Resmî Gazete'de yayımlanan ve ardından Mahkemece iptal edilen davacı şirketin kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmasının yasaklanmasına ilişkin kararı nedeniyle davacının ticarî itibarının zedeleneceği, güvenirliğinin azalacağı açık olmakla birlikte, davacı tarafından istenilen manevi tazminat miktarının (40.000 TL) manevi tazminatın manevi tatmin amacını aşacak miktarda olduğu, ihaleden yasaklama işleminin uygulamada kaldığı süre ve yargı kararı ile iptal edilen söz konusu işlemin davacı şirket üzerindeki olumsuz manevi etkileri dikkate alınarak işlem nedeniyle davacı şirketin uğramış olduğu manevi zarara karşılık olarak takdiren 10.000,00-TL manevi tazminatın davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davacının maddi tazminat isteminin 500,00-TL'lik kısmının kabulüne, 22.322,00-TL'lik kısmının ise reddine, manevi tazminat isteminin 10.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, 30.000-TL'lik kısmının ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yasaklama kararı nedeniyle dört adet teminat mektubunun toplam bedeli olan 2.822,00-TL'nin irat olarak kaydedildiği, anılan ihalelerde, davacı şirketin yasaklı olmadığı dönemde iştirak edip teklif sunduğu ve ancak yasaklanması ile sözleşme imzalayamadığı alım kalemleri ile yasaklama kararının dayanak yapıldığı İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde teslim edemediği mal nedeniyle mahrum kaldığı net kazanç kaybının ise 20.000,00-TL (amortisman ve diğer giderler düşüldükten sonra) olmak üzere maddi zarar miktarının toplamda 22.822-TL'den oluştuğu,

mahkemece yapılan ara kararına Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesi hariç diğer kurumlardan cevap gelmediği, buna rağmen mahkemece maddi zarar taleplerinin ispat edilemediği gerekçesiyle reddedildiği, ara kararı gereğini yerine getirmeyenler hakkında suç duyurusunda bulunulması gerektiği, yasaklama kararının 04/02/2009 tarihinde verildiği, ancak yaklaşık 5 yıl sonra iptal edildiği, 5 yıl boyunca yasaklama kararının olumsuz manevi etkilerinin sürdüğü, şirketin ticari gücünü yeniden toplayamadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının manevi zararı karşılar nitelikte olmadığı;

davalı idare tarafından, davacının taahhüdünü gereği gibi yerine getirmediği, mahkemece usuli sebeplerle yasaklama kararının iptaline karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, mahkeme kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının ileri sürdüğü hususların temyiz sebeplerinden olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Davacı şirket tarafından, yasaklama kararı nedeniyle ...İK nolu ihale ile ilgili İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde irat kaydedilen 822,00-TL bedelli teminat mektubu, ...İK nolu ihale ile ilgili Aydın Valiliği Atatürk Devlet Hastanesinde irat kaydedilen 500,00-TL bedelli teminat mektubu, 2008/203323 İK nolu ihale ile ilgili olarak Sağlık Bakanlığı Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesince irat kaydedilen 500,00-TL bedelli teminat mektubu,

2008/181381 İK nolu ihale ile ilgili olarak Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde irat kaydedilen 1.000,00-TL bedelli teminat mektubu olmak üzere dört adet teminat mektubunun toplam bedeli olan 2.822,00-TL tutarında zarara uğranıldığı ileri sürülmüş, Mahkemece ara kararı ile bu hususa ilişkin ilgili kurumlardan bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, ancak uyuşmazlığı açıklığa kavuşturacak nitelikte bilgi veya belge gönderilmemesine rağmen,

davacı şirketin somut herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı gerekçesiyle Ankara Meslek Hastalıkları Hastanesince irat kaydedilen 500,00-TL bedelli teminat mektubu dışındaki teminat mektuplarının irat kaydedilmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemi reddedilmiştir.

Aydın Valiliği Atatürk Devlet Hastanesi tarafından gönderilen belgeler arasında teminatın iade edildiğine ilişkin kargo teyit belgesi olduğunun belirtildiği ve okunaklı olmasa da kargo alındısının eklendiği, ancak bu husus ve söz konusu diğer teminat mektuplarının irat kaydedilip kaydedilmediği hususu ilgili kurumlardan yeniden sorulmaksızın verilen eksik incelemeye dayalı temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.