Danıştay 13. Daire E.2016/93 K.2022/2206

Dava konusu istem: … İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin (…) ulusal mobil iletişim hizmetleri pazarında, … Telekomünikasyon A.Ş.’nin (…) ise küresel uluslararası dolaşım hizmetleri pazarında sahip olduğu güce dayanarak yabancı mobil işletmeciler ile toptan düzeyde imzaladıkları uluslararası dolaşım hizmetlerine ilişkin sözleşmeler ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlâl ettiklerinden bahisle yapılan şikâyet hakkında ilgililer hakkında soruşturma açılmamasına dair … tarh ve … sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce; mobil telekomünikasyon hizmeti sunan operatörlerin, abonelerine faaliyette bulundukları ülke dışında da hizmet verebilmek için abonelerinin bulunduğu ülkedeki mobil operatörlerin altyapısını kullanmak üzere karşılıklı anlaşmalar imzaladığı, davalı idarece yapılan anlaşmaların incelendiği ve anlaşmaların rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıdığına ilişkin bir bulgu elde edilemediği, mobil hizmetler pazarının son üç yıllık net satış gelirlerine göre …’in pazar payının yaklaşık %55’den %49’a düştüğü, …’un pazar payının %26’dan %30’a yükseldiği, şikâyetçinin pazar payının ise %19’dan %20’ye yükseldiği,

aynı zaman diliminde teşebbüslerin uluslararası dolaşım pazarında elde ettikleri gelir ve dakika bilgileri incelendiğinde ise, uluslararası dolaşım pazarında 2011 yılında … ve davacı şirketin mobil iletişim pazarındaki pazar payından daha düşük, … ise daha yüksek pazar payı elde ettiği, 2013 yılına kadar davacı şirketin gelirlerinde artış olduğu, …'in gelirlerinin ise düşüş gösterdiği, 2012 ve 2013 yıllarında … ve …'a gelen çağrılarda azalma olurken davacı şirkete gelen çağrılarda artış meydana geldiği,

davacı şirketin uluslararası dolaşım pazarında 2012 ve 2013 yıllarında mobil iletişim pazarındaki pazar payına yakın veya ondan daha fazla bir pazar payı elde ettiği, … için bunun tam tersi bir durumun ortaya çıktığı, … bakımından incelendiğinde ise her iki pazardaki pazar paylarının birbiriyle orantılı olduğu,

4054 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmenin, …'in ulusal mobil iletişim pazarında, …'un ise küresel mobil iletişim hizmetleri pazarında hakim durumda olduğu varsayımı ile bu durumlarını kötüye kullanıp kullanmadığı yönünden yapıldığı, incelemelerde …'in iki adet münhasırlık içeren sözleşmesinin tespit edildiği, sözleşmelerde fiili münhasırlık yaratacak nitelikte bir hükme rastlanılmadığı, işletmeciler uluslararası dolaşım hizmetlerine ilişkin bir tip sözleşme ve tarifelerin bulunduğu ek doküman haricinde operatörlerin birbirleriyle indirim anlaşmaları da imzaladığı,

indirim anlaşmalarında karşılıklı trafiğe ilişkin taahhütler verildiği ve bu taahhütler karşılığında çeşitli oranlarda indirim alındığı, genel uygulamanın taahhüt miktarına kadar bir tarife belirlenmesi, bu miktar geçilmezse taahhüt edilen miktara tekabül eden toplam bedelin alınması, geçilir ise de geri kalan trafik için daha düşük bir tarife uygulanması şeklinde olduğunun belirlendiği, global ölçekte faaliyet gösteren şirketlerle yapılan sözleşmelerdeki taahhüt miktarlarının incelendiği, …'ın Türkiye pazarındaki her üç şirketle de taahhüt içeren anlaşmalar imzaladığı,

… ve …'a göndermeyi taahhüt ettiği miktarın iki katı kadar bir süre taahhüt alırken davacı şirketin göndermeyi taahhüt ettiği sürenin 5 katı kadar süre aldığı, … şirketinin … şirketi ile bir taahhüt ilişkisinin bulunmadığı, davacı şirkete … grubunun gelmesi taahhüt edilen dakikanın 11 katı dakika göndermeyi taahhüt ettiği, …'e verdiği taahhütün 11 katı kadar süre taahhüt ettiği, …'e ise gelmesi taahhüt edilen dakikanın yaklaşık 3 katı kadar dakika göndermeyi taahhüt ettiği, … grubunun davacı şirkete gelmesi taahhüt edilen dakikanın yaklaşık 2,4 katı kadar dakika göndermeyi taahhüt ettiği,

…'e ise gelmesi taahhüt edilen dakika kadar dakika göndermeyi taahhüt ettiğinin tespit edildiği, bu durumda, davalı idarece … ve …'un şikayete konu anlaşmalarının irdelendiği rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıdığına ilişkin bir bulgu elde edilemediği, anılan verilerden ise anlaşmaların rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama etkisi doğurabilecek nitelikte de olmadığı,

…'in ulusal mobil iletişim pazarında, …un ise küresel mobil iletişim hizmetleri pazarında hakim durumda olduğu varsayımı altında yapılan değerlendirme neticesinde yine anılan tespitler göz önüne alındığında hakim durumun kötüye kullanılması durumunun oluşmadığı anlaşıldığından. İletişim Hizmetleri A.Ş. ve. Telekomünikasyon A.Ş hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, …'in ulusal pazardaki, …'un global pazardaki hakim durumunu kötüye kullanarak gelen trafik pazarını rakiplerine kapatıkları ve faaliyetlerini zorlaştırdıkları, …. ve …'nun yabancı işletmecilerle akdettikleri sözleşmelerde yer alan karşılıklılık unsurunun fiili münhasır çalışma yükümlülüğüne yol açtığından bu anlaşmaların 4054 sayılı Kanunun 4. maddesi çerçevesinde rekabeti kısıtlama sonucunu doğurduğu, … ve …'un gelen trafik pazarındaki pazar paylarının %40'ın üzerinde olduğu,

bu nedenle ilgili sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyet Tebliği ile öngörülen grup muafiyetinden yararlanmasının mümkün olmadığı, anılan teşebbüslerin yaptığı anlaşmaların etkinlik artışına yol açmadığı, aksine düşük fiyat ile çalışamak isteyen rakiplerin hizmet sunmasını engellediği, tüketici zararına sebep olduğu, toptan pazarda yükselen maliyetlerin perakende pazarda fiyatları arttırdığı, söz konusu uygulamaların gelen trafik pazarındaki rekabeti büyük ölçüde ortadan kaldırdığı, rekabetin ulaşılmak istenen amaçtan daha fazla kısıtlandığı,

dolayısıyla … ve …'un akdettiği anlaşmalara muafiyet tanınmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare ile yanında müdahil tarafından, davacının iddialarının dava konusu Kurul kararında detaylarıyla incelendiği, gerekli araştırmalar yapılarak rekabetin ihlâl edilmediğinin açıkça ortaya konulduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.