Danıştay 13. Daire E.2017/1974 K.2022/4032

Dava konusu istem: Mülkiyeti davacıya ait olup, Gemlik Gümrük Müdürlüğü tarafından beyan harici eşya olduğu iddiası ile el konulan ve bilâhare tasfiyesine karar verilen çeşitli miktardaki eşyanın tasfiyesi yolunda tesis edilen … tarih ve … sayılı ihale yoluyla satış işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacıya ait el konulan eşyanın, tasfiyeye ilişkin prosedüre ve süreye uygun şekilde tasfiye edilerek satış bedelinin emanet hesabına alındığı, Mahkeme tarafından "el konulan eşyayla ilgili ödenmesi gereken bir harç olmadığı taktirde eşyanın yediemin olarak davacıya iade edilmesine" şeklinde şartlı bir karar verildiği, ancak eşyayla ilgili ödenmesi gereken vergilerin olduğu, bu nedenle kararın uygulanamadığı, dolayısıyla tesis edilen ihale yoluyla satış işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ceza yargılamasının beraatle sonuçlandığı, haberdar edilmeden satış yapıldığı, eşyanın durumu belirsizken satış işlemi yapılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, el koyma tarihinden itibaren altı ay içinde Mahkemece karar verilmediğinden ihalenin gerçekleştiği, satış bedelinin el koyma tarihinden iade tarihine kadar geçen süre için kanuni faizi ile birlikte davacıya verileceğinden bir zararın oluşmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi muhteviyatı eşyanın yapılan fiziki muayesinde beyan harici eşya olduğu iddiası ile davacının çeşitli miktardaki eşyasına davalı idare tarafından 17/11/2015 tarihinde el konulduğu, davacının yargılandığı.

Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyası nezdinde ceza yargılaması devam ederken Mahkeme tarafından el konulan eşyalarla ilgili ödenmesi gereken bir harç olmadığı taktirde eşyanın yediemin olarak davacıya iade edilmesine karar verilerek davalı idareye bu konuda müzekkere yazıldığı, davalı idareninde Mahkemeye hitaben "Dava konusu eşyayla ilgili ödenmesi gereken; toplam 9.101,24-TL. vergi alacağı bulunmaktadır." şeklinde müzekkereye cevap verdiği, daha sonra söz konusu eşyanın … tarih ve … sayılı ihale yoluyla satış işlemi sonucu 12.400,00 TL. bedelle satılarak alıcıya teslim edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 177. maddesinin 2. fıkrasında; "Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca, tasfiye edilebilecek duruma gelen eşyanın bu kanunun 178. maddesine göre tasfiye edileği", aynı kanunun 178. maddesinde; "177. maddede belirtilen eşyanın, ihale yoluyla satış suretiyle tasfiyeye tabi tutulacağı" hüküm altına alınmıştır.

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 16. maddesinin 1. fıkrasında. "Bu Kanunda tanımlanan suçların konusunu oluşturması dolayısıyla müsadere yaptırımının uygulanabileceği eşya, sahibine iade edilemez.

Kaçak şüphesiyle el konulan kaçak akaryakıt hariç her türlü eşya hakkında, el koyma tarihinden itibaren altı ay, ancak eşyanın zarara uğraması veya değerinde esaslı ölçüde kayıp meydana gelme tehlikesinin varlığı veya muhafazasının ciddi külfet oluşturması halinde bir ay içinde, gerekli tespitler yaptırılarak soruşturma aşamasında hâkim, kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından tasfiye kararı verilir.

Bu süreler içinde karar verilmemesi halinde eşya derhal tasfiye edilir." hükmüne, 2. fıkrasında ise, "Satılarak tasfiye edilen eşya veya taşıtların satış bedeli emanet hesabına alınır. Tasfiye edilen eşya veya taşıtların sahibine iadesine karar verilmesi halinde, satış bedeli Gümrük Kanununun 180 inci maddesi hükümleri çerçevesinde el koyma tarihinden iade tarihine kadar geçen süre için kanuni faizi ile birlikte hak sahibine ödenir.

Emanet hesabında bulunan tutarın hak sahibine yapılacak ödemeyi karşılamaması halinde aradaki fark, eşyanın imha edilmiş olması halinde ise imha edilen eşyanın bedeli, gümrük idaresince genel bütçenin ilgili tertibinden karşılanarak hak sahibine ödenir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, … Asliye Ceza Mahkemesi'nce, yargılamanın devamı sırasında, el konulan eşyayla ilgili ödenmesi gereken bir harç olmadığı takdirde eşyanın yediemin olarak davacıya iade edilmesine karar verilerek davalı idareye bu konuda müzekkere yazıldığı, davalı idarece "Dava konusu eşyayla ilgili ödenmesi gereken; toplam 9.101,24-TL vergi alacağı bulunmaktadır." şeklinde müzekkereye cevap verdiği, 12/01/2017 tarihinde ihale yoluyla eşyanın satış ve tesliminin yapıldığı, anılan Mahkeme'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla davacının beraatine karar verildiği ve bu kararın … Bölge Adliye Mahkemesi … Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı üzerine kesinleştiği görülmektedir.

… Asliye Ceza Mahkemesi şarta bağlı olarak davacıya eşyanın teslimine karar verdiği hâlde davalı idarenin teslim etmeme gerekçesi olarak ileri sürdüğü "9.101,24-TL vergi alacağı" bulunduğu hususunun davacıya tebliğ edilmediği bu nedenle vergi borcunu ödeyerek davacıya eşyayı teslim alma imkanının tanınmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davalı idarece vergi alacağının ödenmesi hususunun davacıya tebliğ edilmediği dikkate alındığında, davacının eşyayı teslim almasına imkân tanınmaksızın, anılan eşyanın ihale usulü uygulanarak satışına ilişkin işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.