Danıştay 13. Daire E.2018/1801 K.2023/4455

Dava konusu istem: Davacı tarafından, bir dönem ortağı ve kanuni temsilcisi olduğu ... Petrol Limited Şirketi adına, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nca (Kurul) verilen idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ...tarih ve ...takip numaralı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı uyarınca uyuşmazlığı yeniden inceleyen ...İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda. Kurul tarafından ... Petrol Ltd.

Şti.'ye verilen idari para cezasının takip ve tahsili amacıyla şirket adına düzenlenen ödeme emrinin şirketteki hisselerini 24/03/2009 tarihinde tescil edilen hisse devir sözleşmesiyle devreden davacıya, 23/08/2016 tarihinde "Şirket Müdürü" sıfatıyla ve ikametgâh adresinde tebliğ edildiği, ödeme emrine konu borcun döneminin 01-12/2014 dönemi olduğu, davacının anılan dönemde şirket ile herhangi bir hukuki bağının bulunmadığı,

şirket adına düzenlenip davacıya tebliğ edilen borcun davacı açısından herhangi bir sorumluluk doğurmayacağı ve davacının dava dilekçesinde belirtilen iddialarının "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve davalı idarenin savunma dilekçesinde, şirket adına düzenlenen ödeme emrinin davacıya tebliğinin davacının borçtan sorumlu olduğu anlamını taşımayacağını belirttiği de dikkate alındığında, dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yazısı üzerine düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından ...Petrol Nakliye Taahhüt Limited Şirketi'ne verilen idari para cezasının takip ve tahsili amacıyla anılan şirket adına düzenlenen ödeme emri, ortaklık ve kanuni temsilcilik sıfatı 16/04/2009 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilerek sona eren davacıya tebliğ edilmiş, davacı tarafından, şirket adına düzenlenen ...tarih ve ...takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrası (a) bendinde idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından dava açabileceği, aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrası (c) bendi uyarınca dilekçelerin ehliyet yönünden inceleneceği, bu hususta Kanuna aykırılık bulunması hâlinde aynı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin, yargılama giderleri konusunda yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin 1. fıkrasında, kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Anılan hükmün gerekçesinde de belirtildiği üzere; yargılama giderlerinden aleyhine hüküm verilen tarafın sorumlu olması, hukukî korunma isteğinde haklı çıkmanın doğal bir sonucudur. Buna göre, haksız dava açan veya haksız olarak aleyhine dava açılmasına sebebiyet veren kişi bütün dava masraflarıyla sorumlu olacaktır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare hukukuna göre idari davanın incelenebilmesi ve hükme bağlanabilmesi için davaya konu yapılan işlemin etkili olması yani hukuksal sonuç doğurabilir nitelik taşıması gerekir. Bu nitelikteki işlemler de ancak, hukuksal durumu etkilenenler tarafından dava konusu edilebilir. Hukuksal sonuç doğurmayan işlemlerin idari davaya konu edilmesi; sonuç doğuran işlemlerin de hukuksal durumu etkilenmeyen kimseler tarafından dava konusu edilmesi mümkün olmadığından, etkisiz işlemlere karşı açılan davalar ile ehliyetsiz kimseler tarafından açılan davaların esası incelenerek hüküm verilemez.

Dava konusu olayda, davacının bir dönem kanuni temsilcisi ve ortağı olduğu ...Petrol Limited Şirketi adına düzenlenen ödeme emrinin davacıya tebliğ edildiği, şirket adına düzenlenen bu ödeme emrine karşı davacı tarafından kendi adına dava açıldığı, dolayısıyla ayrı bir hükmi şahsiyete haiz ...Petrol Nakliye Taahhüt Limited Şirketi hakkında tesis edilen, davacı adına düzenlenmeyen ödeme emrinin bu aşamada davacı yönünden hukukî sonuç doğurmasının mümkün olmadığı, bu nedenle, davacının bakılmakta olan davayı açmasında hukuken korunabilir bir menfaatinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, her ne kadar kendisine tebliğ edilmiş olsa da şirket adına düzenlendiği açık olan ödeme emri ile davacının menfaat ilişkisi bulunmadığından davanın ehliyet yönünden reddi gerekirken, belirtilen gerekçeyle ödeme emrini iptal eden İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.

Diğer yandan, bozma kararı uyarınca yeniden yapılacak yargılama sonucu verilecek kararda, davalı idarenin, şirket adına düzenlenen ve davacı yönünden hukuksal herhangi bir sonuç doğurmayacak olan ödeme emrini davacıya tebliğ ederek davanın açılmasına sebebiyet verdiği hususunun yargılama giderleri yönünden dikkate alınması gerekmektedir.