Danıştay 13. Daire E.2018/2554 K.2023/1864

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "… TV" logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 28/09/2016 tarihli yayında "…" marka ürünlerle ilgili yapılan reklam ve tanıtımların 6112 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim ... yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek ... zorundadır." şeklindeki ilkenin tekraren ihlâl edildiği tespit edildiğinden bahisle, aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 14.359,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve …. sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; "…" marka ürünlerin yer aldığı reklam yayınında; "…" isimli bitkisel gıda takviyesi ürünlerin tanıtımının yapıldığı, söz konusu yayında herhangi bir hastalık ismi belirtilmediği, kullanıcıların söz konusu ürünlerle ilgili olarak, kullandıklarından beri "huzurlu", "mutlu", "sağlıklı" olduklarını belirterek memnuniyetlerini ifade ettikleri, sunucunun da bu hususları teyit ettiği, ekrana "…" marka bitkisel ürünlerin görüntülerinin yanında "…" şeklinde iletişim bilgilerinin getirildiği, yayında herhangi bir hastalık ismi belirtilmediği,

bitkisel gıda takviyesi ürünlerinin etki ve endikasyonlarına ilişkin bir değerlendirmenin yapılmadığı, ürünlerin ilaç olarak veya hastalıklara deva olarak sunumu gibi bir durumun söz konusu olmadığı, yayının reklam unsuru içermekle birlikte ürünlerin tanıtımı amacına yönelik olduğu anlaşıldığından, 6112 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasının (c) bendindeki ilkenin ihlâl edilmediği, başka bir anlatımla, yayında yer alan hususlara yönelik olarak tatbik edilen hükmün örtüşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesi'nce; uyuşmazlık konusu "…" marka ürünlerin reklam yayınına ilişkin hazırlanan uzman raporunda, her ne kadar hastalık ismi belirtilmese de, sunucunun sağlık beyanı içeren ifadeleri yanında, söz konusu ürünlerin insan sağlığına sağladığı faydalar ve kullanıcıların memnuniyetleri sürekli vurgulandığı, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun davalı idareye hitaben yazdığı … tarih ve …sayılı yazıda, bu tür yayınların, sürekli olarak hastaları bitkisel tedavi kullanmaya teşvik ettiği, hastaları tıbbi tedaviden uzaklaştırdığı,

yüksek maliyetli ürünleri kullanmak zorunda bıraktığı ve tedavide etkinliği ve güvenilirliği kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanında bulunularak tanıtımının yapılamayacağı belirtildiği, "…" adlı bitkisel ürünün ilaç kapsamında olmamasına rağmen söz konusu yayında yer alan ifadelerin insanların devlete, hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği, ayrıca Sağlık Bakanlığı'nın ilgili yazılarından da hareketle, söz konusu tanıtım yayınının toplumun genel sağlığına zarar verebilecek davranışları teşvik ettiği;

izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan bir ürünün reklamının ve tanıtımının yapılması ile izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicilerin sağlığına ve çıkarlarına zarar verici nitelikte yayın yapıldığı ve bu şekilde söz konusu yayında 6112 sayılı Kanunun 9. maddesinin 6. fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek" hükmünün tekraren ihlâl edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararınnı kaldırılmasına; 2577 sayılı yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yayının takviye edici gıda reklamı olduğu, bir ürünün ilaç olarak tanıtılması veya bir ürüne ilaç izlenimi verilebilmesi için belli bir hastalığa karşı kullanıldığının ifade edilmesi gerektiği, endiksiyon içeren ifadeler olabilmesi için hastalık ile ilaç isminin birlikte zikredilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, yayında hastalık ismi belirtilmese de, sunucunun sağlık beyanı içeren ifadeleri ile söz konusu ürünlerin insan sağlığına sağladığı faydaların vurgulandığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.