Danıştay 13. Daire E.2018/3028 K.2022/892

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ...'' logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 01-06/03/2017 tarihlerinde yayınlanan ''Kısmetse Olur'' adlı programda geçen konuşma ve ifadeler nedeniyle 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ç) ve (f) bentlerinin tekraren ihlâl edildiğinden bahisle Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (RTÜK) ...tarih ve ...sayılı kararıyla davacı şirket hakkında verilen 594.658,00 TL idari para cezasının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; toplum kültürünün oluşmasını sağlayan aile müessesesinin belirli toplumsal normların ve hukuki süreçlerin sonucunda evlilik vasıtasıyla gerçekleştirildiği, dava konusu yayında aile müessesesi kurma adına bir araya gelen ve programın yapıldığı evde daha fazla kalabilmek, para ve diğer ödülleri alabilmek için kıyasıya mücadele eden yarışmacıların olumsuz rol model oluşturan söz, davranış ve tutumlara başvurduğu,

rekabette birbirlerinin onurunu hedef alan aşağılayıcı ve küçük düşürücü ithamlarda bulundukları, bu sayede bu kişilerin hem birbirlerine hem de geleneksel Türk aile kavramına zarar verdikleri, ayrıca bu tarz davranış, söylem ve tutumların kamuoyunda evliliğe dair algıyı olumsuz yönde etkileyebileceği, bu nedenle mezkur yayında 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ç) ve (f) bentlerinin ihlâl edildiği, bu itibarla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; bahse konu programa ait deşifre metnin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda, uyuşmazlık konusu programın evlenmek amacıyla kadın ve erkek yarışmacıların günün oniki saati stüdyoda bir arada olduğu bir yarışma formatında olduğu ve bahse konu programda evlenme hedefiyle yeni tanışan kişilerin kendi aralarında mücadelesine ve çekişmesine yer verildiği,

aile müessesesi kurma adına bir araya gelen adayların deşifre metinde yer verilen diyaloglarda geçen ifadelerinin birbirlerine karşı insan onurunu hedef alan aşağılayıcı, küçük düşürücü ve ağır ithamlar içeren bir nitelik taşımadığı ve ayrıca söz konusu ifadelerin yarışmaya katılan adayların özel hayatının gizliliği içinde kalan ve mahrem olarak kabul edilen bir alana yönelik olmadığı gibi aile kavramının zarar görmesi, aile müessesesinin ciddiyetsizleştirilmesi, aile kurma girişimlerinin sıradanlaştırılması kapsamına da girmediği anlaşıldığından,

programda 6112 sayılı Kanun’un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ç) ile (f) bendinde yer verilen yayın ilkelerinin ihlâl edilmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının, dava konusu yayının yarışma programı olduğundan bahisle yayın ilkesi ihlâlinin gerçekleşmediği iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, programa katılan ilgililerin rızasının kişilik hakları ve özel hayatın gizliliği bakımından mutlak bir hukuka uygunluk nedeni olmadığı, eğlence programının formatının kişilik haklarına nazaran üstün bir yarar olduğundan bahsedilemeyeceği, dava konusu yayının deşifre metinlerinin incelenmesinden anlaşılacağı üzere, dava konusu programda kullanılan ifadelerin küçük düşürücü, kişilik haklarına saldırı ve insan onurunu kırıcı mahiyette olduğu,

dava konusu yayında kişilerin aile mahremiyetleri göz önüne alınmadan ailedeki tüm fertlerinin etkilenebileceği, rencide olabileceği konuşmalara müsaade edilmesinin Türk aile yapısına aykırı olumsuz bir yayın teşkil ettiği, bilirkişi incelemesine gidilmeksizin hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, dava konusu programın yarışma formatında olmasından dolayı oluşan rekabet ortamında gerek hırs gerekse strateji gereği tartışmaların olmasının kaçınılmaz olduğu, yarışma programlarının toplumu aydınlatma ve kamuoyunu ilgilendiren konularda sağlıklı bir düşünme ve tartışma ortamı yaratma veya toplumu düşünmeye sevk etme gibi bir amacının olmadığı, dava konusu yayının Türk örf ve adetlerine uygun, milli değerlere son derece saygılı şekilde sunulduğu, yarışmacıların evliliğin doğası gereği birbirleri hakkındaki fikirlerini aile büyükleri ile paylaştığı, klasik bir Türk ailesinde olduğu gibi anne ve babalarının onayını aldığı, bu tutumların toplum nezdinde olumlu bir rol model algısı oluşturduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.