Danıştay 13. Daire E.2018/3228 K.2022/968

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "… " logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 24/06/2016 tarihinde yayınlanan "… " adlı dizide, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin tekraren ihlâl edildiğinden bahisle, aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 493.257,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dava konusu programda yer alan görüntülere müeyyide uygulanabilmesi için bütün unsurlar açısından somut olarak isim ve kişiliklerin belirginleştirilmiş olması, onları hedef alacak şekilde yayın yapılması, somut olarak üçüncü kişiler yönünden kimden veya kimlerden bahsediliyor olduğunun anlaşılması gerektiği, ancak dava konusu yayında somut olarak isim ve unvanları belirtilerek belirli kişi veya kişilerin hedef alınmadığı gibi somut olarak insan onuruna ve temel insan haklarına saygılı olmama eyleminin de gerçekleşmediği,

yayında geçen kişiler tarafından özellikle hemşirelik mesleğine ilişkin bir yorum yapılmadığı ya da bir bakış açısı belirtilmediği, kostümlü balo ortamında dans eden hemşire kıyafetli kişi görüntülerinde hemşirelere karşı herhangi bir cinsel veya erotik çağrışıma yol açan bir durum, söylem yahut kıyafet uygunsuzluğunun da mevcut olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; dava konusu yayında, gerçek hayatta fedakârca sağlık hizmeti sunan hemşirelerin yiyecek-içecek servisi yaparken ve müzik ritmiyle oynarken gösterildiği görüntülerin, hemşirelik mesleğinde bulunan kişilerin onur ve saygınlığını incitici, küçük düşürücü nitelikte olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış.

Açıklanan nedenlerle, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelen davada, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu yayının hemşirelik mesleğinin onur ve saygınlığını zedeleyebilecek nitelikte olmadığı, herhangi bir kişi yada kuruluşun da hedef alınmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu yayında ekrana getirilen görüntülerin hemşirelik mesleğinin onur ve saygınlığını zedeleyebileceği, kişi ve kuruluşların manevi varlığına yönelik onur kırıcı, incitici, küçük düşürücü nitelikteki yayın nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait "… " logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 24/06/2016 tarihinde yayınlanan "… " adlı diziye yönelik olarak Türk Hemşireler Derneği tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde, söz konusu yayında ekrana getirilen kostümlü bekarlığa veda partisindeki görüntülerin hemşirelik mesleğinin onur ve saygınlığını zedeleyebileceği, kişi ve kuruluşların manevi varlığına yönelik onur kırıcı, incitici ve küçük düşürücü nitelikte olduğu ve bu nedenle 6112 sayılı Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin tekraren ihlâl edildiğinden bahisle,

aynı Kanun'un 32. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı şirket hakkında 493.257,00-TL idarî para cezası uygulanmasına karar verilmiş, bunun üzerine anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Yayın hizmeti ilkeleri" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, "Medya hizmet sağlayıcılar, yayın hizmetlerini kamusal sorumluluk anlayışıyla bu fıkrada yer alan ilkelere uygun olarak sunarlar. Yayın hizmetleri; ...

ç) İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez. ...".

32. maddesinin 2. fıkrasının dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâlinde ise, "8'inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır.

Uyarının ilgili kuruluşa tebliğinden sonra ihlâlin tekrarı hâlinde medya hizmet sağlayıcıya ihlâlin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlâlin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir.

İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6112 sayılı Kanun ile medya hizmet sağlayıcıları, yayın hizmetlerini kamusal sorumluluk anlayışıyla yayın ilkelerine uygun olarak sunmakla yükümlü kılınmıştır. Bu ilkelerden biri de medya hizmet sağlayıcılarının yayınlarının kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içerememesi gerektiğine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden, "… " adlı dizinin davacı şirkete ait "… " logolu televizyon kanalında yayınlandığı, dizinin 24/06/2016 tarihinde ekrana getirilen bölümüne yönelik olarak Türk Hemşireler Derneği tarafından 26/07/2016 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru ile söz konusu bölümde yer alan kıyafet partisinde hemşire kıyafeti giymiş kadınların garsonluk yaptığı ve dans ettiği görüntülere yer verildiği, bu tür görüntülerin hemşirelik mesleğinin cinsel bir nesne, erotik bir öğe olarak gösterilmesine neden olduğundan bahisle ilgili yayına yönelik olarak yaptırımda bulunulmasının talep edildiği, söz konusu başvuru üzerine yapılan inceleme neticesinde dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu yayında yer alan görüntülere yönelik olarak yaptırım uygulanabilmesi için hedef alındığı iddia olunan meslek grubu açısından somut olarak isim ve kişiliklerin belirginleştirilmiş olması, onları hedef alacak şekilde yayın yapılması, somut olarak üçüncü kişiler yönünden kimden veya kimlerden bahsediliyor olduğunun anlaşılması gerektiği, bununla birlikte anılan yayında ekrana getirilen görüntülerin somut olarak isim ve unvanları belirtilerek belirli kişi veya kişilerin hedef alınmadığı gibi kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler de içermediği,

ayrıca yayında yer alan görüntülerin şikâyet başvurusunda iddia olunan hususları da ihtiva etmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.