Danıştay 13. Daire E.2018/3772 K.2023/4711

Dava konusu istem: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve .. sayılı kararıyla verilen 190.485,00-TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ve 190.485,00-TL tutarlı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 05/03/2013 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, "dağıtım şirketlerine ait belirtilere yer vermemek" ve "akaryakıt fiyat panosu bulundurmamak" fiilleri nedeniyle … tarih ve.

Kurul sayılı kararıyla davacıya 190.485,00-TL idari para cezası uygulandığı, anılan kararın Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısıyla tebliğe çıkarılarak 16/06/2015 tarih ve 29388 sayılı Resmî Gazete'de ilanen tebliğ edildiği, söz konusu idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı,

ilgili mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, ilanen tebligat usulünün uygulanabilmesi için kişinin adresinin meçhul olması gerektiği, öte yandan tebliği çıkaran merciin muhatabın adresini resmi veya hususi müessese ve dairelerden gerekli gördüklerine soracağı ve zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespit ettireceği düzenlemesine yer verildiği, UYAP ekranından yapılan sorgulama sonucunda davacının belirtilen dönemlerde "mernis" adresinin bulunduğu, buna rağmen Resmî Gazete'de ilanen tebligat usulüne göre tebligat işlemlerinin tamamlandığının anlaşıldığı;

bu durumda, Kurul tarafından, koşulları gerçekleşmemesine rağmen ilanen tebligat yoluna başvurulması nedeniyle ödeme emrinin dayanağı idari para cezasının kesinleşmesinden söz edilemeyeceğinden, kesinlik kazanmayan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu ödeme emrinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimler sonucunda, dağıtım şirketine ait belirtilere istasyonunda yer vermemek ve akaryakıt fiyat panosu bulundurmamak fiileri işlendiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca toplam 190.485-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararı alınmıştır. Anılan idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 2. maddesinde, "Kabahat" deyiminin, Kanun'un karşılığında idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlamına geldiği, 3. maddesinde, bu Kanun'un, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde;

diğer genel hükümlerinin, idarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı, 17. maddesinin üçüncü fıkrasında, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri tarafından verilen idarî para cezalarının Genel Bütçeye gelir kaydedileceği; dördüncü fıkrasında ise, Genel Bütçeye gelir kaydedilmesi gereken idarî para cezalarına ilişkin kesinleşen kararların, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığı'nca belirlenecek tahsil dairelerine gönderileceği kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, 5015 sayılı Kanun'un 08/02/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki 19. maddesinde, ".... Cezalar tahsil edilinceye kadar, mahkeme kararı ile ilgililerin varlıklarına tedbir konulabilir... Kurulun ceza vermesinde zamanaşımı süresi, ihlâlin ve/veya olayın meydana geliş tarihinden itibaren beş yıldır...

Ay içinde tahsil edilen idarî para cezaları müteakip ayın yirminci iş günü sonuna kadar irat kaydedilmek üzere Hazineye devrolunur... İdarî para cezalarının tahakkuk tarihini izleyen otuz gün içerisinde ödenmemesi hâlinde, cezanın ilgili vergi dairesi aracılığı ile tahsili sağlanır. Tahsilatta 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır...

İdarî para cezalarının miktarları her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi uyarınca belirlenen yeniden değerlendirme oranında artırılmak suretiyle uygulanır..." hükmü yer almakta iken, anılan hüküm 08/02/2008 tarih ve 26781 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun'un 522. maddesi ile yeniden düzenlenmiş ve madde metninde daha önce yer alan tahsil, zamanaşımı, artırım hükümlerine yer verilmediği gibi, gerek bu yeni düzenlemede, gerekse 5728 sayılı Kanun'da,

Kurulca daha önce verilen idarî para cezalarının tahsilinde eski hükümlerin geçerli olacağı yönünde bir hüküm de yer almamıştır.

Buna karşılık, 5728 sayılı Kanun'un gerek genel, gerek madde gerekçesinde, bu değişikliklerin nedeni, "İdarî yaptırım kararlarının tebliği, kesinleşmesi, takip ve tahsili ile zamanaşımı konuları Kabahatler Kanunu'nun genel hükümler kısmında ayrıntılı olarak düzenlendiğinden buna ilişkin düzenlemelere madde metninde yer verilmemiştir." şeklinde açıklanmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca ilgililere verilen idarî para cezalarının takip ve tahsilinde 5326 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı ve anılan Kanun'un yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca genel bütçeye gelir kaydedilen idari para cezalarının kesinleşmeden takip ve tahsil edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinden yapılan incelemede, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istemiyle 16/12/2016 tarihinde Danıştay'da açılan davada, Dairemizin 28/12/2016 tarih ve E:2016/4979, K:2016/4542 sayılı kararıyla "davanın görev yönünden reddine, dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine" karar verildiği, sonrasında ... İdare Mahkemesi'nin … sayılı esasına kaydedilen dava dosyasında, Mahkeme'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla söz konusu Kurul kararının iptaline karar verildiği, anılan karara karşı kanun yollarına başvurulmadığı görülmüştür.

Bu durumda, ödeme emrinin düzenlendiği 21/09/2016 tarihinde, idari para cezası kesinleşerek takip edilebilir hâle gelmemiş olduğundan, kesinleşmemiş idari para cezası için düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.