Danıştay 13. Daire E.2019/1121 K.2024/3629

Dava konusu istem: Davacı tarafından, “Adana ili, Pozantı ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:...” adresinde bulunan akaryakıt istasyonuna yeniden istasyonlu akaryakıt bayilik lisansı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Daire Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetim neticesinde düzenlenen tutanaklara dayalı olarak gizli düzenek ve ekipman bulundurulduğundan bahisle davacının akaryakıt istasyonunun mühürlendiği, mühürleme işlemine karşı açılan iptal davasında ...

İdare Mahkemesi'nce yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporuna dayanılarak ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 07/03/2017 tarih ve E:2016/2672, K:2017/568 sayılı kararıyla ... İdare Mahkemesi’nin yetkili olduğundan bahisle bozulması üzerine, ... İdare Mahkemesi’nin E:... sayılı dosyası üzerinde yapılan yargılama neticesinde, ...

İdare Mahkemesi'nce yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle, “dava konusu edilen 07/04/2014 günlü ikinci tutanağın denetim esnasında davacının akaryakıt istasyonunda düzenlenmediği ve 04/04/2014 günü düzenlenen ilk tutanaktan tamamen farklı bir içeriğe sahip olduğu, bu haliyle hukuk aleminde geçerli sayılabilecek nitelikte bulunmadığı, dava konusu edilen 17/07/2014 günlü mühürleme işleminin ise hem geçerli sayılabilecek bir niteliğe sahip olmayan 07/04/2014 günlü ikinci tutanağa istinaden tesis edildiği,

hem de mühürleme işleminin sebebi olarak gösterilen kaçak akaryakıt veya sahte ulusal marker elde etmeye, satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipman bulundurma fiilinin, gerek bilirkişi raporunda yer alan ifadelere göre gerekse de otomasyon cihazı sisteminin tedarikçisi olan Mepsan firması tarafından gönderilen belgelere göre gerçekleşmediği anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı” gerekçeleriyle 21/11/2017 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar verildiği,

anılan karara yapılan itirazın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla reddedildiği, gelinen aşamada, hem ... İdare Mahkemesi'nce hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hem de henüz hükme esas alınmamış olmakla birlikte ... İdare Mahkemesi'nce hükme esas alınan bilirkişi raporunu destekler nitelikte olan ... Sulh Ceza Mahkemesi ve ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nce yaptırılan bilirkişi incelemeleri neticesinde hazırlanan iki farklı bilirkişi raporlarında, davacıya ait istasyonda kaçak akaryakıt satışına yönelik proje harici tank düzeneğinin bulunmadığı, fazladan bulunan şalterin kaçak akaryakıt satışına neden olabilecek gizli düzenek ve ekipman olmadığı yönünde görüş birliği bulunduğu, ayrıca sahte belge düzenlendiği iddialarıyla ilgili hazırlanan Vergi Tekniği Raporu’nda da incelenen döneme ilişkin olarak davacının belgesiz mal alıp sattığı ve sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlediğine ilişkin bir tespit yapılmadığı;

Bu durumda; davacıya ait akaryakıt istasyonu için verilen tüm bilirkişi raporlarında gizli düzenek ve ekipman bulunmadığı, davacının kaçak akaryakıt satışı yaptığına yönelik herhangi bir tespit olmadığı belirtildiğinden; davacıya ait tesisin 5015 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 8. fıkrasında yer alan “5607 sayılı Kanun’da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen tesis” tanımına uymadığı, dolayısıyla yeni lisans verilebilmesi için kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya Mahkeme kararına gerek olmadığı anlaşıldığından, davacının aynı tesis için istasyonlu bayilik lisansı verilmesi için yaptığı başvurunun bu gerekçelerle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; davacıya ait Adana ili, Pozantı ilçesinde bulunan akaryakıt istasyonunda yapılan denetim sonucunda düzenlenen 07/04/2014 tarihli tutanak ile akaryakıt istasyonundaki otomasyon sistemine şalter vasıtasıyla müdahale edildiğinden bahisle 17/07/2014 tarihinde akaryakıt istasyonunun mühürlendiği, anılan işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile anılan işlemin iptaline karar verildiği, ancak temyiz incelemesi sonucu Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 11/07/2018 tarih E:2018/1991, K:2018/2364 sayılı kararıyla, “davacıya ait akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemi içinde fazladan şalter bulunduğu, otomasyon kapalıyken şalter açıldığında akaryakıt verildiğinin tespit edildiği,

ayrıca denetim sırasında istasyon yetkilisinin rızasıyla alınan mali hafıza raporları ile otomasyon verilerinin karşılaştırıldığı ve 23/05/2014 tarihli inceleme raporunda otomasyon pompa satış verileri ile bayiye ait mali raporların birbirini tutmadığının tespit edildiği, bu kapsamda söz konusu şalterin açık ya da kapalı olmasının otomasyon sistemini etkilemesi nedeniyle kaçak akaryakıt satışına yarayacak ekipman veya düzenek olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı,

bu itibarla, 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 14. fıkrası uyarınca kaçak akaryakıt satmaya ve herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde düzenek ve ekipman bulundurma fiiline ilişkin tespit edilen aykırılıklar üzerine 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca tedbir amaçlı tesis edilen dava konusu mühürleme işleminde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı” gerekçesiyle ...

İdare Mahkemesi kararının bozulduğu, ayrıca yine mühürleme işlemi neticesinde ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nde E:... sayılı dosya ile kamu davası açıldığı, sanık sayısının fazla oluşu ve cezalandırılmaları talep olunan kanun maddelerinin farklı oluşu nedeniyle, 5607 sayılı Kanun'un aynı maddelerinden yargılanan sanıklar diğer dosyadan çıkartılarak anılan mahkemenin E:... sayılı dosyasında yargılama yapıldığı, davacının gizli düzenek kurmadığı gerekçesiyle K:... sayılı karar ile beraatine karar verildiği, Dairelerinin ... sayılı ara kararı ile “...

Asliye Ceza Mahkemesi'nden. Mahkeme’nin E:..., K:... sayılı kararının kesinleşip kesinleşmediğinin bildirilmesine, kesinleşmesi halinde kesinleşme şerhli kararın bir örneğinin gönderilmesinin istenilmesine” karar verilmesi üzerine, anılan Mahkemece ... tarihinde verilen ara karar cevabında “E:..., K:... sayılı kararın henüz kesinleşmediği, dosyanın itiraz ve istinaf talepleri yönünden gerekli işlemlerin tamamlanmasına müteakip ... Bölge İstinaf Mahhkemesi ile ...

Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderileceğinin” ifade edildiği;

Bu durumda, gizli düzenek ve ekipman bulundurduğundan bahisle davacının akaryakıt istasyonunun mühürlendiği, mühürleme işlemine karşı açılan davada ... İdare Mahkemesi'nce verilen idari işlemin iptaline ilişkin kararın, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce bozulduğu, ayrıca yine mühürleme işlemine konu fiil nedeniyle ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...

(E:...) esas sayılı dosyasında açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucu davacının beraatine karar verilmiş ise de, kararın henüz kesinleşmediği anlaşıldığından, 5015 sayılı Kanunun 20. maddesinin 8. fıkrasındaki.

“5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetlerin kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulacağı ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmeyeceği, kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansının iptal edileceği, lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmeyeceğine” ilişkin amir hüküm sonucu,

davacı tarafından işletilirken mühürlenen akaryakıt istasyonuna yeniden istasyonlu bayilik lisansı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, kesinleşmemiş yargı kararından veya İdare Mahkemesindeki karar aşamasında henüz Ceza Mahkemesince hükme esas alınıp alınmayacağı dahi belli olmayan bilirkişi raporlarından bahisle dava konusu işlemin iptali yolundaki kararda ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bir başka anlatımla, 5015 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 8. fıkrası uyarınca, istasyonda kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespiti üzerine, ceza kovuşturmasına başlandığından, ... Asliye Ceza Mahkemesi kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilemezken, kaçakçılık fiillerinin işlenmesi sırasında lisans sahibi olan davacıya, aynı tesis için yeni lisans verilmesine yasal olanak bulunmadığı, ancak kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans başvurusunun değerlendirmeye alınabileceği belirtilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ... Asliye Ceza Mahkemesi’nin E:... sayılı dosyasına yürütülen kovuşturmada, davacının 15/03/2018 tarihinde beraat ettiği, kaçakçılık suçu işlemediği gerekçesiyle ceza mahkemesinden beraat eden birinin idari yargıda kaçakçılık suçu işlemiş kabul edilerek idari anlamda cezalandırılmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.