Danıştay 13. Daire E.2019/1396 K.2023/5250

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansına sahip davacı şirketin sözleşme imzaladığı bayisinde yapılan denetimde otomasyon sistemine bağlı olmayan üç adet yer altı tankı bulunduğundan bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 7. maddesinin 6. fıkrası ile 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 850.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; davacının bayisi olan ... Petrol Tekstil Tarım Nakliyat İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd.

Şti.'ye ait ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusu olarak "akaryakıt ve LPG (otogaz) istasyonu fuel-oil, asfalt ve asfalt ürünleri depolama tesisi" ifadesine yer verildiği, bayinin söz konusu işyerine ait 07/12/2006 onay tarihli vaziyet planında cezaya konu 3 adet yer altı tankının akaryakıt istasyonundan ayrılmış hâlde bulunan fuel-oil şantiyesi içerisinde bulunduğu, dava konusu işleme dayanak 19/11/2013 tarihli tutanakta ve ... tarih ve ... sayılı Kırşehir Valiliği yazısında "...petrol istasyonu arka kısmına en yakında bulunan 1 no.lu yer altı tankında bütüm olduğu,

ortadaki yani 2 no.lu yer altı tankında asfalt ürünü olduğu, etrafı örülmüş kapalı yerde en uzakta bulunan 3 no.lu yer altı tankında kalyak olduğu görevlilerimizce anlaşılmıştır." ifadesine yer verildiği, ... tarih ve ... sayılı TÜBİTAK ...

Oil Muyene Raporu'nun 3 no.lu yer altı tankından alınan (kalyak) numune için yapıldığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, bayinin fuel-oil, asfalt ve asfalt ürünleri depolama tesisi faaliyet alanında da ruhsatı bulunması ve otomasyon sistemine bağlı olmadığından bahisle idari para cezasına konu olan 3 adet yer altı tankının vaziyet planına göre akaryakıt istasyonu sınırları içerisinde değil fuel-oil şantiyesi sınırları içerisinde olması sebebiyle, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, akaryakıt tankı olan dava konu tanklarda da mevzuat uyarınca otomasyon sisteminin kurulmasının zorunlu olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, fuel-oil, asfalt ve asfalt ürünleri depolama şantiyesinde yer alan tanklara ilişkin olarak, otomasyon sistemi kurma yükümlülüğü kapsamında bulunmadığı, akaryakıt istasyonu dışında bir tesis olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

... tarih ve ... sayılı dağıtıcı lisansına sahip davacı şirketin bayisi olan ... sayılı bayilik lisansı sahibi ... Petrol Tekstil Tarım Nakliyat İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'ye ait "Ankara Asfaltı, 15. Km, ...

Mevkii- Kırşehir" adresinde bulunan akaryakıt istasyonunda 19/11/2013 tarihinde yapılan denetimde, vaziyet planında fuel-oil şantiyesi, dolayısıyla fuel-oil tankı olarak görünen kısımda otomasyon sistemine bağlı olmayan 3 adet yer altı tankının bulunduğunun görüldüğü, tanklarda ne olduğunun sorulması üzerine, 1 no.lu tankta bütüm, 2 no.lu tankta asfalt ve 3 no.lu tankta kalyak olduğunun beyan edildiği, sonrasında söz konusu tanklardan numuneler alınarak tutanağa bağlanlandığı anlaşılmıştır.

TÜBİTAK MAM analiz raporunda fuel-oil tortu parametresinin sınır değere aykırı bulunduğu belirtilmiştir.

Bu tespitler üzerine, davacı şirket hakkında yürütülen soruşturma neticesinde dava konusu Kurul kararıyla, sözleşmeli bayisinde otomasyon sistemine bağlı olmayan 3 adet yer altı tankı bulunduğundan bahisle 850.000,00 TL İdari para cezası verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (5) numaralı bendinde akaryakıt; "benzin türleri, nafta (hammadde, solvent nafta hariç), gazyağı, jet yakıtı, motorin türleri, fuel-oil türleri ile Kurum tarafından belirlenen diğer ürünler" şeklinde tanımlanmış; "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında, lisansın, sahibine lisansta yer alan faaliyetlerin yapılması ile bu konularda taahhütlere girilmesi haklarını vereceği, lisans ile tanınan hakların, bu Kanun'un, ilgili diğer mevzuatın ve lisansta yer alan kayıtlı hususların yerine getirilmesi koşuluyla kullanılacağı kuralına yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Dağıtım" başlıklık 7. maddesinin 6. fıkrasında, "Dağıtıcı lisansı sahipleri, Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlüdür. ..." aynı maddenin son fıkrasında, "Dağıtıcılar, tescilli markası altında yapılan faaliyetlere ilişkin kalite kontrol izlemesini etkin biçimde yapmak, bayilik iptallerini gerekçeleriyle birlikte Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

Akaryakıt dağıtımı için kurulacak tesis ve ekipmanlara ilişkin teknik, güvenlik, çevre ve benzeri kriterler Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." kurallarına yer verilmiş; denetim tarihinde yürürlükte bulunan hâliyle 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 7. maddenin ihlâli hâlinde sorumlulara sekiz yüz elli bin Türk Lirası idari para cezası verileceği kurala bağlanmıştır.

06/07/2007 tarih ve 26574 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Petrol Piyasasında Dağıtıcı Lisansı Sahiplerinin Bayii Denetim Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar" hakkındaki Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 27/06/2007 tarih ve 1240 sayılı kararının denetim tarihinde yürürlükte bulunan hâliyle 4. maddesinin 1. fıkrasında, dağıtıcı lisansı sahiplerinin tescilli markası altında piyasaya sunulan akaryakıta ilişkin kalite kontrol izlemesini etkin biçimde yapacağı, bayilerinde kaçak petrol satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kuracağı ve uygulayacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetim sonucu düzenlenen soruşturma raporu ile, üç adet yer altı tankının otomasyon sistemine bağlı olmadığı hususu sabit olup davacı şirket tarafından, bu üç adet yer altı tankının otomasyona tâbi olan ürünlerin bulunmadığı asfalt ve fuel-oil için kullanılan tanklar olduğu ileri sürülmekte ise de, istasyona ait vaziyet planında tankların asfalt tankı olarak değil fuel-oil tankı olarak görüldüğü, TÜBİTAK MAM analiz raporunda fuel-oil tortu parametresinin sınır değere aykırı bulunduğunun belirtildiği, dolayısıyla akaryakıt tankı olan bu tanklarda da mevzuat uyarınca otomasyon sisteminin kurulmasının zorunlu olduğu dikkate alındığında, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.