Danıştay 13. Daire E.2019/1881 K.2022/3988

Dava konusu istem: Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Hurda İşletme Müdürlüğü’nce … tarihinde gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı “O Grubu Hurda Malzeme Nakliye Hizmeti İşi” ihalesi uyarınca akdedilen sözleşme çerçevesinde idareye sunulan … tarih, … sayı ve 172.500,00-TL miktarlı kesin teminat mektubuna 9.215,41-TL TEFE güncelleme bedeli uygulanarak toplamda 181.715,41-TL’nin davacının hak edişlerinden kesilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaliyle, hak edişlerden kesilen 181.715,41-TL’nin idarî işlem tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının kamu ihalelerine katılmaktan iki yıl süreyle yasaklanmasına yönelik 10/01/2014 tarihli işleme karşı ...

İdare Mahkemesi’nin E:… sayılı dosyasında dava açıldığı, anılan mahkemenin dava konusu işlemi iptal etmesi üzerine kararın Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 09/12/2015 tarih ve E:2015/1899, K:2015/4465 sayılı kararıyla ihaleye katılan isteklilerin aralarında anlaşmak suretiyle ihalelere teklif sundukları veya diğer istekliler lehine ihalelerden çekildikleri, bu şekilde belirli isteklilerin belirli ihaleleri aldıkları, yasaklamaya konu eylemlerin, sözleşmenin kurulmasından önce ihale aşamasında gerçekleştirildiği ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'un 17. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (b) bentlerini ihlâl ettiği,

davacı şirketin iki yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı tespitlerine yer verilerek anılan mahkeme kararının bozulduğu, ... İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla bozma kararına uyularak ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında alınan 07/04/2014 tarihli bilirkişi raporunda davacı şirketin yetkilisinin eylemlerinin ihaleye fesat karıştırma hâliyle örtüşmediği, davacı şirketin yetkilisinin kamu zararına neden olmadığı kanısına varıldığı şeklinde mütalaa verilmesinin göz önüne alınarak karar verildiği;

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca, ihale sürecinde 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesine aykırı fiillerde bulunduğu tespit edilen yüklenicilerin, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilmesinin zorunlu olduğu, cezanın hak edişlerden de tahsil edilebileceği, davacı şirketin yetkilisinin, 4734 sayılı Kanun’un 17. maddesini ihlâl eden davranışlarda bulunduğunun İdare Mahkemesi kararıyla tespit edildiği ve anılan kararın kesinleştiği;

Bu itibarla, davacı şirketin, teminat mektubu tutarı olan 172.500,00-TL ve söz konusu teminat mektubuna uygulanan TEFE güncelleme bedeli olan 9.215,41-TL olmak üzere toplam 181.715,41-TL'nin hak edişlerinden mahsup edilerek davalı idare lehine gelir kaydedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, mahkeme kararının emsal kararlara aykırı olduğu, dava konusu işlemin gerekçesiz olduğu, 4734 sayılı Kanun’un ne şekilde ihlâl edildiğinin belirtilmediği, kararın gerekçeli karar hakkını ihlâl ettiği, idarenin zararının bulunmadığı, önceki yıllara göre kâr ettiği, önceki ve sonraki beş yılda gerçekleştirilen ihalelerin karşılaştırılması gerektiği, iddia olunan suçlardan beraat ettiği, idarî soruşturmaya esas alınan bilirkişi raporunun çürütüldüğü, ihalelere katılımın azalmasının çeşitli gerekçelerinin olduğu, yaklaşık maliyetin tahmin edilmesinin zor olmadığı, ihaleden yasaklılık süresinin bittiği, suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan beraat ettiği, ceza davasındaki somut tespitlerin hukuk davasını bağlayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacı şirket yetkilisinin yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun yargı kararlarıyla sabit olduğu, yargılanan sanıkların irtibat hâlinde olduğu, davacının uhdesinde kalan ihalelerinden haberdar oldukları, davacı şirketin yetkilisinin Kurum çalışanına menfaat sağladığının sabit olduğu, idare mahkemelerinin ceza mahkemesi kararlılarını beklemek zorunda olmadıkları, idare mahkemelerinin idare hukuku ilkeleri çerçevesinde yargılama yaptığı, davacının kamu ihalelerine katılmaktan iki yıl süreyle yasaklanmasına yönelik işleme karşı açtığı davanın reddedilerek sona erdiği, dava konusu işlem için idarenin zarar uğraması şartının aranmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile hukuka uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 03/02/2021 tarih ve 31530 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7330 sayılı Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un Geçici 2. maddesinin ikinci fıkrasında, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu'nun leh ve aleyhine açılmış davalarda ve icra takiplerinde şirketin kendiliğinden taraf sıfatını kazanacağı kuralına yer verildiğinden, bakılan davada, davacı Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü yerine … Endüstrisi A.Ş.'nin davacı sıfatını haiz olduğu görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.