Danıştay 13. Daire E.2019/2333 K.2021/254

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 06/04/2016 tarihinde yayınlanan "..." adlı haber programında 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin tekraren ihlâl edildiğinden bahisle, anılan Kanun'un 32. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 15.032,00-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce tek hâkimle verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu yayında program sunucusu tarafından, toplum için yayının yapıldığı tarih itibarıyla güncel ve önemli bir olay olan, ... Partisi Genel Başkanı ...'nun ... Bakanı ... hakkında partisinin grup toplantısında söylediği birtakım sözlere yönelik olarak değerlendirmelerde bulunduğu, bu sözlerin sosyal medyada ve genel olarak toplumda yarattığı tepkilerden bahsedildiği sırada kullanılan ifadelerin kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı nitelikte olduğu gerekçesiyle davacı hakkında idarî para cezası uygulandığı;

Bu durumda, yayın özgürlüğü ile kişilik hakları arasında nasıl bir dengenin kurulacağı hususunun önem kazandığı, bu nedenle de yapılan yayında, kişilerin manevi şahsiyetlerine yönelik bir saldırı mı olduğu, yoksa eleştiri çerçevesi içinde mi kalındığının belirlenmesinin önem arz ettiği;

Anayasa Mahkemesi'nin 23/01/2014 tarih ve 2013/2602 Başvuru No'lu, Emin AYDIN kararında; "(...) Nitekim AİHM, Axel Springer AG davasında ifade özgürlüğü ile başkalarının şöhretinin çatışması hâlinde çatışan menfaatlerin dengelenip dengelenmediğini, dolayısıyla müdahalenin demokratik toplumda gerekli ve orantılı olup olmadığını belirlemeye yönelik bazı kriterler geliştirmiştir.

Bu kriterler; a) basında yer alan yazı veya ifadelerin kamuoyunu ilgilendiren genel yarara ilişkin bir tartışmaya sağladığı katkı, b) hedef alınan kişinin tanınmışlık düzeyi ve yazının amacı, c) ilgili kişinin yayından önceki davranışı, d) bilginin elde edilme yöntemi ve doğruluğu, e) yayının içeriği, biçimi ve sonuçları ve f) yaptırımın ağırlığı olarak ifade edilmiştir. (...)" denilerek incelemenin hangi ölçütler esas alınarak yapılacağının belirtildiği;

Bu itibarla, dava konusu yayında yer alan ifadelerin, ülke gündemini ilgilendiren güncel bir konunun değerlendirilmesi sırasında dile getirildiği, yorum yapan kişinin gazeteci olduğu ve gazeteci bakış açısıyla yazılı ve görsel medya ile sosyal medyada o tarihte yoğun olarak tartışılmakta olan bir hususta değerlendirme yaptığı, bu yorumların toplum tarafından tanınmış kişiler hakkında yapıldığı, sıradan bir insana göre kamuya mal olmuş kişilere, özellikle de siyasetçi kimliği nedeniyle toplum önünde bulunan kişilere yönelik eleştiri sınırının diğer vatandaşlara nazaran daha geniş olduğu,

ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü esasları göz önünde bulundurulduğunda, yaptırıma konu yayında hakaret ve aşağılama niteliğinde olmayan ağır eleştiri seviyesinde ifadeler kullanıldığı ve bu ifadelerle eleştiri sınırının ötesine geçilmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; Dairemizin 12/02/2019 tarih ve E:2019/25, K:2019/349 sayılı bozma kararına uyularak; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi tek hâkim kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, söz konusu yayında sunucu tarafından kullanılan ifadelerin haber içeriğine yorum katıcı nitelikte olduğu, alt seste de geçen bu ifadelerin yayın kuruluşunun yorumunu yansıttığı, bahsi geçen kişinin konuşmalarının çirkin, edepsiz, seviyesiz ve yakışıksız olarak yorumlanmasının rencide edici ve eleştiri sınırlarını aşar nitelikte olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, uyarı yaptırımı uygulanmaksızın doğrudan idarî para cezası verilmesinin hukuka aykırı olduğu, kamuya mâl olmuş kişilerin kendilerine yönelik sert, ağır, hatta incitici eleştirilere katlanması gerektiği, siyasetçilere ve uyguladıkları politikalara yönelik yapılan eleştirilerin izin verilen sınırlarının özel kişilere kıyasla daha geniş olduğu ve bu durumun tüm hukuk sistemlerinde kabul gördüğü belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.