Danıştay 13. Daire E.2019/234 K.2021/4018

Dava konusu istem: Davacıya ait LPG otogaz istasyonunda zorunlu sigorta yükümlülüğünün yerine getirilmediğinden bahisle 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca 679.629,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

5307 sayılı Kanun'un 4. maddesinin, LPG otogaz bayilerinin lisanslarında yazılı konularda faaliyet gösterebilmeleri için getirilen özel nitelikteki yükümlülükleri içerdiği, lisans ile tanınan hakların kullanılması ve taahhütlere girişilmesinin ancak bu şartların yerine getirilmesi koşuluyla mümkün olduğu, bu şartlardan birisinin de zorunlu sigorta ile birlikte mali mesuliyet sigortasının yaptırılması olduğu, aynı Kanun'un 13. maddesinin ise, daha çok sigorta kapsamından muaf tutulacak faaliyetlerin nasıl belirlenebileceği ve genel yükümlülük olarak sigorta yaptırılmasını zorunlu kılan bir düzenleme olduğu;

bu durumda, zorunlu sigorta ile birlikte mali mesuliyet sigortası yaptırma yükümlülüğünü ihlâl eden davacıya özel olarak düzenlenmiş Kanun'un 4. maddesinin 4. fıkrasının (ç) bendinin ihlâli nedeniyle, Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca idarî para cezası verilmesi gerekirken, davacının genel yükümlülük olarak sigorta yaptırılmasını zorunlu kılan Kanun'un 13. maddesini ihlâl ettiğinden bahisle, 16. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 679.629,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

LPG otogaz bayilik lisansı sahibi davacıya ait otogaz istasyonunda 02/05/2012 tarihinde yapılan denetimde, davacının zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmadığı hususu tutanağa bağlanmıştır. Bu durumun, 5307 sayılı Kanun'un 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ç) numaralı bendine ve 13. maddesine aykırılık oluşturduğundan bahisle, aynı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca, davacı hakkında 679.629,00-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı alınmış, anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihinde yürürlükte bulunan hâliyle 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları Piyasası Kanunu'nun 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ç) bendinde, zorunlu sigorta yükümlülüğü kapsamında bulunan tesis ve/veya faaliyetlere zorunlu sigorta ile birlikte mali mesuliyet sigortası yaptırmak bu kanuna göre faaliyette bulunanların yükümlülükleri arasında

sayılmış; 13. maddesinde, lisans kapsamında yürütülen faaliyetler için sigorta yaptırılmasının zorunlu olduğu, Bakanlar Kurulu kararıyla sigorta kapsamından muaf tutulacak faaliyetlerin belirlenebileceği, sigorta kapsamına alınacak varlık çeşitlerinin belirlenmesi ile bunların tabi olacağı sigorta kolları ve muafiyet tanınan hususların yönetmelikle düzenleneceği; 16. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde ise, 12. ve 13. madde hükümlerinin ihlâli hâlinde sorumlulara beşyüzbin Türk Lirası idarî para cezası verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

LPG otogaz lisansı kapsamında yürütülen faaliyetler için sigorta yaptırma zorunluluğunun yerine getirilmemesi fiiline yönelik olarak idari para cezası uygulanmasını düzenleyen 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan "ve 13'üncü" ibaresi Anayasa Mahkemesi'nin 18/01/2018 tarih ve E:2017/129, K:2018/6 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve iptal hükmü anılan kararın 13/02/2018 tarih ve 30331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmiştir.

Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi'nce verilen iptal kararlarının geriye yürümeyeceği kuralı, iptal edilen hükümlere göre kazanılmış hakların korunmasına yönelik olup, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği hâlde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak görüşülüp çözümlenmesi Anayasa'nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağından, temyiz incelemesinin Anayasa'ya aykırılığı belirlenerek iptal edilen kurallara göre yapılmasına imkân bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemde uygulanan 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (4) numaralı alt bendinde yer alan "ve 13'üncü" ibaresi, 13/02/2018 tarih ve 30331 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 18/01/2018 tarih ve E:2017/129, K:2018/6 sayılı kararı ile iptal edildiğinden, Anayasa Mahkemesi'nce verilen iptal hükmünün hukukî sonuçları gözetilerek karar verilmesi gerektiği açık olup, davacıya zorunlu sigorta yükümlülüğünün yerine getirilmediğinden bahisle 679.629,00-TL idarî para cezası verilmesinin hukuki dayanağı ortadan kalkmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik görülmemiştir.