Danıştay 13. Daire E.2019/2599 K.2024/649

Dava konusu istem: Fatura Üst Sınırı Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 7. maddesine aykırı hareket edildiğinden bahisle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin 12. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 44. maddesi uyarınca 2013 yılındaki net satışlarının (4.545.623.560,40-TL) %0,009 (yüzbinde dokuz)’u oranında idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (Kurul) kararının 1. maddesi ile bu karara dayanılarak düzenlenen 409.106,12-TL tutarlı idari para cezası karar tutanağının ve anılan idari para cezasındaki net satış matrahlarının 213 sayılı

Vergi Usul Kanunu'na uygun olarak 01 Ocak - 31 Aralık dönem aralığı için hesaplanan mali tablolara uygun olarak düzeltilmesi ve net satış matrahı değişikliğinden kaynaklı fark nedeniyle ek idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararının 1. maddesi ile bu karara dayanılarak düzenlenen 20.523,15-TL tutarlı idari para cezası karar tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin, 01/07/2013 – 30/09/2014 tarihleri arasındaki dönemde uluslararası mobil veri dolaşım hizmetine ilişkin paket aşımı ve paket dışı veri kullanım ücretlerinden gerek 100,00-TL’na ulaşan hatlara gönderilmesi gereken bilgilendirme mesajları yönünden gerekse 250,00-TL’na ulaşan hatlara gönderilmesi gereken bilgilendirme mesajları yönünden abonelerine bilgilendirme mesajı göndermediği hususunun sabit olduğu, diğer taraftan, davacı şirket tarafından, dava konusu işlemlere yönelik olarak, idareye tanınan takdir yetkisinin aleyhlerine kullanıldığı,

Yönetmeliğin 44. maddesinde belirtilen yaptırım ölçütlerinin dikkate alınmadığı, ölçülülük ilkesine uyulmadığı ileri sürülmüş ise de, 2013 yılı net satış tutarı olan 4.545.623.560,40-TL'nın %0,009 (yüzbinde dokuz)’u oranında idari para cezası ile cezalandırıldığı, daha sonra davacı şirkete verilen bu idari para cezasında esas alınan net satış tutarı matrahının Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre hazırlanan 01 Ocak- 31 Aralık dönem aralığı için hesaplanmış mali tablolarına uygun olarak düzeltilerek, net satış tutarı arasındaki farka %0,009 oranında idari para cezası hesaplanarak 20.523,15-TL idari para cezası verildiği,

davalı idarece mevzuat çerçevesinde ve ölçülülük ilkesine uygun olarak hareket edildiği anlaşıldığından, şeffaflığın sağlanması ve bilgilendirmeye ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacı şirket hakkında tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarenin takdir yetkisini haklı ve geçerli bir gerekçe ileri sürmeksizin şirketleri aleyhine ve eşitlik ilkesini de ihlâl eder biçimde kullandığı, kabul anlamına gelmemekle beraber aynı ihlâl nedeniyle üç işletmeciye de idari para cezası verilmiş ise de ihlâlin derecesi en az olan şirketleri olmasına rağmen idari para cezası miktarı belirlenirken bu hususa önem verilmediği, cezaya dayanak alınan Yönetmeliğin 44. maddesinin dikkate alınmadığı,

Kurul kararındaki tespitlere ve şirketin göndermediği mesajların diğer operatörlerin göndermediği mesajlara oranla bir hayli düşük olmasına karşın davalı idare tarafından uygulanan ceza oranının tüm operatörler için aynı tutulduğu, hukuk devletinin temel unsurlarından olan adalet, hakkaniyet ve eşitlik ilkelerine açıkça aykırı hareket edildiği, uygulanan idari para cezasının ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, takdir yetkisi aşılarak ve keyfiyete dayalı olarak işlem tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararındaki gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idarece yapılan incelemede, davacı şirket tarafından, uluslararası mobil veri dolaşım hizmetine ilişkin paket aşımı ve paket dışı veri kullanım ücretlerinin 100,00-TL’ye ulaşan hatlara gönderilmesi gereken bilgilendirme mesajlarının 3 adedinin gönderilmediği, 250,00-TL’ye ulaşan hatlara gönderilmesi gereken bilgilendirme mesajlarının 209 adedinin gönderilmediği tespit edilmiştir.

Bunun üzerine davacı şirkete, … tarih ve … sayılı Kurul kararının 1. maddesiyle 2013 yılı net satış tutarının %0,009 (yüzbinde dokuz)’u oranında idari para cezası verilmiş, bu karara dayanılarak 409.106,12-TL tutarlı idari para cezası karar tutanağı düzenlenmiştir.

Daha sonra, … tarih ve … sayılı Kurul kararının 1. maddesiyle, davacı şirketin net satış tutarı matrahlarının Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 01 Ocak- 31 Aralık dönemi için hesaplanan mali tablolara uygun olarak düzeltilerek, net satış tutarı matrahı değişikliğinden kaynaklı farka idari para cezası uygulanarak tahsil edilmesine karar verilmiş, bu karara dayanılarak 20.523,15-TL ek idari para cezası verilmesi üzerine 19/09/2019 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde; "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" kuralına yer verilmek suretiyle "derdestlik" doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, aynı Kanun'un 115. maddesinde ise, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde, davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda "derdestlik" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte; tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava görülmekte iken, ikinci davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenmemesi ve davanın usulden reddedilmesi gerektiğinin, usul hukukunun genel ilkelerinden biri olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Derdestlik durumunun ortaya çıkması için, aynı davanın iki kere açılmış olması, birinci davanın görülmekte (derdest) olması, birinci dava ile ikinci davanın aynı dava olması şartları birlikte gerçekleşmelidir. Davaların aynı dava olarak kabul edilebilmesi de, davaların taraflarının, konularının, dava konusu işlemlerin hukuki sebeplerinin aynı olmasına bağlıdır.

Derdestlik, yeni açılmış olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış ve görülmekte (derdest) olduğunun taraflarca ileri sürülmesi ile ya da mahkemece re'sen yapılacak araştırma ile tespit olunur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararda, … tarih ve … sayılı Kurul kararının 1. maddesi ile buna dayanılarak düzenlenen idari para cezası karar tutanağı yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. Temyize konu kararın, … tarih ve … sayılı Kurul kararının 1. maddesi ile buna dayanılarak düzenlenen idari para cezası karar tutanağı yönünden incelenmesinden;

UYAP üzerinde yapılan incelemede, davacı şirket tarafından … tarih ve … sayılı Kurul kararının 1. maddesi ile buna istinaden düzenlenen idari para cezası karar tutanağına karşı 25/02/2016 tarihinde ... İdare Mahkemesi nezdinde dava açıldığı, anılan Mahkemenin davanın reddine ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla kabulüne ve Mahkeme kararı kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararın temyizi üzerine, Dairemizin 27/06/2018 tarih ve E:2018/1174, K:2018/2136 sayılı kararıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulduğu,. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla Dairemizin bozma kararına uyularak, istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, anılan kararın Dairemizin 11/10/2023 tarih ve E:2019/2092, K:2023/4015 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.

Bu itibarla, … tarih ve … sayılı Kurul kararının 1. maddesi ile buna istinaden düzenlenen idari para cezası karar tutanağına karşı daha önce açılmış bir davanın bulunduğu ve temyize konu karar tarihinde hâlen derdest olduğu, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davalardan, temyize konu işlem davanın daha sonra açıldığı da dikkate alındığında, söz konusu Kurul kararı ile idari para cezası karar tutanağının iptali talebinin incelenmesi mümkün olmadığından, derdestlik nedeniyle davanın incelenmeksizin reddi gerekirken, davanın esastan reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.