Danıştay 13. Daire E.2019/3090 K.2024/4504

01/09/2006 tarih ve 26276 sayılı Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/08/2006 tarih ve 875 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının, "Geçiş Dönemi Tarife Uygulamaları" başlıklı II. Bölümünün (B) bendinin, elektrik tarife tabloları yönünden "İletim Sistemi Kullanıcıları" ve "Serbest Tüketici" aboneler açısından iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Yargı kararlarına rağmen serbest tüketiciler dahil tüm abone gruplarından kWh bazında perakende satış hizmet bedeli alınmaya devam edildiği, fonsuz elektrik tarifeleri incelendiğinde, kWh bazında alınan perakende satış hizmet bedelinin ayrı bir kalem olarak gösterilmediği,

Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle birlikte 31/12/2010 tarihinden itibaren iletim sistemine doğrudan bağlı olanlara perakende satış hizmet tarifesinin uygulanamayacağı, dolayısıyla serbest tüketici sıfatıyla temin ettiği elektrik enerjisini katılımcılarının kullanımına sunmak ve buna ilişkin diğer hizmetleri yürütmekle yükümlü iletim sistemine doğrudan bağlantısı sebebiyle dağıtım şirketi gibi değerlendirilen organize sanayi bölgelerinden, katılımcılarına uygulayacağı bedeller içerisinde gösterilmeyen kWh bazında perakende satış hizmet bedelinin alınamayacağı,

dava konusu düzenlemede hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI

Usule ilişkin olarak, davacı tarafından iptali talep edilen işlem açıkça belirtilmediğinden dilekçenin reddine karar verilmesi gerektiği, davanın süresinde açılmadığı ileri sürülmüş; esasa ilişkin olarak ise, davacı tarafından değinilen mahkeme kararlarına konu edilen dönemler ile iptali istenen dönemlerin çeliştiği, her ne kadar davacı tarafından Danıştay kararlarının uygulanmadığı belirtilmiş ise de, sayaç okuma bedeline ilişkin perakende satış hizmet bedelinin uygulanmasına yönelik değişikliklerin yapıldığı, sayaç okumaya ilişkin perakende satış hizmet bedelinin kWh başına belirlenmesi zorunluluğunun kaldırıldığı,

tüm tüketiciler için söz konusu bedelin sayaç okuma başına maktu olarak belirlendiği, 01/01/2016 tarihinden sonra perakende satış hizmet bedeli adı altında ayrıca belirlenen bir bedelin de bulunmadığı, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ

Davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI …'UN DÜŞÜNCESİ

Dava; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun başka dava dosyasından; 2008-2019 döneminde uygulanan elektrik tarife tablolarının, kullanılan elektrik enerjisinin kWh üzerinden nispi "Perakende Satış Hizmet Bedeli" alınmasına ilişkin bölümünün, "İletim Sistemi kullanıcıları" ve "Serbest Tüketici" aboneler yönünden iptalinin dava konusu yapılan, dava konusu kararlarına dayanak yapılan, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından alınan 01/09/2006 tarih ve 26276 sayılı Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/08/2006 tarih ve 875 sayılı Kurul kararının, "Geçiş Dönemi Tarife Uygulamaları" başlıklı II. Bölümünün (B) bendinin, elektrik tarife tabloları yönünden, "İletim Sistemi Kullanıcıları" ve "Serbest Tüketici" aboneler açısından iptali istemi ile açılmıştır.

Dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarihle yürürlükte olan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 5496 sayılı Kanun ile eklenen ve 24/05/2006 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 9. maddesinde. "Düzenlemeye tâbi tarifeler üzerinden elektrik enerjisi satın alan tüketicileri, dağıtım bölgeleri arası maliyet farklılıkları nedeniyle var olan fiyat farklılıklarından kısmen veya tamamen koruyacak şekilde tesis edilmiş geçici bir 'Fiyat Eşitleme Mekanizması' uygulanır.

Fiyat Eşitleme Mekanizmasına ilişkin usul ve esaslar ile Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi ve perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerinin bu uygulamaya ilişkin görev ve yükümlülükleri, Bakanlık ile Hazine Müsteşarlığının görüşleri alınmak suretiyle Kurul tarafından altmış gün içerisinde çıkarılacak tebliğ ile düzenlenir. Fiyat Eşitleme Mekanizmasının uygulanacağı geçiş dönemi 31 Aralık 2010 tarihinde sona erer.

Bu tarihte sona eren ilk uygulama dönemi için, TEDAŞ tarafından yapılan tarife tekliflerinde, ulusal tarife uygulamasının gerekleri esas alınır ve teklif edildiği şekliyle Kurulca onaylanır. Bu dönem süresince abone grupları arasında çapraz sübvansiyon uygulanır. Bu kapsamda, TEDAŞ tarafından ilk uygulama dönemini kapsayacak şekilde Kuruma yapılan tarife teklifinde abone grupları için uygulanacak çapraz sübvansiyona da yer verilir.

Kurul onaylı bu tarifeler ile çapraz sübvansiyon, ancak Bakanlar Kurulu kararı çerçevesinde yapılacak öneri ile değiştirilebilir. Geçiş dönemi süresince tüm hesaplar 4628 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatına uygun şekilde ayrıştırılarak tutulur." hükmü yer almıştır.

Bu kural ile dağıtım ve perakende satış şirketlerine maliyetlerini yansıtan tarifeler uygulanması sonucunda, bölgeler arasında özellikle kayıp-kaçak nedeniyle oluşan aşırı farklılaşmaların, ulusal tarifeye yansıtılmasının önlenmesi, tüketicilere ulusal bazda tek bir satış fiyatı uygulanması, toptan ve perakende satış fiyatlarına müdahil edilmeden perakende satışta rekabet ortamının ve dağıtım şirketlerinin gelirlerinin önceden tahmin edilebileceği bir mekanizmanın oluşturulması, fiyat eşitleme mekanizmasının uygulanması sürecinde oluşan kayıpların tüm kullanıcılara yansıtılması için gerekli şartların kurulması amaçlanmış, bu geçiş döneminde.

TEDAŞ tarafından yapılan tarife tekliflerinde, ulus tarife uygulamasının gereklerinin esas alınması ve abone grupları arasında çapraz sübvansiyona yer verilmesi, ayrıca tarife tekliflerinin teklif edildiği şekliyle Kurul tarafından onaylanması zorunlu kılınmıştır.

Bun dışında Kurul onaylı geçiş dönemi tarifeleri ile abone grupları için belirlenen çapraz sübvansiyonda değişikliğe gidilmesi ise, Bakanlar Kurulu kararı ihdas edilmesi şartına bağlanmış ve ilk uygulama dönemi için TEDAŞ tarafından hazırlanan geçiş dönemi tarifeleri ile metodolojisi, teklif edildiği şekliyle Kurulun davaya konu 24/08/2006 tarih ve 875 sayılı kararı ile onaylanmış ve 01/09/2006 tarih ve 26276 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anılan kararın dava konusu edilen II. bölümünün (B) bendinde. "Geçiş dönemi süresince perakende hizmetler bedeli iletime doğrudan bağlı aboneler haricindeki tüm abone grupları için aşağıdaki şekilde uygulanacaktır. I. bölümde olduğu gibi verimlilik uygulanmamış, PSH işletme giderleri direkt olarak PSH Gelir Tavanı olarak belirlenmektedir.

I. bölümde abone başına sabit bir ücret olarak belirlenen PSH tarifesi, geçiş döneminde tüketici tarifelerinin dengelenmesi bakımından kWh bazında belirlenmiştir." düzenlemesine yer verilmiş olup, 875 sayılı Kurul kararı ile onaylanan "20 Dağıtım Şirketi İçin Gelir Gereksinimi Hesaplanması ve Tarife Metodolojisi”nde; sosyal uyum bileşeni adı altında tarifelerde yer alan çapraz sübvansiyona ilişkin düzenlemeler getirildiği,

faaliyetlere özgü çapraz sübvansiyon miktarları, abone grupları ile geçiş döneminin her bir yılı bazında yayımlanmış bölgesel bazda gerçek maliyetlere dayalı gelir gereksinimlerinin belirlenmesi ve tarifelerin hesaplanmasında izlenecek yöntemlerin gösterildiği,

geçiş dönemi süresince, dağıtım ve perakende satış hizmeti faaliyetine ilişkin gelir gereksinimi hesaplamalarında her tarife yılı için bölgelere ilişkin verimlilik ve hedef kayıp kaçak oranları belirlenerek dağıtım şirketlerinin kontrolünde olan dağıtım ve perakende satış hizmeti faaliyeti için gelir ihtiyaçlarının tespit edildiği ve ihtiyaç duyulan bu gelirin kullanıcılara belirli bir metodoloji çerçevesinde yansıtılmasının öngörüldüğü,

daha önce bölge bazında uygulanan farklı tarifelerin tek bir tarifeye dönüştürülmüş olması nedeniyle, önceki bölge bazında uygulanan tarifelere göre artış olan bölgeler olduğu gibi düşüş gösteren bölgelerin de bulunduğu, 4628 sayılı Yasa'nın Geçici 9. maddesi kapsamında teklif edilen ve Kurulda onaylanan metodolojide, ilk uygulama döneminin her tarife yılı için bölgeler bazında işletme maliyeti, yatırım bütçesi, toplam tüketim ve talep değerleri, yük profilleri, şebeke büyükleri, kayıp-kaçak hedefleri, verimlilik parametreleri, abone sayıları gibi konularca yapılan çalışmaların sonucunda, 4628 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatın esas alındığı,

ayrıca tarife esas abone gruplarının tespitinde, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'ne göre, elektrik piyasasında faaliyet gösteren tüm şirketlerin, tarife önerilerinde yer alan temel abone grupları olarak ifade edilen mesken, sanayi, ticarethane, tarımsal sulama ve aydınlatma gruplarından oluşturulduğu anlaşıldığından, tüketici tarifelerinin dengelenebilmesi amacıyla geçiş döneminde kWh bazında perakende satış hizmeti bedeli uygulanmasını getiren düzenlemede hukuka aykırılık saptanmamıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davacı 01/04/2009 tarih ve 2041-2 sayılı Kurul kararıyla Organize Sanayi Bölgesi (OSB) dağıtım lisansı almıştır.

Davacı ile Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) Niğde Elektrik Dağıtım Müessesesi arasında bölge içi elektrik şebekesinde bulunan 1 no.lu KÖK Merkezinden bağlanması için 02/03/2004 tarihinde dağıtım sistemine bağlantı anlaşması (AG/YG'den bağlantı yapan tüketiciler için), yine davacının 154/31,5 kV Niğde OSB TM'nin OG Barasına bağlanması için Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) Genel Müdürlüğü ile 15/03/2013 tarihinde iletim bağlantı anlaşması imzalanmıştır.

01/09/2006 tarih ve 26276 1. Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/08/2006 tarih ve 875 sayılı Kurul kararıyla belirlenen "Geçiş Dönemi Tarife Uygulamaları" başlıklı II. Bölümün 2. maddesinin (b) alt bendinin iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 06/04/2011 tarih ve E:2008/2695, K:2011/1368 sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verilmiş, iptal kararı üzerine yapılan temyiz başvurusu sonucunda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/05/2012 tarih ve E:2011/1901, K:2012/798 sayılı kararıyla, Dairemizin anılan kararı, iptal isteminin serbest tüketicilere ilişkin olduğu dikkate alındığında, kararın serbest tüketicilerle sınırlı olarak uygulanacağı gerekçesiyle onanmıştır.

... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında derdest istirdat davasına ilişkin olarak, Mahkemenin ... tarihli yazısıyla, ... sayılı Kurul kararıyla belirlenen "Geçiş Dönemi Tarife Uygulamaları" başlıklı II. Bölümün 2. maddesinin (b) alt bendinin yürürlük tarihinden sonraki dönemler için 875 sayılı Kurul kararının eki olan ve müteakip yıllar için yapılan güncellemeler sonrası yürürlüğe giren perakende satış hizmet tarifelerinin iptal davasına konu edilip edilmediği ve bu davalar sonucunda iptal kararı verilip verilmediği hususunda davalı idareden bilgi istenmiştir.

Söz konusu talebe istinaden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarifeler Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı cevabi yazısında, dağıtım şirketlerinin tüketicilerden perakende satış hizmet bedelini kWh üzerinden tahsil etmesinin esas dayanaklarının Dairemizce iptal edilen düzenleme ile aynı düzeyde düzenleyici işlemler olan elektrik faturalarındaki perakende satış hizmet bedeli de dahil bedellerin yer aldığı fonsuz elektrik tarifelerinin onaylandığı Kurul kararları olduğu, söz konusu dönemde uygulanan Kurul kararlarına ilişkin herhangi bir iptal kararı bulunmadığı bildirilmiştir.

Davacı tarafından, yargı kararıyla iptal edilmesine ve iletim sistemine doğrudan bağlantısı sebebiyle dağıtım şirketi gibi değerlendirilmesine rağmen kendisinden katılımcılarına uygulayacağı bedeller içerisinde gösterilmeyen kWh bazında perakende satış hizmet bedeli alınmasının mümkün olmadığından bahisle, davalı idarenin 2008-2019 döneminde uygulanan elektrik faturalarına esas tarifelerin, Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar hakkında aldığı kararların, kullanılan elektrik enerjisinin kWh üzerinden nispi perakende satış hizmeti alınmasına ilişkin bölümünün,

iletim sistemi kullanıcıları ve serbest tüketici aboneler yönünden, düzenleyici işlem olan Kurul kararlarının ve bu kararların uygulanmasına ilişkin fiyatlandırma ve faturalandırmaya yönelik uygulama işlemlerinin iptali istemiyle 17/01/2019 tarihli dilekçeyle dava açılmış olup, Dairemizin 07/03/2019 tarih ve E:2019/238, K:2019/698 sayılı kararıyla, davacı tarafından hangi idarenin, hangi işlem veya işlemlerinin, hangi kısım ya da kısımlarının iptalinin istendiğinin açık biçimde ve tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya konulması,

bu kısımların hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun ve davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiğinin açıklanması suretiyle karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanmış dilekçelerle yeniden dava açılması gerektiği gerekçesiyle dilekçenin reddine karar verilmiştir.

Sonrasında, davacı tarafından 15/05/2019 tarihinde yenileme dilekçesi verildiği; söz konusu dilekçede, ilk dilekçede yer verilmeyen 01/09/2006 tarih ve 26276 1. Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/08/2006 tarih ve 875 sayılı Kurul kararının.

21/12/2006 tarih ve 26383 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 20 Dağıtım Şirketinin İlk Uygulama Dönemine İlişkin Gelir Düzenlemesi Hakkında Tebliğ'in 3., 4. ve 5. maddelerinin, 18/10/2007 tarih ve 26674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2008 Yılı Programının Uygulanması,

Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair 15/10/2007 tarih ve 2007/12701 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın, 30/12/2007 tarih ve 26742 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Perakende Elektrik Satış Tarifelerine İlişkin 24/12/2007 tarih ve 2007/13032 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının, Yüksek Planlama Kurulunun … tarih ve ... sayılı Enerji KİT'lerinin Uygulayacağı Maliyet Bazlı Fiyatlandırma Mekanizmasının Usul ve Esasları Kararı'nın, Hazine Müsteşarlığının Maliyet Bazlı Fiyatlandırma Mekanizmasının Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Genelgesi'nin,

kullanılan elektrik enerjisinin kWh üzerinden nispi "Perakende Satış Hizmet Bedeli" alınmasına ilişkin bölümünün "İletim Sistemi Kullanıcıları" ve "Serbest Tüketici" aboneler yönünden de iptalinin istenildiği; ancak davalı idarenin 2008-2019 döneminde uygulanan elektrik tarife tablolarının, kullanılan elektrik enerjisinin kWh üzerinden nispi "Perakende Satış Hizmet Bedeli" alınmasına ilişkin bölümünün "İletim Sistemi Kullanıcıları" ve "Serbest Tüketici" aboneler yönünden,

düzenleyici işlem olan Kurul kararları ve uygulama işlemi olan tarifeler ile ilk dilekçede yer verilmeyen yukarıda belirtilen düzenleyici işlemler arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık bulunmadığı gibi, sebep-sonuç ilişkisinin de mevcut olmadığı; bu şekliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılarak Dairemizin 11/07/2019 tarih ve E:2019/1972, K:2019/2494 sayılı kararıyla dilekçenin reddine karar verilmiştir.

Anılan karar üzerine, davacı tarafından 20/08/2019 tarihli yenileme dilekçesiyle, 01/09/2006 tarih ve 26276 sayılı Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/08/2006 tarih ve 875 sayılı Kurul kararının, "Geçiş Dönemi Tarife Uygulamaları" başlıklı II. Bölümünün (B) bendinin, elektrik tarife tabloları yönünden "İletim Sistemi Kullanıcıları" ve "Serbest Tüketici" aboneler açısından iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu; dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin süre aşımı bulunup bulunmadığı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendine aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Aktarılan mevzuat kuralları değerlendirildiğinde, düzenleyici işlemin ilanından sonra dava açma süresi içerisinde bu işlemin iptali istemiyle dava açılabileceği gibi, dava açma süresinin geçmiş olması halinde, düzenleyici işlemin uygulanmasına ilişkin yeni bir işlem tesis edildiğinde uygulama işleminin veya dayanağı olan düzenleyici işlemin ayrı ayrı veya birlikte yine dava açma süresi içinde dava konusu edebileceği anlaşılmaktadır.

İlan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya veya başvuruya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için ikinci yol, ilgili hakkında dava konusu düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bir işlem tesis edilmiş olmasıdır.

Davacı tarafından, … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında derdest istirdat davası kapsamında, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarifeler Dairesi Başkanlığınca sunulan … tarih ve … sayılı yazıyla, dağıtım şirketlerinin tüketicilerden perakende satış hizmet bedelini kWh üzerinden tahsil etmesinin esas dayanaklarına ilişkin Danıştay tarafından iptal kararları verilmesine rağmen serbest tüketiciler dahil tüm abone gruplarından kWh bazında perakende satış hizmet bedeli alınmaya devam edildiğinin anlaşıldığından bahisle dava konusu düzenlemenin iptali istemiyle 17/01/2019 tarihli dava dilekçesiyle bakılan dava açılmıştır.

4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun dava konusu Kurul kararının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan 5496 sayılı Kanun ile eklenen ve 24/05/2006 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 9. maddesinde, "Düzenlemeye tabi tarifeler üzerinden elektrik enerjisi satın alan tüketicileri, dağıtım bölgeleri arası maliyet farklılıkları nedeniyle var olan fiyat farklılıklarından kısmen veya tamamen koruyacak şekilde tesis edilmiş geçici bir 'Fiyat Eşitleme Mekanizması' uygulanır.

Fiyat Eşitleme Mekanizmasına ilişkin usul ve esaslar ile Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi ve perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketlerinin bu uygulamaya ilişkin görev ve yükümlülükleri, Bakanlık ve Hazine Müsteşarlığının görüşleri alınmak suretiyle Kurul tarafından altmış gün içerisinde çıkarılacak tebliğ ile düzenlenir. Fiyat Eşitleme Mekanizmasının uygulanacağı geçiş dönemi 31 Aralık 2010 tarihinde sona erer.

Bu tarihte sona eren ilk uygulama dönemi için, TEDAŞ tarafından yapılan tarife tekliflerinde, ulusal tarife uygulamasının gerekleri esas alınır ve teklif edildiği şekliyle Kurulca onaylanır. Bu dönem süresince abone grupları arasında çapraz sübvansiyon uygulanır. Bu kapsamda, TEDAŞ tarafından ilk uygulama dönemini kapsayacak şekilde Kuruma yapılan tarife tekliflerinde abone grupları için uygulanacak çapraz sübvansiyona da yer verilir.

Kurul onaylı bu tarifeler ile çapraz sübvansiyon, ancak Bakanlar Kurulu kararı çerçevesinde yapılacak öneri ile değiştirilebilir.

Geçiş dönemi süresince tüm hesaplar 4628 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatına uygun şekilde ayrıştırılarak tutulur." kuralına yer verilmiş; söz konusu düzenlemeyle, dağıtım ve perakende satış şirketlerine maliyetlerini yansıtan tarifeler uygulanması sonucunda bölgeler arasında özellikle kayıp-kaçak nedeniyle oluşan aşırı farklılaşmaların ulusal tarifeye yansıtılmasının önlenmesi, tüketicilere ulusal bazda tek bir satış fiyatı uygulanması, toptan ve perakende satış fiyatlarına müdahale edilmeden perakende satışta rekabet ortamının ve dağıtım şirketlerinin gelirlerinin önceden tahmin edilebileceği bir mekanizmanın oluşturulması,

eşitleme mekanizmasının uygulanması sürecindeki kayıpların tüm kullanıcılara yansıtılmasında gerekli şartların tesisi asıl amaç olarak belirlenmiştir.

Fiyat Eşitleme Mekanizmasının uygulanacağı Geçiş Döneminde, TEDAŞ tarafından yapılan tarife tekliflerinde, ulusal tarife uygulamasının gereklerinin esas alınması ve abone grupları arasında çapraz sübvansiyona yer verilmesi, ayrıca tarife tekliflerinin teklif edildiği şekliyle Kurul tarafından onaylanacağı düzenlenmiş, bunun dışında Kurul onaylı geçiş dönemi tarifeleri ile abone grupları için belirlenen çapraz sübvansiyonda değişikliğe gidilmesi ise, Bakanlar Kurulu kararı ihdas edilmesi şartına bağlanmıştır.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından 4628 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesiyle beraber belirlenmiş olan elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeler, Kanun'un Geçici 9. maddesi gereği askıya alınmış ve geçiş döneminde uygulanmak üzere fiyat, hüküm ve şartların TEDAŞ'ca teklif edilmesi ve Kurulca onanması esası benimsenmiştir. Bu kapsamda, ilk uygulama dönemi için TEDAŞ tarafından hazırlanan geçiş dönemi tarifeleri ile metodolojisi, Kurulun davaya konu 24/08/2006 tarih ve 875 sayılı kararı ile onaylanmış ve 01/09/2006 tarih ve 26276 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bu itibarla, 01/09/2006 tarih ve 26276 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu Kurul kararına karşı söz konusu Kurul kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen altmış gün içerisinde dava açılması gerekirken, 17/01/2019 tarihinde açılan işbu davanın anılan Kurul kararının, Geçiş Dönemi Tarife Uygulamaları başlıklı II. Bölümünün (B) bendinin, elektrik tarife tabloları yönünden "İletim Sistemi Kullanıcıları" ve "Serbest Tüketici" abonelere ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi imkanı bulunmamaktadır.

Her ne kadar davacı tarafından, dava konusu Kurul kararı kapsamında serbest tüketicilerden kWh bazında alınan perakende satış hizmet bedeli alındığının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarifeler Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazıyla öğrenildiği ve söz konusu düzenlemeler kapsamında fonsuz elektrik tarifeleri uygulamasına devam edildiğinden bahisle dava konusu düzenlemenin iptali istemiyle açılan işbu davanın süresinde olduğu ileri sürülmekte ise de, dava konusu Kurul kararının Fiyat Eşitleme Mekanizmasının uygulanacağı Geçiş Dönemine (01/09/2006-31/12/2010) yönelik tarife ve bu tarifelerin metodolojisine yönelik olduğu.

Geçiş Döneminde perakende satış bedeli içerisinde, faturalama, okuma ve perakende satış hizmetine ilişkin tüm maliyetler yer almakta iken, 2011 yılından itibaren perakende satış hizmeti bedelinin, sayaç okumaya ilişkin perakende satış hizmeti bedeli ve sayaç okuma dışında perakende satış hizmeti bedeli olarak ikiye ayrıldığı, dağıtım ve görevli perakende satış şirketlerinin 01/01/2013 tarihinden itibaren ayrıştırılmasından sonra sayaç okuma bedelinin, dağıtım şirketleri tarafından tahsil edilmeye başlandığı.

2013 yılından itibaren, 6446 sayılı Kanun'un öngördüğü şekliyle dağıtım şirketlerinin ayrışarak dağıtım ve görevli tedarik faaliyetlerinin ayrı şirketler tarafından yürütülmeye başlanmasına karşılık, 2010 yılında onaylanan, dağıtım şirketlerinin 2011-2015 2. Uygulama Dönemi gelir gereksinimleri kapsamında tarifeleri ile Tarife Uygulama Usul ve Esaslarının 2015 yılında gözden geçirilmesi kararlaştırılarak mevcut uygulamaya devam edildiği.

2015 yılında yapılan gözden geçirme çalışmaları neticesinde, dağıtım şirketlerinin 2016-2020 3. Uygulama Dönemi gelir gereksinimleri ve Tarife Usul ve Esaslarının onaylandığı, dava konusu Kurul kararıyla belirlenen tarife metodolojisinin dönemsel olarak uygulandığı ve elektrik piyasası katılımcıları hakkında işlemler tesis edilirken ilgili dönemde yürürlükte olan tarife tabloları ve metodolojisinin dikkate alındığı,

bu kapsamda davacı tarafından dava konusu Kurul kararının yürürlükte olduğu Geçiş Döneminde hakkında tesis edilmiş bir uygulama işlemi bulunması halinde bu işleme ve/veya bu işlemin dayanağı olan dava konusu düzenleyici işleme karşı uygulama işlemi/işlemlerinin tesis edilmesini izleyen altmış gün içerisinde dava açılması gerekirken, Geçiş Döneminin sona ermesinden çok sonra işbu davanın açıldığı ve dava konusu edilen düzenleyici işlemin uygulanmasına ilişkin olarak dava tarihinden önceki altmış günlük süre içerisinde tesis edilmiş herhangi bir uygulama işleminin de bulunmadığı anlaşıldığından,

davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davacı tarafından, 01/09/2006 tarih ve 26276 sayılı Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/08/2006 tarih ve 875 sayılı Kurul kararının, "Geçiş Dönemi Tarife Uygulamaları" başlıklı II. Bölümünün (B) bendinin, elektrik tarife tabloları yönünden "İletim Sistemi Kullanıcıları" ve "Serbest Tüketici" aboneler açısından iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda altmış gün olduğu; dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin süre aşımı bulunup bulunmadığı yönünden inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendine aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Aktarılan mevzuat kuralları değerlendirildiğinde, düzenleyici işlemin ilanından sonra dava açma süresi içerisinde bu işlemin iptali istemiyle dava açılabileceği gibi, dava açma süresinin geçmiş olması halinde, düzenleyici işlemin uygulanmasına ilişkin yeni bir işlem tesis edildiğinde uygulama işleminin veya dayanağı olan düzenleyici işlemin ayrı ayrı veya birlikte yine dava açma süresi içinde dava konusu edebileceği anlaşılmaktadır.

İlan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya veya başvuruya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için ikinci yol, ilgili hakkında dava konusu düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bir işlem tesis edilmiş olmasıdır.

Davacı tarafından, … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında derdest istirdat davası kapsamında, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarifeler Dairesi Başkanlığınca sunulan … tarih ve … sayılı yazıyla, dağıtım şirketlerinin tüketicilerden perakende satış hizmet bedelini kWh üzerinden tahsil etmesinin esas dayanaklarına ilişkin Danıştay tarafından iptal kararları verilmesine rağmen serbest tüketiciler dahil tüm abone gruplarından kWh bazında perakende satış hizmet bedeli alınmaya devam edildiğinin anlaşıldığından bahisle dava konusu düzenlemelerin iptali istemiyle 17/01/2019 tarihli dava dilekçesiyle bakılan dava açılmıştır.

Her ne kadar, Daire kararında, dava konusu Kurul kararıyla belirlenen tarife metodolojisinin dönemsel olarak uygulandığı ve elektrik piyasası katılımcıları hakkında işlemler tesis edilirken ilgili dönemde yürürlükte olan tarife tabloları ve metodolojisinin dikkate alındığı,

bu kapsamda davacı tarafından dava konusu Kurul kararının yürürlükte olduğu Geçiş Döneminde hakkında tesis edilmiş bir uygulama işlemi bulunması halinde bu işleme ve/veya bu işlemin dayanağı olan dava konusu düzenleyici işleme karşı uygulama işlemi/işlemlerinin tesis edilmesini izleyen altmış gün içerisinde dava açılması gerekirken,

Geçiş Döneminin sona ermesinden çok sonra işbu davanın açıldığı ve dava konusu edilen düzenleyici işlemin uygulanmasına ilişkin olarak dava tarihinden önceki altmış günlük süre içerisinde tesis edilmiş herhangi bir uygulama işleminin de bulunmadığı belirtilerek davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, davacı tarafından,

dava konusu Kurul kararları kapsamında serbest tüketicilerden kWh bazında alınan perakende satış hizmet bedeli alındığının ve halihazırda söz konusu Kurul kararları kapsamında fonsuz elektrik tarifeleri uygulamasına devam edildiğinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Tarifeler Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısıyla öğrenildiği anlaşıldığından dava konusu düzenlemelerin iptali istemiyle 17/01/2019 tarihli dava dilekçesiyle açılan davanın süresinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle süresinde açılan davanın esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.