Danıştay 13. Daire E.2019/3892 K.2022/4303

Dava konusu istem: Giresun Orman Bölge Müdürlüğü'nce 11/06/2019 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Giresun İli Sınırları Dahilindeki 47 Adet (Köy-Mahalle) Biriminin Tescile Esas Ölçü ve Haritalama Kadastro İşleri Danışmanlık" işine ilişkin İhale İlanı, İdari Şartname, Teknik Şartname ile ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihaleye dair ilan sürecinin Giresun Orman Bölge Müdürlüğü tarafından başlatıldığı, ilan metninin 4. maddesinde ihaleye katılma şartları ve istenilen belgelerin sayıldığı, bu maddeye göre, ihale konusu iş 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanun'a göre yapıldığından,

aday veya istekli serbest ormancılık büro ve şirketinin, ihale konusu işin yerine getirilmesi için ilgili ihale yönetmeliğinde belirtilen (sicil, izin, ruhsat vb.) belgelerin karşılığı ve ihale tarihinde büro ve şirketin faal olduğunu gösteren, 5531 sayılı Kanun'un 4 ve 5. maddelerindeki orman mühendisliği konularına ait işler için düzenlenen, Orman Mühendisleri Odası'ndan alınmış serbest ormancılık, büro veya serbest ormancılık şirketi tescil belgesi, Oda tarafından düzenlenmiş 2019 yılı onaylı ruhsat, 5531 sayılı Kanun'a ait "Mesleki Faaliyet İhale Yetkinlik Belgesi"nin istenildiği,

istenilen belgelere bakıldığında, işin serbest ormancılık büro veya şirketlerine, dolayısıyla da orman mühendislerine özgülenerek sadece bu alanda çalışan ve yeterlilikleri bulunanlara ihaleye katılma hakkı tanındığı, ihaleye ilişkin Teknik Şartname incelendiğinde, Şartnamenin 5. maddesinde, orman kadastro komisyonunca belirlenen orman sınır noktaları ile 2/B parsel noktalarının ölçümü, harita ve dosyaların tanzimi kapsamında yapılacak olan işlerin maddeler hâlinde gösterildiği,

söz konusu maddeler incelendiğinde, işin ormancılık faaliyetlerine ilişkin teknik boyutlarının bulunduğu görülmekle birlikte, önemli bir kısmının ölçüm ve haritalama kadastro uygulamalarına ilişkin olduğu, bu itibarla, işin sadece orman mühendislerine özgülenerek bu alanda çalışan ve yeterlilikleri bulunanlara ihaleye katılma hakkı tanınmasının, dolayısıyla yasal mevzuat uyarınca haritalama konusunda yetki ve sorumluluk verilen harita ve kadastro mühendisleri veya teknikerlerine ve bunların büro ve şirketlerine ihaleye katılma hakkı tanınmamasının ihalelerde rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırı olduğu,

her ne kadar Şartnamenin "Diğer Hususlar" başlıklı 8. maddesinde, ölçüm işleri kapsamında yüklenici firmanın en az bir adet harita mühendisi ile en az iki adet harita teknikeri bulundurma zorunluluğu getirildiği görülmekte ise de, söz konusu zorunluluğun harita ve kadastro mühendisleri veya teknikerlerine veya bunların büro ve şirketlerine doğrudan ihaleye katılma hakkı tanımadığı, bu durumda ihalenin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan bu kararın, uyuşmazlığa konu ihaleye yalnızca harita ve kadastro mühendisleri veya teknikerlerinin ve bunların büro ve şirketlerinin katılması sonucunu doğurmadığı, bu unvanları haiz olanların şartnamede koşulları belirlenen diğer meslek kollarıyla birlikte ihaleye katılımının sağlanması gerekliliğine işaret ettiğinin açık olduğu belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu İhale İlanı ile İdari Şartname, Teknik Şartname ve ihalenin hukuka uygun olduğu, temyiz istemine konu Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyiz istemine konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Giresun Orman Bölge Müdürlüğü'nce 11/06/2019 tarihinde 4734 sayılı Kanun'un 19. Maddesi uyarınca açık ihale usulüyle … ihale kayıt numaralı "Giresun İli Sınırları Dahilindeki 47 Adet (Köy-Mahalle) Biriminin Tescile Esas Ölçü ve Haritalama Kadastro İşleri Danışmanlık" ihalesi gerçekleştirilmiştir.

Davacı Oda tarafından, dava konusu ihalede ihale konusu işlerin harita ve kadastro mühendislik hizmetleri kapsamında olmasına rağmen serbest harita ve kadastro mühendislerinin ihaleye katılımlarının engellenmesinin açıkça hukuka aykırı olduğu, söz konusu iş kalemlerinin ücretli harita ve kadastro mühendisi çalıştıran her firma tarafından değil, yalnızca Oda'ya tescilli serbest harita ve kadastro mühendislik müşavirlik bürosu sahibi veya ortağı serbest harita ve kadastro mühendislerince yerine getirilmesi gerektiği belirtilerek İhale İlanı ile İdari Şartname, Teknik Şartname ve ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından iptal davası açılabileceği belirtilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." kuralı yer almaktadır.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallardan, idari işlemler dolayısıyla menfaati ihlâl edilen kimseler tarafından işlemin iptali istemiyle dava açılabileceği, hâkimin tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğu, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği, duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebileceği anlaşılmaktadır.

"Davacının, bir davayı açmakta hukukî yararı (menfaati) bulunmalıdır. Buna, hukukî korunma (himaye) ihtiyacı da denir. Yani, davacının mahkemeden hukukî korunma (himaye) istemesinde, korunmaya değer bir yararı olmalıdır. Davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için yeterli değildir. Bundan başka, davacının dava açmakta hukukî bir yararının bulunması gerekir, yani, dava hakkı, hukukî yarar ile sınırlıdır. Davacı, iddiasının (davasının) dayanağı olan bütün vakıaların (olayların) sıra numarası altında açık özetlerini dava dilekçesine yazmalıdır. Bunlar dava dilekçesindeki talep sonucunun dayanağı olan ve bu talep sonucunu haklı göstermeye elverişli bulunan vakıalardır.

Hukukumuzda dava sebebi, davacının davasını dayandırmış olduğu vakıalardır. Talep sonucunun çok açık olmaması hâlinde, onu dava dilekçesinin diğer bölümlerinde yazılanların ışığı altında bir yoruma tâbi tutarak, davacının bu dava ile neyin hüküm altına alınmasını istediği tespit edilmelidir." (KURU Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Şubat 2001, İstanbul, Cilt II, s. 1363, 1364,1577, 1588, 1590, 1608)

Davacı Oda tarafından, dava konusu ihalede, ihale konusu işlerin harita ve kadastro mühendislik hizmetleri kapsamında olmasına rağmen serbest harita ve kadastro mühendislerinin ihaleye katılımlarının engellenmesinin hukuka aykırı olduğu, söz konusu iş kalemlerinin ücretli harita ve kadastro mühendisi çalıştıran her firma tarafından değil, yalnızca Oda'ya tescilli serbest harita ve kadastro mühendislik müşavirlik bürosu sahibi veya ortağı serbest harita kadastro mühendislerince yerine getirilmesi gerektiği ileri sürülerek bakılan dava açılmıştır.

Temyize konu İdare Mahkemesi kararında, ihale konusu işin önemli bir kısmının ölçüm ve haritalama kadastro uygulamalarına ilişkin olduğu, bu itibarla işin sadece orman mühendislerine özgülenerek bu alanda çalışan ve yeterlilikleri bulunanlara ihaleye katılma hakkı tanınmasının hukuka aykırı olduğu belirtilmiş, ancak mevzuat uyarınca haritalama konusunda yetki ve sorumluluk verilen harita ve kadastro mühendisleri veya teknikerlerine ve bunların büro ve şirketlerine ihaleye katılma hakkı tanınmamasının ihalelerde rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırı olduğu gerekçesine de yer verilmek suretiyle ve kararın,

uyuşmazlığa konu ihaleye yalnızca harita ve kadastro mühendisleri veya teknikerlerinin ve bunların büro ve şirketlerinin katılması sonucunu doğurmadığı, bu unvanları haiz olanların şartnamede koşulları belirlenen diğer meslek kollarıyla birlikte ihaleye katılımının sağlanması gerekliliğine de işaret ettiğinin açık olduğu belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bu itibarla, Mahkemece taleple sınırlı olarak, davacı Oda'ya tescilli serbest harita ve kadastro mühendislik müşavirlik bürosu sahibi veya ortağı serbest harita ve kadastro mühendislerine yönelik değerlendirme yapılmak suretiyle hüküm verilmesi gerekirken, dava konusu edilmediği hâlde ve davacının da menfaatine aykırı olarak inceleme ve değerlendirme yapılarak hüküm kurulduğu anlaşıldığından,

temyize konu Mahkeme kararının, davacı Oda'ya tescilli olmayan harita ve kadastro mühendisleri ve teknikerleri ile bunların büro ve şirketlerine de ihaleye katılma hakkı tanınması gerektiği şeklindeki kısmı ile kararın, uyuşmazlığa konu ihaleye yalnızca harita ve kadastro mühendisleri veya teknikerlerinin ve bunların büro ve şirketlerinin katılması sonucunu doğurmadığı,

bu unvanları haiz olanların şartnamede koşulları belirlenen diğer meslek kollarıyla birlikte ihaleye katılımının sağlanması gerekliliğine işaret ettiğine yönelik kısmında (gerekçesinde) hukuka uygunluk bulunmamakta ise de, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.