Danıştay 13. Daire E.2019/4295 K.2020/3749

Yargılama süreci

Dava konusu istem: Davacı yayın kuruluşuna ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında, 02/03/2010 tarihinde saat 20.05'te yayınlanan "..." adlı filmde yer alan görüntü ve ifadelerin, mülga 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'un 4. maddesinin (z) bendinde düzenlenen yayın ilkesini ihlâl ettiğinden bahisle davacı şirket hakkında uyarı yaptırımı uygulanmasına ilişkin Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun (Üst Kurul) … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce Dairemizin … tarih ve E:…, K:… sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda.

Mahkemelerinin 07/02/2019 tarihli ara kararı uyarınca dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen bilirkişi raporunda özetle: "... filmlerinin sinema filmleri içinde çok sayıda seyirciye ulaştığı, bu filmlerin komedi türünde bir sinema eseri olduğu ve ... karakteri ile tanındığı, bu karakterin temelde iyi niyetli ancak eğitim düzeyi düşük ve sıklıkla argo sözcükler kullanan bir kişi olarak canlandırıldığı, bir televizyon yayının tek başına değil, genellikle başka kişilerin de bulundukları bir ortamda izlendiği;

buna göre çocuk ve gençlerin televizyonda izledikleri bir yayına yönelik tepkilerinin, o yayını birlikte izledikleri ebeveynlerinin tepkileri yönünde olacağı, dava konusu filmde canlandırılan ... karakterinin söz ve eylemleri itibarıyla ebeveynler tarafından onaylanan bir karakter olmadığı, çocuk ve gençler açısından da özenilecek bir karakter olmadığı; bu yönüyle bu karakterin, çocuk ve gençlerin gelişiminde taklit etme yoluyla örnek alacakları bir karakter de olmadığı,

bu nedenlerle dava konusu filmin çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimini olumsuz etkiyecek nitelikte bulunmadığı kanaatine varılmıştır." ifadelerine yer verildiği; anılan bilirkişi raporuna davalı idarenin itiraz ettiği, ancak, bilimsel tespit ve somut verilere dayanmadığı için bu itiraza itibar edilmediği, bu durumda, dava konusu idari yaptırıma esas alınan filmde yer alan görüntü ve ifadelerin, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimini olumsuz etkiyecek nitelikte bulunmadığı hususu yukarıda özetlenen bilirkişi raporuyla anlaşıldığından,

anılan yayın nedeniyle davacı şirket hakkında uyarı yaptırımı uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, bilirkişi raporunun hükme esas alınacak nitelikte olmadığı, raporun kendi içinde çelişkiler barındırdığı, raporda filmin televizyon izleyicisi çocuklar yönünden incelenmediği ve yayın saati konusunda da herhangi bir inceleme yapılmadığı, filmde argo ve hakaret içeren ifadeler kullanıldığı, şiddet olarak kabul edilen alaycı ve küçük düşürücü tavırlar sansürlense dahi çocuk ve gençlerin ekran başında olduğu korumalı saatler içerisinde yayınlanmasının uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, söz konusu yayının bir sinema eseri olduğu, her yanının kendi konsepti içerisinde değerlendirmeye tâbi tutulması gerektiği, son alınan bilirkişi raporunda da bu hususun belirtildiği, davaya konu yayının akıllı işaretler ile ses efektleri kullanılarak çocuk ve gençlerin olumsuz yönde etkilenmemesine özel bir ihtimam gösterildiği, filmin komedi türünde olduğu, dolayısıyla mizahın ön planda olduğunun görmezlikten gelinmesinin ve ısrarla filmin yayın saati itibarıyla çocuk ve gençlerin gelişimini olumsuz yönde etkileyecek türden bir yayın olarak değerlendirilmesinin kabulünün mümkün olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.