Danıştay 13. Daire E.2019/4385 K.2020/590

Dava konusu istem: Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü Su İnşaat Dairesi Başkanlığı'nca 26/06/2019 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "... ... ve ... İlçe Merkezleri ve Mahalleri İçmesuyu, Şebeke, İletim Hatları ve Diğer İmalatlar Yapım İşi" ihalesine yönelik olarak dava dışı iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu neticesinde davacı şirketin teklifinin reddedilmesine ve düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 23/08/2019 tarih ve 2019/UY.I-1004 sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... idare Mahkemesi'nce; uyuşmazlık konusu ihaleye 32 istekli tarafından teklif verildiği, yaklaşık maliyetin ...-TL olarak belirlendiği, ihalede davacının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - ... İnş. Taah. Tur. ve San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından şikayet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, adı geçen iş ortaklığı tarafından ileri sürülen iddialardan bir kısmının yerinde görülmesi neticesinde uyuşmazlık konusu 23/08/2019 tarih ve 2019/UY.I-1004 sayılı Kurul kararı ile düzeltici işlem belirlendiği, Kurul kararı ile yerinde görülen iddialar incelenerek;

1) "İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerin eksik verildiği ve/veya hiç verilmediği, bu analizlerdeki işçilik, makine, ekipman girdilerinin ve bu girdilerin miktarlarının idarece belirlenenlerden farklı olduğu" iddiası hakkında; ihaleyi yapan idarece TFB.06 poz numaralı “kazıdan çıkan malzeme ile hendek ve temel dolgusu yapılması” iş kalemi için sıralı analiz girdileri tablosunun belirlendiği, düzenlenen analizde işçilik girdisi için belirli bir miktar öngörüldüğü,

davacı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında anılan iş kalemi için sunulan analizin idarece belirlenen tablo ile uyumlu olmadığı ve analiz fiyatının üçüncü kişiden alınmış fiyat teklifi ile açıklandığı, ilgili fiyat teklifinin ekinde yer alan maliyet analizinde işçilik girdisi için belirlenen miktarın idarece aynı girdi için belirlenen miktardan düşük olduğu, istekli tarafından sunulan analizin uygun olmadığı yönündeki Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı,

2) "İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yer alan fiyatların tevsiki için sunulan fiyat tekliflerinin ve bu fiyatlara dayanak teşkil eden tutanakların Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı" iddiası hakkında; davacı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz girdilerinden bazılarının tevsiki için üçüncü kişilerden fiyat tekliflerinin alındığı, söz konusu fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereği taşıması gereken ibareleri taşıdığı,

ancak fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağa ait tarih ve sayı bilgilerine yer verilmediği gerekçesiyle fiyat tekliflerinin geçerli bir fiyat teklifi olarak değerlendirilemeyeceği yönündeki Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı,

3) "İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılmaması nedeniyle makine girdileri olan amortisman, bakım, onarım, işletme ve finansman bedellerine ilişkin ayrıca açıklama ve belgelendirme yapılması gerektiği halde yapılmadığı" iddiası hakkında; davacı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamındaki iş makineleri girdilerinin fiyatlarının tevsiki için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatları ve üçüncü kişilerden alınmış fiyat tekliflerini kullanarak açıklama yapıldığı,

üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereği taşıması gereken ibareleri taşımakla birlikte fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağa ait tarih ve sayı bilgilerine yer verilmediğinden söz konusu fiyat tekliflerinin geçerli bir fiyat teklifi olarak değerlendirilemeyeceği yönündeki Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı,

4) "İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik açıklama istenilen (...) nakliyelerle ilgili olarak formül kullanılmış olmasına rağmen, açıklama ekinde malzeme ocakları ve malzeme temin yerlerine ve M taşıma mesafesinin nasıl hesaplandığına ilişkin açıklayıcı herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, (...) anılan malzemelerin nakliye mesafelerinin idare tarafından hesaplanan mesafelerden daha düşük olduğu, (...) TF.03 poz numaralı iş kalemi için kazı malzemesi nakil mesafesine ilişkin kanıtlayıcı bir belgenin sunulmadığı (...)" iddiası hakkında;

ihaleyi yapan idarece TBF.03 numaralı “kazı malzemesi nakli” adlı iş kalemine ilişkin analiz girdilerinin nakliye formülünün “F=A*k*(0,0007*M+0,01” olarak belirlendiği, TBF.05 numaralı “kırmataş” iş kaleminin analiz girdilerinde “çakıl nakli” girdisine yer verildiği, TBF.44 numaralı “stabilize-toprak yollarda şube yolu yapılması” iş kaleminin analiz girdileri arasında “çakıl nakli” ve “kazı ve moloz nakli” girdisine yer verilerek ihaleyi gerçekleştiren idarece taşıma maliyetlerinin hesaplanmasında formüllerin kullanılmasının öngörüldüğü,

ancak davacı tarafından belirtilen analiz girdilerinde taşıma maliyetlerinin bu formüller kullanılarak hesaplanmadığı, söz konusu girdilerin fiyatının tevsiki için üçüncü kişiden alınmış fiyat teklifi kullanılarak 1 m³ kazı ve malzeme nakli için 10,90-TL fiyat öngörüldüğü, ancak sunulan fiyatın oluşturulmasına dayanak teşkil edecek mesafe bilgisini tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı,

üçüncü kişiden alınan fiyat teklifi üzerinde bulunması gereken ibarelerden fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağa ait sayı ve tarih bilgisine yer verilmediği anlaşıldığından sunulan teklifin geçerli olarak kabul edilemeyeceği yönündeki Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, birinci iddiaya yönelik olarak.

TFB.06 poz numarası için uzman firmadan proforma fatura alındığı, işin dayanağının belirtildiği, belirtilen durumun maliyet analizi ve mali müşavir tarafından onaylı maliyet tespit tutanağı ile ispatlandığı, davalı idare tarafından uygun görülmeyen kısmın proforma eki maliyet analizindeki işçilik miktarı ile idare tarafından gönderilen analizdeki işçilik miktarı arasındaki uyumsuzluk olduğu, firmaları tarafından sunulacak düşük işçi miktarının daha yüksek teknolojili ekipman kullanarak giderileceği, ikinci ve üçüncü iddiaya yönelik olarak;

proforma fatura ve eki maliyet tespit tutanaklarının faturayı veren üçüncü kişiler ile mali müşavir tarafından hazırlanmış ve onaylanmış olduğu, proforma fatura ekinde maliyet/satış tespit tutanağının da yer aldığı, fatura ile ekinin birbiriyle tamamen uyumlu olduğu, maliyet tespit tutanağının tarih ve sayısının ön evrak olan proforma faturada yer aldığı, maliyet tespit tutanağında tarih ve sayının yer almamasının tamamlatılabilecek bir eksiklik olduğu, dördüncü iddiaya yönelik olarak; maliyet hesaplamalarında formül kullanımının bir öngörü olduğu ve zorunluluğu ifade etmediği,

diğer analiz girdileri üçüncü kişilerden alınan proforma faturalar ile tevsik edilebildiği gibi nakliye maliyetinin de proforma fatura ile tevsik edilebileceği, 10,90 TL tutarındaki maliyetin bir öngörü değil maliyet tespit tutanağı ile tevsik edilmiş bir bedel olduğu, hesaplamanın ilgili şirketin defter ve kayıtlarından alınan bilgilere göre hesaplanıp mali müşavir tarafından onaylandığı, mesafenin tevsik edilmemesine ilişkin olarak proforma faturada işin adının yer aldığı, verilen teklifin iş kapsamında yapılacak her türlü gideri karşılayacağı anlamına geldiği,

maliyet tespit tutanağında işçilik, iş makinası, yakıt ve benzeri tüm girdilere ait maliyetlerin görülebileceği, ibare üzerinde sayı ve tarihin bulunmamasının evrak üzerinde sehven yapıldığı, teklifin bu nedenle geçersiz gösterilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, TFB.06 poz numaralı iş kalemi için sunulan analizin ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından istenen sıralı analiz girdileri tablosu ile uyumlu olmadığı, işçilik miktarının talep edilen miktardan daha düşük olduğu, fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağa ait tarih ve sayı bilgilerinin yer almadığı ve söz konusu eksikliğin tamamlatılabilir eksiklik olarak değerlendirilemeyeceği, ihaleyi düzenleyen idare tarafından taşıma maliyetlerinin formül kullanılarak hesaplanması istenildiği, belirtilen formüllerin davacı tarafından kullanılmadığı,

aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe öngören isteklilerin bu mesafeleri hukuken kabul edilebilir nitelikte belgelerle tevsik etmeleri gerekirken davacı tarafından bu yönde herhangi bir belge sunulmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.