Danıştay 13. Daire E.2019/928 K.2022/3712

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Yatırım Bankası A.Ş. kaynaklı 9.914.318,00-TL Fon alacağının 6183 sayılı Kanun'un mükerrer 35. maddesi uyarınca tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu ödeme emrinin dayanağının, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu alacağının tahsili amacıyla tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı ödemeye çağrı mektubu olduğu, davacı tarafından bu işlemin iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesi'nin ... esasına kayıtlı davanın açıldığı, Mahkemenin ... tarihli kararı ile ''yürütmenin durdurulması isteminin reddine'' karar verildiği, bu karara yapılan itirazın da ... İdare Dava Dairesi'nin ... tarih ve Y.D.

İtiraz No:... sayılı kararı ile reddine karar verildiği, ... tarih ve ... sayılı ödemeye çağrı mektubuna konu olup vadesinde ödenmeyen alacağın tahsiline devam edilmesinde yasal engel bulunmadığından söz konusu ödemeye çağrı mektubunun tahsili amacıyla tanzim edilen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesince; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı ödemeye çağrı mektubunun iptali istemiyle açılan davada ilk derece mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ödemeye çağrı mektubunun iptaline karar verildiğinden söz konusu işlemin dayanağını yitirmiş bulunduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının birinci derece imza yetkili yönetim kurulu üyesi olduğu, davacının kredilerin geri ödenmesi gereken süreç içerisinde şirketin kanuni temsilcisi olması dolayısıyla dava konusu kamu zararının tamamından sorumlu olduğu, dava konusu işlemin ... Yatırım Bankası'nın bankacılık faaliyetleri sebebiyle değil Bankanın ... AŞ'deki riskleri dolayısıyla tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, hissedar olmadığı, tek başına imza yetkisinin bulunmadığı ve kendi döneminde doğmamış bir borçtan sorumlu tutulmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, yeni unvanı için imza beyanı vermediği, Fon'a devredilen bir bankanın ya da şirketin eski yöneticisi olmadığından hakkında 6183 sayılı Kanun uyarınca takip yapılmasının hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... A.Ş. tarafından ... Yatırım Bankası A.Ş.'ye (... Yatırım) genel kredi sözleşmelerine istinaden 27/01/1999 tarihinde 250.000,00-TL, 28/04/1999 tarihinde 65.000,00-TL ve 45.000,00-TL, 17/05/1999 tarihinde 250.000,00-TL, 16/06/1999 tarihinde 400.000,00-TL, 05/12/1999 tarihinde 500.000,00-TL olmak üzere toplam 1.510.000,00-TL tutarında teminat mektubu verilmiştir.

Teminat mektuplarının 1.400.000,00.-TL'lik kısmının 20/11/2000 tarihinde nakde dönüşerek tazmin edilmesi üzerine 20/11/2000 tarihli kat ihtarnamesi ile borçlu ... Yatırım'dan 1.400.000,00.-TL nakit kredi borcunun ödenmesi ve teminat mektuplarından geriye kalan 110.000,00.-TL'lik gayrinakit kredi borcunun ise bankalarına depo edilmesi istenmiştir.

Alacağın ödenmemesi ve söz konusu banka hakkında yapılan takibin sonuçsuz kalması üzerine davacı hakkında ... Yatırım'ın kanuni temsilcisi olduğundan bahisle ... tarih ve ... sayılı ödemeye çağrı mektubu düzenlenmiş, anılan ödemeye çağrı mektubuna konu Fon alacağının ödenmemesi nedeniyle, bu kez de dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na 5766 sayılı Kanun'la eklenen Geçici 26. maddenin ikinci fıkrasında, "Temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Fon'a intikal eden ve/veya bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izin ve yetkileri ilişkili Bakan, Bakanlar Kurulu veya Kurul tarafından kaldırılarak tasfiyeleri Fon eliyle yürütülen veya Fon tarafından tasfiye işlemleri başlatılan bankalar hakkında başlatılan işlemler sonuçlanıncaya ve her türlü Fon alacakları tahsil edilinceye kadar,

yönetim ve denetimi Fon tarafından devralınan banka ve şirketlerin eski yöneticileri hakkında 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile Mükerrer 35. maddesinin uygulanmasında, ilgili kanun ve mevzuat veya ana sözleşmeleri uyarınca temsile yetkilendirilmiş veya tüzel kişilerin yetkili organlarınca temsil yetkisi verilmiş kişi veya kişiler ile tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerden,

a) Fon bankalarının; yönetim ve denetimine sahip olduğu iştiraklerinden, hâkim ortağı olan tüzel kişilerden, gerçek ve tüzel kişi hâkim ortaklarının hâkim ortak olduğu şirketlerden, bu kişiler adına hareket eden veya onlar hesabına kendi adına para, mal veya hak edinen şirketlerden olan Fon alacaklarında, banka kaynağının kullanıldığı/kullandırıldığı tarihten itibaren borcun devam ettiği dönem boyunca,

b) Fon bankalarının kurumsal kredilerinden kaynaklanan Fon alacaklarında, kredinin kat edildiği tarihten itibaren borcun devam ettiği dönem boyunca,

c) Fon gelirlerinden kaynaklanan alacaklarda, Fon alacağının ilgili kuruluşa tebliğ edildiği tarihten itibaren borcun devam ettiği dönem boyunca,

Kanuni temsilci sıfatını haiz kişiler kanuni temsilci olarak addedilir." kuralına yer verilmiştir.

6183 sayılı Kanun'un Mükerrer 35. maddesinde, "Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanunî temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsî mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. ..." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı ödemeye çağrı mektubunun iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nce davanın reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptaline yönelik ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdarî Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin 19/10/2022 tarih ve E: 2019/935, K:2022/3713 sayılı kararı ile " Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden 02/10/2001 tarih ve 5394 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 166. sayfasında yayımlanan ...

Yatırım Bankası A.Ş. yönetim kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının yönetim kurulu üyeliğinden istifa eden ...'nin yerine ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere yönetim kurulu üyesi seçildiği ve birinci derece imza yetkisi verildiği görülmektedir.

Bu durumda, 27/01/1999, 28/04/1999, 17/05/1999, 16/06/1999, 05/12/1999, tarihlerinde kullanılan toplam 1.510.000,00-TL tutarındaki teminat mektuplarından kaynaklanan 1.400.000,00-TL borcun devam ettiği dönemde kanuni temsilci olan davacının sorumlu tutulabileceği açıktır." gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava konusu işlemin yargısal denetiminin anılan bozma kararı dikkate alınarak yeniden yapılması gerekmektedir. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptaline dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet görülmemiştir.