Danıştay 13. Daire E.2019/987 K.2024/1118

Dava konusu istem: Davacı şirketin, aromatize şarap bazlı içki ve aromatize şarap kokteyli üretim tesisi kapasitesinin, aromatize şarap bazlı içki kategorisinde 420.000 litre/yıl artırılması talebiyle yapılan başvurunun 100.000 litre/yıl olarak artırılmasının uygun görülmesine ilişkin ... tarih ve 971 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete aromatize şarap kokteyli üretim tesisi için ... tarihli ve ... sayılı Kurul kararı ile üretim izni verildiği, söz konusu tesis için hâli hazırda 10/09/2019 geçerlilik tarihli Üretim İzin Belgesi ve 11/09/2018 geçerlilik tarihli Dağıtım Yetki Belgesi olduğu, davacı şirketin, aromatize şarap kokteyli üretim tesisi kapasitesinin aromatize şarap bazlı içki kategorisinde 420.000 litre/yıl artırılması talebiyle yaptığı başvurunun 100.000 litre/yıl olarak artırılmasının uygun görülmesine ilişkin Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirketin aromatize şarap kokteyli üretimini de kapsayacak şekilde 25/02/2015 tarihli üretim izni bulunduğu, bu ürüne ilişkin herhangi bir ithalat sınırlamasının olmadığı, kapasite artırılması ve aromatize şarap bazlı içki üretimine ilişkin proje tadilat izni verilmesi şartlarını davacı şirketin taşımadığı yolunda taraflar arasında bir ihtilaf da olmadığı,

bu durumda, aromatize şarap kokteyli üretimini de kapsayacak şekilde üretim izni bulunan ve aromatize şarap kokteyli kapasitesinin artırılması ile aromatize şarap bazlı içki üretimine ilişkin proje tadilat izni verilmesi hususunda gerekli şartları taşıdığı açık olan davacı şirket hakkında, salt söz konusu içkinin özendirici ve alkol alışkanlığını artırıcı özelliğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı,

kaldı ki işlemin gerekçesini oluşturan sakınca için ilgili idarelerce farklı tedbirler alınması ve uygulanması gerekirken, yasal şartları taşıyan ve ithalatında bir kısıtlama bulunmayan konuyla ilgili olarak üretim kapasitesinin artırılması talebinin reddi yolundaki işlemde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, firmanın proje tadilat gerekçesinin turizmde artış beklentisi olduğu, Türkiye İstatistik Kurumu'nun internet sitesinde araştırma yapıldığında, yıllara göre turizm geliri, ziyaretçi sayısı ve kişi başı ortalama harcamayı gösterir belgeler incelendiğinde, 2017 yılının ilk 6 ayında 2016 yılının ilk 6 ayına kıyasla ziyaretçi sayısında artış, turizm geliri ve kişi başı ortalama harcamada ise düşüş görüldüğü,

proje tadilatının uygun bulunması hâlinde aromatize şarap bazlı içki kapasitesinin 600.000 litre/yıl'dan 1.020.000 litre/yıl'a ulaşacağı, bu durumun kapasitede %70 artış sağlayacağı, turistlerin içki bazında yıllara göre yaptığı harcamada düşüş varken davacının istediği oranda kapasite artırılmasının uygun görülmediği,

4733 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (d) fıkrasında, 4207 sayılı Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanunda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, tütün ve alkol tüketiminden kaynaklanan kamusal, toplumsal ya da tıbbi nitelikteki her türlü zararlı etkileri önleyecek düzenlemeleri yapmak, bunlarla ilgili kararları almak görevinin kendilerine verildiği, dava konusu işlemin bu kapsamda yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 81. maddesinde, "Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kapatılmıştır.

Kurum'un taraf olduğu davalar ve icra takiplerinde devir durumuna göre ilgili idare kendiliğinden taraf sıfatını kazanır." kuralı ile 78. maddesinde "Bu Kanun hükümleri çerçevesinde aşağıda belirtilen görevler Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından yürütülür." kuralına yer verildiğinden, kapatılan Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yerine Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın davalı sıfatıyla bakılan davada taraf olduğu, ancak 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile,

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın, Tarım ve Orman Bakanlığı adı altında yeniden yapılandırıldığı anlaşıldığından, mülga Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı yerine Tarım ve Orman Bakanlığı'nın hasım mevkiinde olduğu görülerek esasın incelenmesine geçildi.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.