Danıştay 13. Daire E.2020/2221 K.2021/416

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi olan davacıya, istasyonda tağşiş ve/veya hile amacıyla akaryakıta katılabilecek ürün bulundurduğu, ulusal marker seviyesi geçersiz ve teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal ettiği ve istasyon faaliyetlerinde vaziyet planı haricinde gizli tank ve düzenek kullandığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu uyarınca toplam 339.814-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce, Dairemizin 16/10/2019 tarih ve E:2014/4901, K:2019/3100 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirkete, vaziyet planında olmayan tankı piyasa faaliyete konu etmesi fiili nedeniyle 13.592,00-TL idarî para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak, ulusal marker seviyesi geçersiz ve teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal etmek fiili nedeniyle tekerrür neticesinde iki kat olarak verilen idarî para cezasında tekerrüre esas alınan 08/04/2010 tarihli Kurul kararı ile idarî para cezası uygulanan fiilin 13/11/2007 tarihinde yapılan denetim sonucu tespit edildiği,

ilk fiilin işlendiği tarihten itibaren iki takvim yılının geçmesinden sonra 03/02/2012 tarihinde yapılan ikinci denetimde tespit edilen aykırılık nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanması mümkün olmadığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tekerrüre esas alınan fiilin davacıya tebliğ edildiği tarih olan 11/05/2010 tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yeniden işlenmiş olduğu, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) GEREKÇEDE KARŞI OY

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Çeşitli Hükümler" başlıklı İkinci Kısmının "Cezalar, İdari Yaptırımlar, Dava Hakkı, Yönetmelik ve Yürürlükten Kaldırılan ve Uygulanmayacak Hükümler" başlıklı Birinci Bölümünde yer alan "İdari Para Cezaları" başlıklı 19. Maddesinde idari para cezaları ile ilgili düzenlemelere yer verilmiş; "Ön Araştırma, Soruşturma ve Dava Hakkı" başlıklı 21. maddesinde ise, Kurulun res'en veya kendisine intikal eden ihbar veya şikâyetler üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma yapılmasına karar vereceği belirtilmiştir.

Aktarılan bu Kanun hükümlerine göre, Kurulun idari para cezası verilmesini gerektiren hâllerle ilgili olarak res'en veya kendisine intikal eden ihbar veya şikâyetler üzerine doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma yapılmasına karar verilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan, 21. maddenin başlığında ve içeriğinde 19. maddede öngörülen idari para cezasını gerektiren hallerin ön araştırma veya soruşturma zorunluluğundan muaf tutulduğuna dair hiçbir ifadeye yer verilmediğinden, 21. maddede tüm idari cezaları için zorunlu tutulan idari usulün, 19. maddede öngörülen idari cezalar için de uygulanmasının yasal bir yükümlülük olduğu ortadadır.

Keza, modern idare hukuku uygulamalarında kişilere ceza verilmeden önce idari soruşturma yapılması ve cezanın soruşturma sonucu verilmesi "idari usul" kurallarının önemli bir kısmını oluşturmakta olup, regülasyon otoritelerinin verdiği idari cezalarda bu uygulama daha çok belirgindir.

Nitekim, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinde 28/03/2013 tarih ve 6455 sayılı Kanun'un 44. maddesiyle yapılan değişiklik ile, idari para cezalarının, ön araştırma veya soruşturma aşamasının tamamlanmasından sonra Kurul tarafından en geç üç ay içinde karara bağlanacağı kuralı getirilmiştir.

Bu itibarla, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinde düzenlenen idari para cezasını gerektiren hâllerin gerçekleştiğinin Kurul tarafından res'en belirlenmesi veya bu konuda Kurula ihbar veya şikâyetlerin intikal etmesi üzerine Kurul tarafından doğrudan soruşturma açılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti için ön araştırma veya soruşturma yapılmadan idari para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığından, dairemiz tarafından verilen karara yukarıda anlatılan gerekçeyle katılmıyorum.