Danıştay 13. Daire E.2020/251 K.2020/588

Dava konusu istem: ...'nca 09/10/2019 tarihinde gerçekleştirilen "Beş Adet S Plaka Satışı" ihalesi ile ihalenin teknik şartnamesinde yer alan "İsteklilerde aranılan şartlar ve belgeler" başlıklı 4. maddesinin 3. ve 4. bentlerinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihalenin 25/09/2019 tarihli yerel gazetede, 23/09/2019 - 07/10/2019 tarihleri arasında ilan panosunda asılarak ve belediye hoparlörü ile anons edilmek suretiyle ilan edildiği; davanın konusunun "ihale işlemi" niteliğini taşıdığı, uyuşmazlığın ivedi yargılama usulüne tâbi olduğu ve dava açma süresinin otuz gün olduğu, otuz günlük sürenin ihalenin ilan edildiği son gün olan 07/10/2019 tarihinden itibaren başlayacağı; bu durumda, ihale işlemine karşı otuz günlük dava açma süresinin son günü olan 06/11/2019 tarihine kadar dava açılması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 11/11/2019 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının inceleme imkânı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava açma süresinin ihalenin ilan edildiği tarihten itibaren başlatılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...'nca 09/10/2019 tarihinde "Beş Adet S Plaka Satışı" ihalesi gerkçekleştirilmiş, ihalenin teknik şartnamesinde yer alan "İsteklilerde aranılan şartlar ve belgeler" başlıklı 4. maddesinin 3. ve 4. bentleri ile söz konusu ihalenin iptali istemiyle 11/11/2019 tarihli dilekçeyle bakılan dava açılmış, dava dilekçesinde öğrenme tarihi olarak 18/10/2019 tarihi gösterilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacının dava konusu işlemlerden daha önceden haberdar olduğuna ilişkin bir tespitin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 125. ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, idarî işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı kurala bağlanmak suretiyle dava açma süresinin başlamasında, "yazılı bildirim"in esas alınması öngörülmüş olup, hak arama özgürlüğünün kullanılması bakımından, idarî işlemlerin idare tarafından ilgililere açık ve anlaşılabilir biçimde bildirilmesi gerekmektedir.

2577 sayılı Kanun'un 8. maddesinde, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı, aynı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'la eklenen 20/A maddesinde ise ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinin ivedi yargılama usulüne tâbi olduğu ve ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Düzenleyici işlemler dışında kalan bireysel nitelikteki idarî işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, dava açma sürelerinin hesabında, işlemin ilgilisine tebliğ edildiği tarihin esas alınması gerekmekle birlikte, özellikle idarenin tesis ettiği işlemin doğrudan tarafı olmayan ve bu nedenle de idarece yazılı bildirim zorunluluğu bulunmayan kişilerin açacakları davalarda, bu kişilerin idarî işlemi öğrenme tarihinin belirlenebildiği durumlarda, öğrenme tarihinin esas alınması gerektiği yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından ihalenin 18/10/2019 tarihinde öğrenildiği beyan edilmiş, davalı idarece verilen savunmada ise, anılan ihalenin, 23/09/2019 - 07/10/2019 tarihleri arasında belediyenin ilan panosunda ilan edildiği, aynı tarihlerde belediye hoparlöründen duyurulduğu, ayrıca 25/09/2019 tarihli yerel gazetede ihale ilanının yayınlandığı belirtilmiştir.

Bu itibarla, Anayasa'nın 125. maddesinde ve 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinde, idarî işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin hesabında başlangıç tarihi olarak yazılı bildirimin esas alınacağı kurala bağlanmış olduğundan, bireysel işlemlere karşı açılacak idarî davalarda, dava açma süresinin işlemeye başlayabilmesi için idarî işlemin ilgilisine yazılı olarak bildirilmesinin zorunlu olduğu ve dava konusu işlemin ilanı gereken düzenleyici işlem niteliği taşımadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, aksini gösteren delil bulunmaması hâlinde, dava açma süresinin, davacının öğrenme tarihi olarak beyan ettiği 18/10/2019 tarihinden itibaren başladığının kabulü gerekmektedir.

Bu durumda ihale işlemi, ilanı gereken düzenleyici işlem niteliğinde olmadığından dava açma süresinin ilanla başlamayacağı ve yazılı bildirim yapılmayan hâllerde işlemin bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenildiği tarihten itibaren dava açma süresinin başlayacağı, dikkate alındığında, öğrenme tarihi olarak beyan edilen 18/10/2019 tarihinden itibaren otuz günlük dava açma süresi içinde 11/11/2019 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu anlaşıldığından, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.