Danıştay 13. Daire E.2020/2629 K.2024/5133

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının KT formlarında bildirime tabi tuttuğu kredi türlerinden “Personel Kredileri”, “Banka Dışı Mali Kesime Kullandırılan Krediler”, “İhtisas Kredileri”, “Diğer Krediler” için azami faiz oranının bildirilmemesinin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 144. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle aynı Kanun’un 146. maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi uyarınca 46.642,00-TL.

“Vadesi Geçmiş Taksitler/Krediler” ile “Yeniden Yapılandırılan ve İtfa Planına Bağlanan Krediler” için uygulanmakta olan faiz oranlarının ilgili dönemde geçerli olan azami faiz oranlarını geçmesi hususunun anılan Kanun’un 144. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle aynı Kanun’un 146. maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi uyarınca 46.642,00-TL.

2014 ve 2015 yıllarında açılan iki müşteriye ait 1 yıldan uzun vadeli kredilerin kısa vadeli olarak muhasebeleştirilmesinin Kanun’un 37. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle aynı Kanun’un 146. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca 22.458,00-TL olmak üzere toplam 115.742,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı banka tarafından 23/01/2017 tarihli dış denetim rapor tarihine kadar azami faiz oranı bildiriminin yapılmayıp rapor tarihinden sonra 05/04/2017 tarihinde gerekli bildirimin yapılmaya başlandığının 02/10/2017 tarihli raporda ifade edildiği,

"Personel Kredileri", "Banka Dışı Mali Kesime Kullandırılan Krediler", "İhtisas Kredileri", "Diğer Krediler" için azami faiz oranının aşıldığı ve 2014 ve 2015 yıllarında açılan iki müşteriye ait 1 yıldan uzun vadeli kredilerin kısa vadeli olarak muhasebeleştirildiğinin her iki raporla ortaya konulduğu, bu durumda, idari para cezasına esas aykırılıkların sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, denetim öncesi dönemdeki uygulamaların 2006/1 sayılı genelgeye uygun bildirim yapıldığı düşüncesi ile gerçekleştirildiği, denetim süresine kadar bankalarının kredi portföy yapısı ile bildirim konusu yapılan faiz oranlarının örtüşmediğine dair TCMB tarafından herhangi bir uyarı yapılmadığı, denetim sürecinde konunun iletilmesini müteakip hemen gerekli değişikliklerin yapıldığı ve raporlama formatlarının değiştirildiği, 07/01/2011 tarihli talimatta bildirim tablosunun nasıl doldurulacağına dair yeterli açıklamaya yer verilmediği, ... nolu skont hesabında izlenen 366 gün vadeli kredinin 1 yıl vadeli olarak kullandırıldığı,

2016 yılının artık yıl olması nedeniyle vadenin 1 gün aşımının kredinin kısa vadeli olması özelliğini değiştirmeyeceği, vadesi geçmiş krediler ya da yeniden yapılandırılan itfa planına bağlanan kredilere uygulanan faiz oranlarının TCMB’ye bildirilen faiz oranlarını aşması hususunun söz konusu bulgunun bir sonucu olduğu, azami faiz oranlarına ilişkin bildirimin değiştirilmesi neticesinde söz konusu aşımın da kendiliğinden ortadan kalktığı, kısa-orta vadeli kredilerin azami 3 yıllık dönemler halinde kullanılmak üzere tahsis edilen yatırım kredisinin vadesi boyunca rotatif olarak kullandırılabilen kaynak olduğu,

kredinin vadesinin şirket tarafından belirlendiği, önce kısa vadeli kredilerin yer aldığı ... nolu hesapta izlendiği, daha sonra orta ve uzun vadeli kredilerin izlendiği 140 nolu hesaba aktarılarak bu hesapta izlenmeye devam ettiği, kredi tahsisine ilişkin kararda kısa ya da uzun vadeli olacağının kesin olarak belirlenmemiş olması nedeniyle söz konusu kredinin kısa vadeli krediler içinde gösterilmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği, Banka Yönetim Kurulunun 16/06/2014 tarihli kararıyla ... nolu firmanın 01/06/2014-31/12/2014 dönemi vadesi gelecek borçlarının son ödemesi 31/12/2015 tarihi olmak üzere yeni ödeme planına bağlandığı,

ödeme planına bağlanan taksitlerden oluşan yeni kredinin 31/12/2014 tarihine kadar kademeli olarak tekamül edeceğinden ve bu hesaba aktarımın en son 31/12/2014 tarihinde olacağından hareketle 31/12/2015 tarihine kadar kalan süreyi dikkate alarak söz konusu krediyi “Yeniden Yapılandırılan ve İtfa Planına Bağlanan Kısa Vadeli Krediler” (...-...) hesap kodlarında izlendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Bankanın denetim sürecinde hatalı uygulamasını kabul ederek gerekli düzeltmeleri yaptıktan sonra idari para cezası verilmesi üzerine yasal dayanağın bulunmadığı iddiasının yerinde olmadığı, nitekim davacı Bankanın hatalı uygulama yapıldığını kabul ettiği, TCMB’nin her bankaya uyarı yapmak gibi bir zorunluluğunun bulunmadığı, 2016 yılının artık yıl olması nedeniyle anılan tespite yönelik idari para cezası uygulanmadığı, fiillerden birinin azami faiz oranlarının bildirilmemesi iken diğerinin ise faiz oranlarının üzerine faiz uygulanması fiili olduğu, anılan fiillerin birbirinden farklı olduğu,

orta ve uzun vadedeki kredilerin kısa vadeli krediler arasında gösterilmesinin Banka yetkililerince de kabul edildiği, kredilere ilişkin skont girişlerinin manuel yöntemlerle yapılmasından kaynaklandığı anlaşılan aykrılıklara ilişkin olarak sistemsel altyapı çalışmalarına başlandığının Banka yetkililerince denetim elemanlarına ifade edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.