Danıştay 13. Daire E.2020/3140 K.2024/2557

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 31/05/2018 tarihinde yapılan denetim sonucunda teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal edildiğinin tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (3) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (f) bendi uyarınca 100.521,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 31/05/2018 tarihinde yapılan denetimde, benzin ürününe ilişkin 5 adet numune alındığı, alınan numunelerin analiz edilmek üzere KTÜ Prof.

Dr. Saadettin Güner Yakıt Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü'ne gönderildiği, benzin numunesine ait ...tarih ve ... numaralı raporda söz konusu numunenin "Buhar Basıncı (DVPE) açısından teknik düzenlemede yer alan özelliklerde (TS EN 228); kış dönemine 'uygun' yaz dönemine 'aykırı' olduğu" tespitine yer verildiği, bahse konu numunenin 31/05/2018 tarihinde yaz döneminde alındığı, numune alma tutanağının şirket yetkilisince herhangi bir ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalandığı, bu durumda davacının teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal ettiği anlaşıldığından,

davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu idari para cezasına dayanak gösterilen 31/05/2018 tarihli denetimde alınan numunelerin usulüne uygun olarak alınmadığı, öte yandan buhar basıncının üretim aşamasında ayarlandığı, herhangi bir müdahale sonucu değiştirilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 31/05/2018 tarihinde yapılan denetimde alınan numunenin KTÜ Prof. Dr. Saadettin Güner Yakıt Uygulama ve Araştırma Merkezi'nce yapılan analiz sonucu düzenlenen 13/06/2018 tarih ve E18-0098/B sayılı Benzin Analiz Sonuç Raporu'nda; alınan numunenin ulusal marker seviyesinin geçerli, ancak "Buhar Basıncı" parametresi yönünden teknik düzenlemelerde yer alan özelliklere;

kış dönemine göre "uygun", yaz dönemine göre "aykırı" olduğunun tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin (3) numaralı alt bendi ile aynı fıkranın (f) bendi uyarınca 100.521,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı alınmış, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ı) bendinde, bu Kanuna göre faaliyette bulunanların piyasa faaliyetlerinde, Kurul'un belirleyeceği teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlamakla yükümlü oldukları vurgulanmış; işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan hâliyle, 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 4. madde hükümlerinin ihlâli hâlinde, sorumlularına ikiyüzellibin Türk Lirası idarî para cezası verileceği belirtilmiş; aynı fıkranın (f) bendinde ise bayiler için cezaların beşte bir oranında uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, petrol piyasasına ilişkin faaliyetler kapsamındaki tesislerin ve piyasaya sunulan petrol ve madenî yağın teknik düzenlemelere ve standartlara uygunluğu ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkarılan 10/09/2004 tarih ve 25579 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmelik'in 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, akaryakıtın teknik düzenlemelere uygun olmasının zorunlu olduğu; (b) bendinde, ürünlerin öncelik sırasıyla TS veya EN standartlarına veya bu standartlar da yoksa, TSE tarafından kabul gören diğer standartlara uygun olmasının esas olduğu belirtilmiş; 7. maddesinin (d) bendinde ise, lisans sahiplerinin akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etmekle yükümlü oldukları kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Benzer bir uyuşmazlıkta Dairemizin E:2012/1092 sayılı dava dosyasında yapılan 16/11/2018 tarihli ara kararı ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'nden;

- Buhar basıncı parametresinin, standardın sınır değerlerine uygun olmamasının ne anlama geldiğinin,

- Buhar basıncı parametresinin üretim aşamasında ayarlanıp ayarlanmadığının,

- Numunenin alındığı tarihten laboratuvara teslim edildiği tarihe kadar özellikle hava sıcaklığının buhar basıncını etkileyip etkilemeyeceğinin, etkiler ise alt ve üst sınır değerlerinin ne olduğunun ve hangi koşullar altında muhafaza edilmesi gerektiğinin, numunenin uygun koşullarda muhafaza edilmemesi hâlinde teknik düzenlemelere aykırı olup olmayacağının,

- Numunenin alındığı tarih ile analizin yapıldığı tarihler arasında beklemeye bağlı olarak değişim olup olmayacağının, eğer değişim söz konusuysa numunenin ulusal marker seviyesi ile birlikte diğer teknik düzenleme parametrelerine de aykırı olup olmayacağının,

- Buhar basıncı parametresinin ölçümünde dış etkenlerin ve/veya dışarıdan herhangi bir müdahalenin ne kadar etkili olduğunun, böyle bir dış etken ve/veya müdahale varsayımı altında numunenin ulusal marker seviyesi ile birlikte diğer teknik düzenleme parametrelerinde de değişiklik olup olmayacağının sorularak, ayrıntılı şekilde açıklanması istenmiştir.

Ara kararına verilen ... tarih ve ... sayılı cevabi yazıda, rapordaki buhar basıncı analizinin EN 13016-1 standardı şartları uygulanarak gerçekleştirildiği, buhar basıncı parametresi değerlerinin üretim aşamasında rafineriler tarafından kış veya yaz sezonu değerlerine göre ayarlandığı, söz konusu numunelerin uygun şekilde saklama ve nakliye şartlarının gerçekleştirilmesi durumunda özelliklerinde değişim olmayacağının değerlendirildiği, buhar basıncı parametresinin numune almadan başlayan ve analizin tamamlanmasına kadar geçen süreç içerisinde dış etkenlerden etkilenebileceği, bu etkiler neticesinde de buhar basıncı parametresi değerinin düşebileceği belirtilmiştir.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen bilgiler dikkate alındığında, akaryakıtın yalnızca "Buhar Basıncı" parametresinin teknik düzenlemelere aykırı çıkması, diğer parametrelerin tamamının uygun bulunması, buhar basıncı parametresinin dış etkenlerden etkilenerek değerinin düşebileceği, davacının numune alınan akaryakıta bir müdahalesinin ya da piyasaya teknik kriterlere aykırı akaryakıt arz ettiğine ilişkin başkaca bir somut tespitin de bulunmaması karşısında, davacıya idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.