Danıştay 13. Daire E.2020/3590 K.2022/829

30/09/2020 tarih ve 31260 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1., 45.1.13.2., 45.1.13.3., 45.1.13.6., 79.2.2.1. ve 79.3.4. maddelerinde yapılan değişikliklerin, 78.1.3. maddesine eklenen "sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler" ibaresinin ve Ek-0.5 ve Ek-0.6 formlarında yapılan değişikliklerin; aynı Resmî Gazete'de yayımlanan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesiyle de İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 4. maddesinin 13. fıkrasında yapılan değişikliğin iptaline karar verilmesi istemidir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dava, 30/09/2020 tarih ve 31260 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1., 45.1.13.2., 45.1.13.3., 45.1.13.6., 79.2.2.1. ve 79.3.4. maddelerinde yapılan değişikliklerin, 78.1.3. maddesine eklenen "sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler" ibaresinin ve Ek-0.5 ve Ek-0.6 formlarında yapılan değişikliklerin; aynı Resmî Gazete'de yayımlanan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesiyle de İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 4. maddesinin 13. fıkrasında yapılan değişikliğin iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

Dairemizin yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin 25/05/2021 tarih ve E:2020/3590 sayılı kararına karşı davacı tarafından itiraz başvurusunda bulunulması üzerine, Danıştay İdarî Dava Daireleri Kurulu'nun 23/09/2021 tarih ve YD İtiraz No:2021/539 sayılı kararıyla, "2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Aynı dilekçe ile dava açılabilecek hâller' başlığını taşıyan 5. maddesinde, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddi veya hukukî yönden bağlılık ya da sebep - sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile dava açılabileceği,

birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukukî sebeplerin aynı olması gerektiği. 14. maddesinin 3. fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği.

15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, her idarî işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılması gerekmekte olup, birden fazla işleme karşı aynı dilekçe ile dava açılabilmesi, dava konusu işlemler arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunması koşuluna bağlanmıştır. Bu bağlamda, birden çok düzenleyici işlemin birlikte dava edilebilmesi için de bu düzenleyici işlemler arasında maddi veya hukuki yönden ne tür bir bağlılığın bulunduğu hususunun dava dilekçesinde ortaya konulması gerekmektedir.

Dava dilekçesinin incelenmesinden, 30/09/2020 tarih ve 31260 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in muhtelif düzenlemeleri ile aynı Resmî Gazete'de yayımlanan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesinin dava konusu edildiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in dava konusu edilen düzenlemeleri, kamu ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sorgulanması, açıklanması ve değerlendirilmesi ile personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerin belirlenmesine ilişkin düzenlemeler iken.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in dava konusu düzenlemesinin, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yapılan şikâyetlerin idareye bildirim süreci ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır.

Bu bakımdan,Kamu İhale Kurumu tarafından aynı tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Tebliğlerin dava konusu düzenlemelerinin, ihalenin farklı aşamaları ile ilgili olması nedeniyle, söz konusu düzenlemelerin birlikte dava konusu edilebilmeleri için gerekli olan maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisinin, dava dilekçesinde ortaya konulup konulamadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dava dilekçesinde, davacı şirketin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen kamu ihalelerine katılmayı planladığı ve EKAP üzerinden gerekli protokol ve kayıt işlemlerini gerçekleştirmiş bir tüzel kişi konumunda olduğu belirtildikten sonra, bahse konu Tebliğlerin dava konusu edilen düzenlemelerine karşı hukuka aykırılık iddialarına yer verildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacının dava konusu Tebliğ düzenlemeleri ile menfaat ilgisini kamu ihalelerine katılmayı planlayan bir tüzel kişi olması dolayısıyla kurduğu, ihalenin farklı aşamalarına ilişkin Tebliğlerin ilgili hükümleri arasında maddi veya hukuki yönden bir bağlılık olmadığı gibi, davacı tarafından dava dilekçesinde, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi kurulmak suretiyle bir iddiada da bulunulmadığı, bu hâliyle anılan düzenlemeler arasında belirtilen şekilde bir bağ veya ilişkinin varlığından söz edilemeyeceğinden, anılan Tebliğlere karşı ayrı ayrı dilekçelerle dava açılması gerekmekte olup, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasına uygun biçimde düzenlenmediği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca otuz gün içinde 5. maddeye uygun şekilde, yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak ayrı ayrı dilekçelerle dava açmakta serbest olmak üzere dava dilekçesinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakta olup İdari Dava Daireleri Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle, dava dilekçesinin reddi gerekmektedir.