Danıştay 13. Daire E.2020/3634 K.2021/2804

Dava konusu istem: Davacıya ait akaryakıt istasyonundaki denetimde, kullanıcılar haricinde "… Petrol Ticaret Limited Şirketi" unvanlı bayiye yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı yapıldığı ve ulusal marker seviyesi geçersiz ve teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmal edildiği hususlarının tespit edildiğinden bahisle davacı hakkında toplam 170.000,00-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce, Dairemizin … tarih ve E:…, K: … sayılı kısmen onama, kısmen bozma kararı üzerine bozmaya uyularak verilen kararda; fiilin cezalandırılabilmesi açısından 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 20. maddesinde öngörülen soruşturma zamanaşımının uygulanabilirliği ve soruşturma zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı hususlarının değerlendirilmesi ve ceza verilmesinin dayanağı kuralın yürürlükten kaldırılması veya lehe düzenleme yapılması yoluyla ortaya çıkan yeni hukukî durumun dikkate alınması gerektiği, zamanaşımı hükümlerinin infaz aşaması bakımından sonuçlar doğurduğu açık olmakla birlikte,

esas itibarıyla ceza verme ve cezayı infaz etme imkânını ortadan kaldırdığı, bu anlamda maddî ceza hukukuna ilişkin olduğundan lehe kanunun uygulanması bakımından dikkate alınacağı; bu durumda, 5015 sayılı Kanun'da öngörülen 5 yıllık zamanaşımı süresine göre lehe düzenlemeler getiren 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 20. maddesinde yer alan 4 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağı; bu itibarla, dava konusu 170.000,00-TL'lik idarî para cezasının 50.000,00-TL'lik kısmına ilişkin olarak,

fiilin tespit edildiği 15/11/2007 tarihinden itibaren 4 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 12/08/2012 tarihli Kurul kararıyla işlemin tesis edildiği anlaşıldığından, 50.000,00-TL'lik kısım açısından işlemin iptaline karar verilmesi gerekiği sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin davacıya 50.000,00- TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yargılama esnasında davacının vefat etmesi nedeniyle taraf sıfatının ortadan kalktığı, bu nedenle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait akaryakıt istasyonundaki denetimde, kullanıcılar haricinde "… Petrol Ticaret Limited Şirketi" unvanlı bayiye yeniden satış amaçlı satış yapmak fiili ile ulusal marker seviyesi geçersiz ve teknik düzenlemelere aykırı yakıt ikmali yapmak fiilini işlediğinden bahisle davacı hakkında toplam 170.000,00-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar, gerçek kişilerden olan tarafın ölümü hâlinde idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemişse varsa yürütmenin durdurulması kararının kendiliğinden hükümsüz kalacağı; aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı …'ın 07/12/2016 tarihinde vefat ettiği UYAP'tan yapılan nüfus kayıt örneği sorgulamasından anlaşılmaktadır.

Dava, davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmış olup, Dairemizce 07/07/2021 tarihli ara kararı ile davalı idareden dava konusu idari para cezasının davacıdan tahsil edilip edilmediği sorulmuş, 09/09/2021 tarihinde kayda giren cevapta, davacıdan herhangi bir tahsilat işleminin yapılmadığı belirtilmiştir.

Bu itibarla, Anayasa'nın 38. maddesinin yedinci fıkrasında yer alan ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi karşısında, tahsili yalnızca davacının şahsından mümkün olan para cezası dolayısıyla açılan davanın yalnızca ölü davacıyı ilgilendirdiği, dava konusu idari para cezasının mirasçılardan tahsiline imkân bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Mahkemece 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesine göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.