Danıştay 13. Daire E.2020/3783 K.2020/3973

2- … Bakanlığı

DAVANIN KONUSU

05/11/2020 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı internet sitesinde yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynakları Alanları (YEKA) RES-2 belirleme çalışmalarının, bu çalışmaların dayanağı olduğu ileri sürülen YEKA RES-2 yarışmasının ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruların ikinci bir duyuruya kadar ertelenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ

Davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dosyanın incelenmesinden, 05/11/2020 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı internet sitesinde yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynakları Alanları YEKA RES-2 belirleme çalışmalarının, bu çalışmaların dayanağı olduğu ileri sürülen YEKA RES-2 yarışmasının ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvuruların ikinci bir duyuruya kadar ertelenmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2576 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu. 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24/1-c maddesinde, “Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere” karşı açılacak idarî davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-a maddesinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği.

15/1-a maddesinde, 14. maddenin 3/a bendine göre adlî ve askerî yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine, idarî yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Dava hakkı" başlıklı 12. maddesinde yer alan "Kurul kararlarına karşı açılacak davalar ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülür.

Danıştay, Kurul kararlarına karşı yapılan başvuruları acele işlerden sayar." kuralı 05/07/2012 tarih ve 28344 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un 64. maddesi ile "İdari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir.

Kurul kararlarına karşı açılan her türlü dava öncelikli işlerden sayılır.” şeklinde değiştirildiğinden, 05/07/2012 tarihinden itibaren Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemleri dışındaki kararlarına karşı açılan davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülemeyeceği açıktır.

Dava konusu 05/11/2020 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı internet sitesinde yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynakları Alanları (YEKA) RES-2 belirleme çalışmaları ve bu çalışmaların dayanağı olduğu ileri sürülen Yenilenebilir Enerji Kaynakları Alanları (YEKA) RES-2 yarışması yönünden yapılan inceleme;

Aktarılan mevzuata göre dava konusu 05/11/2020 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı internet sitesinde yayımlanan Yenilenebilir Enerji Kaynakları Alanları (YEKA) RES-2 belirleme çalışmalarının ve bu çalışmaların dayanağı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Alanları (YEKA) RES-2 yarışmasının ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı dikkate alındığında bakılan davanın, işlemi tesis eden idarî merciin bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nce çözümlenmesi gerekmektedir.

Dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı yönünden yapılan inceleme;

Öğretide de kabul edildiği üzere; sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda "kural koyma" ile eş anlamlıdır. Kural ise, hukukta sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır. Yasama organının yasama tasarrufları dışında idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahiptir.

Düzenleme yetkisini kullanarak tüzük, yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin "düzenleyici" nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerekir.

"Kural işlemler" (ya da diğer adıyla "genel düzenleyici işlemler"), yukarıda da değinildiği üzere, üst hukuk normuna uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da olan bir kuralı değiştiren veya kaldıran işlemlerdir.

Öte yandan, bazı idari işlemlerin "genel" olmalarına karşın, düzenleyici işlem niteliğinde olmadıklarını da belirtmek gerekir. Bir işlemin kural (düzenleme) olup olmadığı, salt bunları yapanların niteliklerine göre değil, bu işlemlerin içerikleri ve doğurdukları hukukî sonuçlar da göz önünde bulundurulmak suretiyle belirlenmelidir.

Dosyanın incelenmesinden, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 30/07/2015 tarih ve 5709 sayılı Kurul kararıyla 2020 yılı sonuna kadar kullandırılmasına karar verilen 2000 MW'lık Türkiye elektrik sistemine bağlanması öngörülen rüzgar santrali kapasitesi kapsamında Kurumca alınacak rüzgar enerjisine dayalı önlisans başvurularının ikinci bir duyuruya kadar ertelenmesine karar verildiği ve bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu hâliyle, dava konusu edilen işlemin, soyut, nesnel, sürekli ve genel kurallar koyan veya genel ilkeler belirleyen, yurt çapında uygulanan bir düzenleyici işlem niteliği bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işleminin de ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı dikkate alındığında bakılan davanın, işlemi tesis eden idarî merciin bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nce çözümlenmesi gerekmektedir.