Danıştay 13. Daire E.2020/4010 K.2024/105

Dava konusu istem: İzmir ili, Karaburun ilçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … Sokak, No:… adresinde bulunan ve mülkiyeti Karaburun Belediyesi’ne ait büfenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle 8 yıl süreyle kiralanmasına ilişkin 08/06/2020 tarihinde yapılan ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda. İzmir ili, Karaburun ilçesi,. Mahallesi,. Mevkii,.

Sokak, No:… adresinde bulunan ve mülkiyeti davalı idareye ait büfenin davacı tarafından 01/04/2016 tarihinden başlamak üzere 35 ay, daha sonra davacının oğlu M.A.'ya 01/03/2019 tarihinde bir yıl kiralandığı, Karaburun Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın da dâhil olduğu Belediye mülkiyetindeki 6 adet büfenin 8 yıl süre ile işletilmek amacıyla 2886 sayılı Kanun uyarınca ihale edilmelerine karar verildiği,

akabinde Karaburun Belediye Encümeni’nin … tarih ve … sayılı kararı ile söz konusu büfelerden beş tanesinin anılan meclis kararı gereği 2886 sayılı Kanun’un 45. maddesi uyarınca açık artırma usulü ile 8 yıl süre ile kiralanmasına ilişkin karar alındığı, uyuşmazlık konusu … numaralı büfenin kiraya verilmesi işinin 22/05/2020 tarihinde onaylandığı, 28/05/2020-08/06/2020 tarihleri arasında Kaymakamlık panosunda ihale metni asılmak, 22/05/2020 ve 08/06/2020 tarihlerinde iki kez belediye hoparlöründen duyuru yapılmak suretiyle ihale ilanının yapıldığı, davacı tarafından ihale şartnamesinin temin edildiği,

büfe ihalelerinin 2886 sayılı Kanun çerçevesinde 08/06/2020 tarihinde yapıldığı, ihale şartnamesinin 6/B maddesinde yer alan ve ihaleye girecek gerçek kişilerin, Karaburun Belediye Meclisi’nin işyerinin kiralanmasına yönelik 2020/38 sayılı kararının alındığı tarihte Karaburun ilçesinde ikamet ettiğine ilişkin tarihçeli yerleşim yerini gösterir belgenin davacı tarafından sunulamaması nedeniyle ihale dışı bırakıldığı ve … sayılı büfenin ihalesinin diğer isteklilerden U.Ç.G. üzerinde bırakılması üzerine bakılan davanın açıldığı;

Mahkemelerinin ara kararlarıyla, Karaburun ilçesinde günlük gazete veya 7 gün aralıkla gazete çıkıp çıkmadığının sorulduğu, ara kararına cevaben gönderilen yazı ve eklerinden, Karaburun ilçesinde günlük ve 7 gün aralıkla gazete çıkmadığının belirtildiği,

mevzuat kurallarından, günlük gazete çıkmayan yerlerdeki ihalelerde ilanın ilgili idare ile hükümet ve belediye binalarının ilan tahtalarına asılacak yazılar ve belediye yayın araçları ile yapılacağı, bu işlemlerin bir tutanakla belgelendirilmesi gerektiği, somut olayda ise, dava konusu ihalenin Kaymakamlık panosunda ve belediye hoparlöründen ilan edildiği görülmekte ise de, Kaymakamlık panosunda ve belediye hoparlöründen yapılan son ilanın, ihale tarihi olan 08/06/2020 tarihi olduğunun görüldüğü, son ilan tarihi ile ihale tarihi arasında 5 günlük süre bırakılmasının, aleniyet ve rekabetin sağlanmasına yönelik olduğu,

bu 5 günlük aranın hoparlör ve ilan tahtası için de aranması gerektiği, zira hoparlör ve ilan tahtasında ihalenin ilan edildiği gün yapılmasının, aleniyet ve rekabetin sağlanması ilkesine aykırılık oluşturacağı; ihale şartnamesinde yer verilen, Karaburun Belediye Meclisi kararının alındığı tarihte Karaburun ilçesinde ikamet etme şartının, davacının daha önce işlettiği büfe ihalesine katılımını engellediği de dikkate alındığında ihalede rekabet ortamının oluşumunun da engellendiği, uygun bedelin kamu yararına uygun olarak yüksek belirlenebilmesi bakımından rekabetin sağlanması gerektiği;

Bu durumda, dava konusu büfenin kiralanmasına ilişkin ihalenin 2886 sayılı Kanun’daki usullere göre ilan yoluyla duyurulması ve ihalede aleniyet ve rekabetin sağlanması gerekirken, son ilan ile ihale tarihi arasında 5 günden az süre olamayacağı koşulunun sağlanmadığı ve ihale ilanının Kanun’da belirtilen usule uygun şekilde yapılmamasının ihaleye katılımı azaltıp rekabeti engelleyebileceği gibi büfenin kiraya verilmesi amacıyla çıkılan ihale şartnamesinde de rekabeti engelleyici koşullar bulunması nedeniyle anılan büfeyi daha önce işleten davacının ve Karaburun ilçesinde ikamet etmeyen diğer kişilerin ihaleye katılamadığı görülmekle,

üstün kamu yararının temini bakımından kamu ihalelerinde kaynakların verimli kullanılması gerektiği hâlde gerekli rekabet şartlarının sağlanmadığı, ihale şartnamesi ile 2886 sayılı Kanun hükümlerine aykırı rekabeti önleyici şartlar getirildiği, rekabet koşullarının daraltıldığı anlaşıldığından, dava konusu ihalede hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, belediyelerin ihale yaparken ve ihale şartnamesi hazırlarken ilçe halkının yararına ve menfaatine yönelik bölgesel kararlar alabileceği, ihalenin bu şekilde yapılmasının amacının ilçe halkını korumak olduğu, ihale neticesinde kiralanan büfenin işletilmesinden elde edilecek gelirin ilçede ikamet etmekte olan şahıslarca kazanılmasını sağlamaya yönelik olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir ili, Karaburun ilçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … Sokak, No:… adresinde bulunan ve mülkiyeti Karaburun Belediyesi’ne ait büfenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle kiralanmasına ilişkin 08/06/2020 tarihinde yapılan ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 138. maddesinin 4. fıkrasında, "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." kuralına yer verilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanun'da yazılı hükümlere göre yürütülür. ...".

"İlkeler" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Kanun'un yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde,uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.". "Ecrimisil ve tahliye" başlıklı 75. maddesinde, "... Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi hâlinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi hâlde ecrimisil alınır.

İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava, İzmir ili, Karaburun ilçesi, … Mahallesi, … Mevkii, … Sokak, No:… adresinde bulunan ve mülkiyeti Karaburun Belediyesi’ne ait büfenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle 8 yıl süreyle kiralanmasına ilişkin 08/06/2020 tarihinde yapılan ihalenin iptali istemiyle açılmıştır.

Davalı Karaburun Belediyesi'nin mülkiyetinde bulunan davaya konu büfeye ilişkin davacının oğlu tarafından kiracılık sıfatının tespiti istemiyle davalı idareye karşı açtığı davada,.

Sulh Hukuk Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla, "dava konusu yerin davacının babasına 01/04/2016 tarihinde 2886 sayılı Yasa kapsamında 35 aylığına kiralandığını, daha sonra davacının babası olan …'nun talebi ve Belediye Başkanının kabulü ile davacıya 01/03/2019 tarihli kira akdi ile devredildiğini ve bu sözleşmenin müstakil bir sözleşme olmayıp davacının babası ile 2886 sayılı Yasa kapsamında yapılan sözleşmenin devamı olduğunu beyan etmiş ise de dosyada yapılan incelemede davacının babası olan … ile 2886 sayılı yasa kapsamında 01/04/2016 tarihli 35 ay süreli kira sözleşmesi imzalandığı ilk kiracı Turgay'ın 01/03/2019

tarihinde kiralananın oğluna devretmek istediği yönünde Belediyeye bildirim yaptığı, ancak dosya kapsamında bu bildirimin Belediye Başkanı tarafından kabul edildiğine dair herhangi bir yazılı evrak bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle davacı ile yapılan kira sözleşmesi 2886 sayılı Yasa kapsamında değil Türk Borçlar Kanunu'nun hükümlerine tâbi müstakil bir kira sözleşmesi niteliğinde" olduğu belirtilerek davacının oğlunun söz konusu taşınmazdaki kiracılığının devam ettiğinin tespitine hükmedilmiştir.

Bu itibarla, adlî yargı mercileri tarafından verilen "kiracılık sıfatının devam ettiğine" dair Mahkeme kararının varlığı dikkate alındığında, ilgili taşınmazın ihale yoluyla kiralanmasına ilişkin dava konusu ihalede hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.