Danıştay 13. Daire E.2020/772 K.2023/1721

1- … Yapım Televizyon ve Filmcilik A.Ş. 2- … Yapım Televizyon ve Filmcilik A.Ş. 3- … 4- … VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurulu… VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "… " logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 23/05/2017 ve 30/05/2017 tarihlerinde yayınlanan "… " isimli dizi filmde 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (m) bendi ile 2. fıkrasında belirtilen yayın ilkelerinin ihlâl edildiğinden bahisle davacı şirkete 340.494,28-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (Üst Kurul) … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; uyuşmazlığın çözümlenmesi teknik bilgiyi gerektirdiğinden, dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda, "...

1. Dizinin izlenen bölümünde şiddet ve silahın bir problem çözme aracı olarak modellendiği, 2. Ergenlerin gelişmekte olan genç beyinlerinin, daha olgun beyinlere oranla çevresel girdilere daha hassas olduğu, bu nedenle çocuk ve ergenler için uygun olmayan rol modeli sunduğu, 3. Dava konusu olayda asıl mesele, dizinin hangi yaş grubuna gösterilebileceği, diğer bir deyişle hangi yaş grubu için olumsuz sonuçlar doğurabileceği, dava konusu '… ' isimli dizi yetişkinlere (erginlere) yönelik dramatik bir yapım olup, içerdiği fiziksel ve sözel şiddet unsurları bakımından çocuklar ve gençler için olumsuz etkiler yapacak nitelik ve özellikte olduğu,

henüz davranış ve tutumların görece sabit hale gelmediği, değişime açık yaşlar olan 0-19 yaş aralığındaki (kolayca aldatılabilen, savunmasız) çocuklar (0-6 yaş) için bu tür içeriğin ilgili davranışı benimseme kapsamında “ikna edici” işlevi olabileceği, 4. Öznesi kadın olan çeşitli şiddet türlerinin modellendiği ve cinsiyet önyargısını pekiştirdiği, 5. Toplum homojen bir yaş dilimine sahip bireylerden oluşmamaktadır.

Toplumu çocuklar, gençler, yetişkinler ve yaşlılar oluşturmaktadır. Türkiye'de toplumu oluşturan önemli bir oran çocuklar ve gençlerdir. 19 yaş altında yaklaşık 26 milyon çocuk ve genç yaşamaktadır.

Çocuk ve genç olarak adlandırılan yaş grubunun bilimsel tanımlara göre 0-22 yaş grubunu kapsadığını, bu kesimin akli ve ruhi melekeler bakımından homojen bir kesit olmadığı ve bu melekeler açısından birbirinden farklı bireyleri barındırması nedeniyle bir bütün olarak ele alınamayacağı, 6. Yayın saatinin çocuk ve ergenlerin televizyon izleyebildikleri zaman (23.00 - 05.00) dilimine rastladığı, 7. İzlenen programdaki kimi söz (kaba ve argo) ve davranışların (lan, geri zekâlı] “toplumsal kanıt” ilkesi doğrultusunda etkili olabilecek nitelikte olduğu,

(Toplumsal kanıt ilkesine göre, neyin doğru olduğunu, başka insanların neyin doğru olduğuna ilişkin düşüncelerini öğrenerek belirleriz. Belirli bir durumda belirli bir davranış başkaları arasında ne kadar yaygınsa bizde onu o kadar doğru olarak görürüz.

Yani başkalarında gördüğümüz bir davranışı doğru davranış olarak görme eğilimi normalde çok iyi işlemektedir) 8. 6-12 yaş arası ergenlik öncesi okul çağı çocukları duydukları kelimeleri sıradan ve doğru olarak algılayıp belleklerine kaydedebildiği, bu bağlamda çocukların dikkatsizce hazırlanmış programlardan olumsuz yönde etkilendiği" sonuç ve kanaatinin belirtildiği; bu itibarla, dava konusu yayının 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi ile aynı maddenin ikinci fıkrasının ihlâli niteliğinde görüntü, davranış ve ifadeler içerdiği anlaşıldığından,

dava konusu Üst Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı ve müdahiller tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı ve müdahiller tarafından, dava konusu yayının çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek nitelikte olmadığı, yayında kaba, argo ve/veya düzeysiz olabileceğinden endişelenilen bütün ifadelerin biplendiği, korku ve endişe oluşturabileceği düşünülen tüm görüntülerin ise buzlama yöntemi kullanılarak kapatıldığı, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.