Danıştay 13. Daire E.2021/180 K.2022/4176

Dava konusu istem: Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'nce 29/08/2017 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen … ihale kayıt numaralı "İzmir Şube Müdürlüğü 2017-2018 Yılı Elektrik Enerjisi Alımı" ihalesi üzerinde bırakılan davacı şirketin, yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca 1 yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin

01/02/2019 tarihli ve 30673 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından, şirketin sözleşme süresince üzerine düşen yükümlülüklerini gereği gibi ifa ettiği ancak mücbir sebeple elektrik tedarikine devam edemeyeceğinden idarenin zararına yol açmaksızın ve idarenin bilgisi dahilinde portföyünü devrettiği, akdedilen sözleşme, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat dahilindeki yükümlülüklerini yerine getirdiği ve elektrik tedarikini sorunsuz biçimde sağladığı, ekonomik buhran, global kriz, enerji sektöründe yaşanan küçülmelerin yükümlülüklerini yerine getiremeyerek portföyünü devretmesine sebebiyet verdiği iddia edilmiş ise de, davalı idareye mücbir sebebe ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı,

Bir olayın mücbir sebep olabilmesi için borçlunun işletme faaliyeti ile ilgisi olmayan öngörülemez ve kaçınılamaz bir olay olması gerektiği, 4735 sayılı Kanun'un 10. maddesinde mücbir sebep hâllerinin; doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmî veya genel seferberlik ilanı ve gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer hâller olacak şekilde ifade edildiği, maddenin devamında ise bir vakıanın mücbir sebep sayılabilmesi için haiz olması gereken ek vasıfların yer aldığı, bu hâllerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması,

taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesinin zorunlu olduğu,

Bu durumda, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde idareye yazılı olarak bildirimde bulunulmadığı ve bunun yetkili merciler tarafından belgelendirilmediği, davacının ihale konusu işe ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği anlaşıldığından, davacının kusurundan kaynaklanan eyleminden dolayı 1 yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, şirketin dokuz ay boyunca, sözleşme, 6446 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat dâhilindeki yükümlülüklerini eksiksiz biçimde yerine getirdiği ve elektrik tedarikini sorunsuz biçimde sağladığı, sözleşme kapsamında kusurundan kaynaklanan herhangi bir ihlâlinin bulunmadığı, ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik buhran, global kriz ve bilhassa enerji sektöründe yaşanan krizler, küçülmeler ve iflasların olağanüstü bir duruma sebebiyet verdiği, borcun ifasının hukuk sisteminin doğrudan bir müdahalesi ile karşılaştığı somut olaydaki gibi hâllerde hukukî imkânsızlık söz konusu olduğu,

söz konusu hukukî imkânsızlığın şirket nezdinde objektif imkânsızlığa sebep olduğu, bu doğrultuda,.

İşletme A.Ş.'nin (EPİAŞ) verdiği karar ile şirket bakımından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 136. maddesi uyarınca kusursuz ifa imkânsızlığının oluştuğu, bu madde uyarınca ifa şirketin sorumlu tutulamayacağı bir sebepten imkânsızlaştığı için borcun sona erdiği, şirket tarafından idareye sunulan 11/09/2019 tarihli yazıda EPİAŞ tarafından elektrik enerjisi sağlanan aboneliklerin 01/08/2019 tarihi itibarıyla bölgedeki görevli tedarik şirketlerine geçirildiği, bu durumun şirketin yetki ve kontrolü dışında vuku bulduğunun ifade edildiği, EPİAŞ'ın verdiği kararın, verilen elektrik tedariki hizmetinin verilmesini engellediği,

bu durumun şirket bakımından mücbir sebep/imkânsızlık hâli teşkil ettiği sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.