Danıştay 13. Daire E.2021/2194 K.2022/4235

Dava konusu istem: Afyonkarahisar Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'nce 20/07/2020 tarihinde gerçekleştirilen "Afyonkarahisar İl Müdürlüğü Kocatepe Spor Kompleksi İçine Doğal Çim Sahası, Soyunma Odası ve Su Deposu Yapımı İşi" ihalesi uhdesinde kalan davacı tarafından, anılan ihalenin iptali istemiyle 27/10/2020 tarihinde idareye yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin ve ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda.

Mahkemelerinin 01/02/2021 tarihli ara kararı ile davacıdan ve davalı idareden, dava konusu ihaleye ilişkin idari şartname, teknik şartname, işe ilişkin statik ve tip proje ile ihale sözleşmesinin okunaklı ve onaylı örneğinin gönderilmesinin istenildiği, ara kararına verilen cevaplar ile dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, dava konusu ihaleye ilişkin sözleşmenin 14/08/2020 tarihinde imzalandığı, davacı tarafından 16/09/2020 tarihinde ihaleyi gerçekleştiren idareye yapılan başvuruda, ihaleye çıkılan projelerin Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından uygulanan tip proje olduğu ve onaysız olduğu,

zemin etüt raporunun bulunmadığı, statik hesapların yapılmadığı, uygulama projesi hazırlanmadan ihaleye çıkılmasının hukuka aykırı olduğu gerekçeleriyle ihalenin iptalinin talep edildiği, anılan başvuruya verilen ... tarih ve ...sayılı cevabı yazıda, saha zemininin rekreasyon projesi kapsamında olduğundan zemin etüdü gerektirmediği ve ivedilikle işe başlanması gerektiği, ihale dokümanına itiraz süresi içinde dokümana ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmadığı, ihale dokümanı kabul edilerek ihaleye teklif verildiği,

sözleşme imzalanmasından sonra ihalenin iptalinin mümkün olmadığının belirtildiği ve 21/09/2020 tarihinde yer teslimi yapılacağının davacıya bildirildiği; yer tesliminin 21/09/2020 ve 22/09/2020 tarihinde davacının gıyabında yapıldığı, davacı tarafından 28/09/2020 tarihinde ihalenin iptali istemiyle Afyonkarahisar Valiliği'ne başvurulduğu, başvurusunun ... tarih ve E... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine 27/10/2020 tarihinde ihaleyi gerçekleştiren idareye ihalenin iptal edilerek uygulama projesi ve zemin etüt raporlarının hazırlanıp tekrar ihaleye çıkılması için başvurulduğu,

başvurusunun ... tarih ve E... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine 27/10/2020 tarihinde idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin ve ihalenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

Uyuşmazlıkta, zemin etütleri gerektirmeyen saha işine başlanması gerektiğinin ve dava açıldıktan sonraki süreçte ihale konusu işin zemin etütlerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 12. maddesi uyarınca yapılarak projenin revize edileceğinin davacıya bildirildiği, ayrıca ihale dokümanı içerisinde yer alan ihale konusu işin mimari projesinde, "Konya Büyükşehir Belediyesi Yapı Kontrol Daire Başkanlığı Özel Projeler Şube Müdürlüğü" tarafından hazırlanan Konya Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Doğal Çim Futbol Sahası Projesi" olduğunun yazılı olduğu,

dolayısıyla ihale dokümanında yer alan ve sözleşmenin eki bir belge olan mimari projenin başka bir kuruma ait ve onaysız olduğunu, zemin etütlerinin yapılmadığını bilen veya bilmesi gereken davacı tarafından, ihale konusu işin projesine ilişkin şikâyetlerinin ihale ilanından sonra yada ihalenin değerlendirilmesi aşamasında şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu ile ileri sürülmesi gerekirken, ihaleye ilişkin sözleşmenin imzalanmasından sonra ihale konusu işin projesinin başka bir kuruma ait olduğu, zemin etüdünün yapılmadığı yönündeki iddialar ile ihalenin iptalinin talep edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, zemin etüt raporlarının hazırlanmadığının ihaleden önce bilinmesinin mümkün olmadığı, sözleşme imzalanmasına rağmen sözleşmede belirtilen sürede iş yeri tesliminin yapılmadığı, zemin etüt raporları hazırlanmadan ve statik hesaplar yapılmadan ihaleye çıkılmasının hukuka aykırı olduğu, sözleşmenin imzalanması aşamasında kendisine idare tarafından onaylı ya da onaysız herhangi bir uygulama projesi verilmediği, ihale dokümanında da yayınlanan projenin Konya'da uygulanan tip proje olduğu, zemin etüdünün ihaleden önce idare tarafından yapılması gerektiği, zemin etüdünün idareye başvurulduktan sonra yapıldığı ve projelerin 2020 fiyatları üzerinden güncellendiği, ihale sürecindeki işlemlerin hukuka aykırı olduğundan ihalenin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, zemin etüdü gerektirmeyen saha işine başlanması gerektiğinin davacıya bildirildiği halde işlere başlanmadığı, ihale konusu işin zemin etütleri yapılarak projenin revize edildiği ve işin bu haliyle 18/07/2021 tarihine kadar bitirilmesi gerektiğinin davacıya bildirildiği, davacının işe başlamaması üzerine sözleşmenin haklı sebeple feshedildiği, davanın konusuz kaldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Afyonkarahisar Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'nce 20/07/2020 tarihinde gerçekleştirilen "Afyonkarahisar İl Müdürlüğü Kocatepe Spor Kompleksi İçine Doğal Çim Sahası, Soyunma Odası ve Su Deposu Yapımı İşi" ihalesi uhdesinde kalan davacı ile 14/08/2020 tarihinde sözleşme imzalanmış, davacı tarafından 16/09/2020 tarihinde ihaleyi gerçekleştiren idareye yapılan başvuruda, ihaleye çıkılan projelerin Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından uygulanan tip proje olduğu ve onaysız olduğu, zemin etüt raporunun bulunmadığı, statik hesapların yapılmadığı,

uygulama projesi hazırlanmadan ihaleye çıkılmasının hukuka aykırı olduğu gerekçeleriyle ihalenin iptali talep edilmiş, anılan başvuruya verilen ... tarih ve ...sayılı cevabı yazıda, saha zemininin rekreasyon projesi kapsamında olduğundan zemin etüdü gerektirmediği ve ivedilikle işe başlanması gerektiği, ihale dokümanına itiraz süresi içinde dokümana ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmadığı, ihale dokümanı kabul edilerek ihaleye teklif verildiği, sözleşme imzalanmasından sonra ihalenin iptalinin mümkün olmadığı belirtilmiş ve 21/09/2020 tarihinde iş yeri teslimi yapılacağı davacıya bildirilmiş;

iş yeri teslimi 21/09/2020 ve 22/09/2020 tarihlerinde davacının gıyabında yapılmıştır.

Davacı tarafından, 28/09/2020 tarihinde ihalenin iptali istemiyle Afyonkarahisar Valiliği'ne başvurulmuş, başvurusu ... tarih ve E... sayılı işlemle reddedilmiş, bunun üzerine davacı tarafından 27/10/2020 tarihinde ihaleyi gerçekleştiren idareye ihalenin iptal edilerek uygulama projesi ve zemin etüt raporlarının hazırlanıp tekrar ihaleye çıkılması için başvurulmuş, başvurunun ... tarih ve E... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine söz konusu işlem ve ihalenin iptali istemiyle 30/11/2020 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu, ikinci fıkrasının (a) bendinde, bu sürelerin idarî uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı; aynı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı; 2. fıkrasının (a) bendinde, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu kuralına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 54. maddesinin 1. fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri.

55. maddesinin 1. fıkrasında, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hâllerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunulacağı kurala bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'in 2. maddesinin birinci fıkrasında, "İhale yetkilisince ihale onayının verildiği tarihten itibaren; sözleşmenin taraflarca imzalanıp notere onaylattırılması ve tescili ile noter onayı ve tescili gerekmeyen hallerde ise taraflarca sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen süreçteki idari işlem ve eylemlere karşı aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından yapılacak başvuruların öncelikle idareye yapılması gerekmektedir.".

4. maddesinin birinci fıkrasında, "Kanun'un 55. maddesi uyarınca şikayet başvurusu usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmadan önce aday veya istekliler ile istekli olabileceklerin şikayete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılır.";

aynı maddenin onbirinci fıkrasında, "Kanunun 55 inci maddesi uyarınca, idareye yapılan şikayet başvurusunun usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmasından önce yapılmış olması gerekmektedir." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, ihale üzerinde kalan davacı ile 14/08/2020 tarihinde sözleşme imzalandığı, davacı tarafından 16/09/2020 tarihinde ihalenin iptali talebiyle ihaleyi gerçekleştiren idareye başvurulduğu, başvurunun reddedilmesi üzerine 28/09/2020 tarihinde ihalenin iptali istemiyle Afyonkarahisar Valiliği'ne başvurulduğu, Valilik tarafından da başvurunun reddedilmesi üzerine, tekrar aynı istemle 27/10/2020 tarihinde ihaleyi gerçekleştiren idareye başvurulduğu, anılan başvurunun ... tarih ve E... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine 30/11/2020 tarihinde başvurunun reddine ilişkin söz konusu işlem ile ihalenin iptali istemiyle dava açıldığı görülmektedir.

Davacı tarafından, ihale konusu işe ait projelerin onaysız olduğuna ve zemin etüd raporlarının hazırlanmadığına ilişkin hususların en geç ihalenin iptali talebiyle idareye başvuru yapılan 16/09/2020 tarihinde öğrenildiğinin kabul edilmesi gerektiğinden, öğrenme tarihini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde en son 16/10/2020 tarihine kadar dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 30/11/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, ihalenin iptali istemiyle açılan davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, esası incelenerek verilen davanın reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.