Danıştay 13. Daire E.2021/2968 K.2022/16

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacı şirketin bayisi olan Nurettin Arslan'a ait akaryakıt istasyonunda 10/05/2016 tarihinde yapılan denetim sonucunda, otomasyon sisteminin çalışmadığından ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kurum'a bildirilmediğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.026.994,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin bayisi olan …'a ait akaryakıt istasyonunda 10/05/2016 tarihinde yapılan denetimde, ...ve ...numaralı adalara bağlı pompaların otomasyon sisteminde görünmediği, böylece davacı şirketin otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı çalışmasını sağlayacak gerekli tedbirleri almadığı, bu kapsamda oluşan aykırılıkları zamanında gidermediği ve Kurum'a bildirmediğinin davalı idarece tespit edildiği, davacı şirketin bayisinin akaryakıt alış ve satışlarında farklılık bulunduğu,

bu durumda, bayisinde etkin bir denetim sistemi kurma ve uygulama yükümlülüğü bulunan dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin aynı zamanda bayilerine ait akaryakıt istasyonlarında periyodik denetimler yapma, kalite kontrol izlemesini gerçekleştirme gibi yükümlülükleri de bulunduğundan ve somut olayda da bu yükümlülüğünü yerine getirdiğinden söz edilemeyeceğinden, davacı şirkete, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca 2016 Yılında Uygulanacak Para Cezaları Hakkında Tebliğ hükümleri uyarınca 1.026.994,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Öte yandan, davacı vekili tarafından, 28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 14/02/2019 tarih ve 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 32. ve 33. maddeleri ile 5015 sayılı Kanun'un "İdari Para Cezaları" başlıklı 19. maddesi ve "İdari Yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinde yapılan değişikliklerle lehe düzenleme getirildiğinden bahisle bu hükümler dikkate alınmak suretiyle bir değerlendirme yapılıp, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmekte ise de, anılan Kanun'un 34. maddesiyle 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 6. maddesinde,

"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurulca idari para cezası verilmemiş olan ve Kurul tarafından belirlenen niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller için, 20'nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen ihtar yapıldıktan sonra sonucuna göre gerekirse idari soruşturma başlatılarak yaptırımlar uygulanır." hükmü gereğince bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Kurulca verilmiş olan idari para cezaları yönünden ihtar yapılması imkânı bulunmadığından,

davacıya anılan fiili nedeniyle Geçici 6. madde kapsamında ihtar yapılamayacağı gibi, Kanun'un 19. maddesinde yapılan değişiklikle idari para cezalarına getirilen asgari ceza oranlarının yükseltildiği de dikkate alındığında, davacının lehine bir durum yaratmadığı görüldüğünden, davacının bu iddiasına itibar edilmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, usulüne uygun denetim yapılmadığı, otomasyon sistemi çalışır vaziyette olduğundan verilen idari para cezasının hukuka aykırı olduğu, ceza miktarının fahiş olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisi olan …'a ait akaryakıt istasyonunda 10/05/2016 tarihinde yapılan denetimde, otomasyon sisteminin çalışmadığından ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kurum'a bildirilmediğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.026.994,00-TL idarî para cezası verilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mahkeme kararında, 7164 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 6. maddesinde, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurulca idari para cezası verilmemiş olan ve Kurul tarafından belirlenen niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller için, 20'nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen ihtar yapıldıktan sonra sonucuna göre gerekirse idari soruşturma başlatılarak yaptırımlar uygulanır." hükmü gereğince bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Kurulca verilmiş olan idari para cezaları yönünden ihtar yapılması imkânı bulunmadığından,

davacıya anılan fiili nedeniyle Geçici 6. madde kapsamında ihtar yapılamayacağı belirtilmiş ise de davacının bayisine ait akaryakıt istasyonunda otomasyon sisteminin çalışmaması ve bayide tespit edilen aykırılıkların Kurum'a bildirilmemesi fiilinin … tarih ve … sayılı Kurul kararında yer verilen niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller arasında sayılmadığı ve bu sebeple de ihtara tabi olmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık, davanın reddi yönündeki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.