Danıştay 13. Daire E.2021/3315 K.2024/902

Dava konusu istem: LPG bayilik lisansı ile faaliyet gösteren davacıya ait LPG otogaz istasyonunda 21/11/2019 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, LPG tüpü dolumuna yarayan aparat bulundurulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca 100.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ...

Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve Y.D İtiraz No:... sayılı davalı idare itirazının kabulüne yönelik kararından bahisle, 5307 sayılı Kanun'un "Otogaz bayileri" başlıklı 7. maddesinin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendinde, otogaz bayilerinin otogaz istasyonlarında, "LPG tüpü dolumu ve satışı yapmamak, LPG tüpü dolumuna yarayan hiçbir alet, makine ve teçhizatı istasyon dahilinde bulundurmamak" ile yükümlü olduğu ve anılan düzenlemede "LPG tüpü satışı yapılması" şeklindeki fiillin 14/03/2019 tarih ve 8487-6 sayılı Kurul kararı ile, niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiil kapsamında değerlendirildiği,

ancak idari yaptırıma konu olan ve davacıya atfedilen "LPG tüpü dolumuna yarayan hiçbir alet, makine ve teçhizatı istasyon dahilinde bulundurmamak" şeklindeki fiilin niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller kapsamında değerlendirilmediği görülmüş olmakla birlikte "LPG tüpü dolumuna yarayan hiçbir alet, makine ve teçhizatı istasyon dahilinde bulundurmamak" fiillerinin niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller kapsamında olup olmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması gerektiği;

Bahse konu düzenlemenin lafzında, otogaz istasyonlarında "LPG tüpü satışı yapmamak" fiilinin otogaz bayileri için bir yükümlülük olarak düzenlenmiş olmakla birlikte bu fiil için idari yaptırım kararı uygulanmadan önce ihtar müessesesi getirildiği, ihtar kapsamındaki söz konusu fiilin sujesi olan failin "LPG tüpü satışı" eylemini gerçekleştirebilmesi için elverişli olan aracın ise tüp dolum aparatı/techizatı olduğu, bu elverişli olan aracı kullanan bir kişinin ancak fail olarak sorumlu tutulabileceğinin anlaşıldığı;

Bu bakımdan, "LPG tüpü satışı yapmamak" şeklindeki fiil için idari para cezası uygulanmadan önce ihtar müessesesi getirilmiş ise de, söz konusu fiilin gerçekleştirilmesi için kullanılan aracın LPG tüp dolum aparatı bulundurma fiili olduğu ve bu şekilde davacıya yöneltilen fiilin ağırlığı göz önüne alındığında evleviyetle ihtar müessesesi kapsamında kaldığı dikkate alındığında 7164 sayılı Kanun ile getirilen yeni düzenlemelerin davacının fiili yönünden lehe bir durum oluşturduğunun anlaşıldığı;

Bu durumda, davacının, lehe düzenlemeyle getirilen ihtar kapsamında değerlendirilmesi gereken "LPG tüpü dolumuna yarayan aparat bulundurma" fiiline yönelik olarak idarî para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...

Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nce; ilgili mevzuat hükümleri dava konusu uyuşmazlık ile birlikte değerlendirildiğinde, otogaz bayilerinin, "LPG tüpü dolumu ve satışı yapmamak, LPG tüpü dolumuna yarayan hiçbir alet, makine ve teçhizatı istasyon dahilinde bulundurmamak" ile yükümlü olduğu ve anılan düzenlemede "LPG tüpü satışı yapılması" şeklindeki fiilin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile, niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiil kapsamında değerlendirildiği,

ancak idari yaptırıma konu olan ve davacıya atfedilen "LPG tüpü dolumuna yarayan hiçbir alet, makine ve teçhizatı istasyon dahilinde bulundurmamak" şeklindeki fiilin niteliği itibarıyla düzeltme imkânı bulunan fiiller kapsamında değerlendirilmediğinin görüldüğü, 5307 sayılı Kanun'un "Otogaz bayileri" başlıklı 7. maddesinin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendinde yer verilen fiillerin sujesi, eylemi yapan fail ile bu fiillerin gerçekleştirilmesinde kullanılan araçların; eylemin meydana gelmesinde, ortaya çıkmasında, tamamlanmasında önemli olduğu, başka bir anlatım ile,

bahse konu düzenlemenin lafzında, anlatımında, otogaz istasyonlarında "LPG tüpü satışı yapmamak fiili" otogaz bayileri için bir yükümlülük olarak düzenlenmiş olmakla birlikte bu fiil için idari yaptırım kararı uygulanmadan önce ihtar müessesesi getirildiği, ihtar kapsamındaki söz konusu fiilin sujesi olan failin.

"LPG tüpü satışı" eylemini gerçekleştirebilmesi için elverişli olan aracın ise; tüp dolum aparatı/techizatı olduğu, bu elverişli olan aracı kullanan bir kişinin ancak fail olarak sorumlu tutulabileceği, bu bakımdan, "LPG tüpü satışı yapmamak" şeklindeki fiil için idari para cezası uygulanmadan önce ihtar müessesesi getirilmiş ise de, söz konusu fiilin gerçekleştirilmesi için kullanılan aracın "LPG tüp dolum aparatı bulundurma" fiili olduğu,

dava konusu işlemde ise fiilin "LPG tüpü dolumuna yarayan techizatın istasyon dahilinde bulundurulması" şeklinde tanımlandığı göz önüne alındığında, 7164 sayılı Kanun ile getirilen yeni düzenlemelerin davacının fiili yönünden lehe bir durum yaratmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı,

Dava konusu idari para cezasının esasına yönelik değerlendirmeye gelince; dava dosyasında yer alan mevcut belgelerden CİMER üzerinden denetim ekiplerine intikal eden bir ihbarda lisans sahibinin tesisinde mutfak tüplerine dolum yapılarak 5307 sayılı Kanun'a aykırı hareket edildiği ifade edilmesi üzerine 21/11/2019 tarihinde tarihinde yapılan denetimde, istasyonda bulunan LPG tabancasının yanındaki çöp kutusundan üç adet tüp dolum teçhizatı (aparatı) ele geçirildiği bu hususun tutanağa bağlandığı anlaşıldığından,

davacının sübut bulan söz konusu fiili nedeniyle, hakkında 5307 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline ilişkin olarak verilen İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme'ce verilen dava konusu işlemin iptali kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Mahkeme kararında yer alan “fiilin lehe düzenlemeyle getirilen ihtar kapsamında değerlendirilmesi” yönündeki gerekçenin hukuka uygun olduğu, her ne kadar istasyon dahilinde aparat bulundurma fiiline Kurul kararında yer verilmemiş ise de istasyon dahilinde “LPG tüpü satışı yapılması” fiili niteliği itibarıyla düzeltilebilir fiil olarak değerlendirildiği, LPG tüpü satışı yapılabilmesi için bu tüpün aparat vasıtasıyla doldurulması gerektiği açık olduğundan LPG tüpü satışının niteliği itibarıyla düzeltilebilir fiil olarak değerlendirilirken aparat bulundurma fiilinin bu kapsamda değerlendirilmemesinin hukuka aykırı olduğu,

isnat edilen suçun işlenmediği, istasyonda bulunan aparatların kendisi tarafından konulmadığı, aramanın usulüne uygun yapılmadığı, buna rağmen bu iddialarının gerekçeli kararlarda ele alınmadığı, verilen ceza ile suç ile ceza arasındaki oranın aşıldığı, fahiş ceza verildiği, istasyon dahilinde aparat bulundurmak ile aparatı kullanmanın aynı nitelikte sayıldığı, ceza hukukunun temel ilkelerine göre bir suç aletini taşımak veya bulundurmak ile o suç aletini kullanmanın ayni nitelikte ceza ile cezalandırılamayacağı, oysa olayda bu ilke ihlâl edilerek bulundurma ile kullanmanın aynı nitelikte cezaya tabi tutulduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, davanın reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.