Danıştay 13. Daire E.2021/4102 K.2021/3334

Dava konusu istem: Davacı şirketin, "…" markalı ürün için aromatize şarap bazlı içki bandrol onayı verilmesi talebinin reddine ilişkin Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu'nun …. tarih ve …. sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ….

İdare Mahkemesi'nce, Dairemizin … tarih ve E:…, K:…. sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; bandrol talebine konu ürünün alkollü içki kökenli karışım içkisi mi? yoksa aromatize şarap bazlı içki mi? olduğunun tespiti bakımından, Türk Gıda Kodeksi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uyarınca içkinin üretiminde uygulanan menşe ülke standardı veya teknik düzenlemesi (metanol hariç) ve üretim prosesi ile alkollü içkinin üretim prosesinin doğru tanımlanmasını sağlayan,

ürünün temel girdilerini ve karakteristik özelliklerini ifade eden bilgiler ile dava konusu "Smirnoff İce" markalı ürün üzerinde yaptırılacak incelemeye esas olmak üzere söz konusu ürüne ait üç şişe numunenin tutanağa bağlanmak suretiyle Mahkemeye sunulmasının istenilmesine ilişkin ara karar gereğinin taraflarca yerine getirilmesi üzerine Mahkemenin 05/05/2020 ve 08/07/2020 tarihli ara kararları ile bozma kararında yer alan hususlar dikkate alınarak ek rapor alınmasına karar verildiği,

Çukurova Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından düzenlenen … tarih ve .. numaralı Alkol Karbon İzotop Analiz Raporu'nun "Değerlendirme" kısmında, "Tarafımıza. İdare Mahkemesi tarafından …. tarihli ve E:… sayılı resmî yazınız ile birlikte. İçki San. ve Tic. A.Ş.'ye ait "… …" markalı 2 takım aromatize şarap bazlı içki numunesi ulaşmıştır.

Bu numunelerde, Merkezi Araştırma Laboratuvarımızda bulunan Picarro G212-i - Karbon İzotop Analizörü" cihazı ile alkol köken analizi üç tekerrür şeklinde gerçekleştirilmiş ve ortalamaları alınmış, sonuçlar uluslararası standart değerler göz önünde bulundurularak (OIV-MA-AS312-06) incelenmiştir.

Analiz sonuçlarına göre: Tablo-1 de belirtilen (20253-1 ) numunenin izotop değerinin üzüm vb. (C3 kökenli) bitkilerden fermantasyon ile elde edilmiş şarap alkolünün izotop değer aralığında olduğu belirlenmiştir." görüşüne yer verildiği, Çukurova Üniversitesi Alkollü İçkiler Analiz Özel Gıda Kontrol Laboratuvarı tarafından gönderilen 18/08/2020 tarihli yazı ekinde yer alan "Ekspertiz Raporu"nda ise, "… ibareli aromatize şarap bazlı içki olduğu beyan edilen numunenin alkol derecesi TGK Aromatize Şarap, Aromatize Şarap Bazlı İçki Tebliği'ne (2006/28) uygundur.

Numunenin etiketi üzerinde belirtilen alkol derecesi hacmen %7'dir. Numunede %6,9 tespit edilmiştir, ancak tolerans değerleri içerisindedir. Numune 2016 yılında üretildiği için alkolde çok düşük kayıp meydana gelmiş olabilir. Toplam asit ve uçar asit içeriği de şarap tebliği baz alındığında uygun aralıklardadır. Ürünün kükürtdioksit miktarı şaraplarda izin verilen limitin altındadır.

(TGK Katı Maddeleri Yönetmeliği) Fermantasyon yan ürünlerini içerip içermediğini kontrol etmek amacıyla yapılan uçucu bileşik analizleri sonucunda ürünün aldehit, ester, yüksek alkol ve metanol içerdiği ve fermantasyon uçucularını içerdiği tespit edilmiştir. Numunede tespit edilen metanol düzeyi de uygundur.

Uluslararası Bağcılık ve Şarapçılık Organizasyonu'nun bildirdiği şarap mevzuatına göre şaraplarda ve şarap bazlı içkilerde kabul edilebilir maksimum metanol limiti beyaz şaraplar için 250 mg/L, kırmızı şaraplar için ise 40 mg/L'dir (OIV,2008 Compendium of İnter.Methods of wine and must analysis-volume 2, Uluslararası Şarapçılık Ofisi Paris). Numune üzerinde yapılan karbon izotop analizi sonucuna göre … … ibareli ürünün karbon izotop değeri "-27,7525" olarak tespit edilmiştir.

Bu izotop değeri üzümün fermantasyonundan elde edilmiş şarap alkolünün izotop değeri aralığındadır. Bu sonuca göre numune üzüm/şarap kökenlidir.

Sonuç: Yapılan analizler ve elde edilen bulgular çerçevesinde "…" ibareli numunenin "Aromatize Şarap Bazlı İçki" olduğu ve bileşiminin "TGK Aromatize Şarap, Aromatize Şarap Bazlı İçki ve Aromatize Şarap Kokteyli Tebliği (2006/28)'ne uygun olduğu sonucuna varılmıştır." görüşlerine yer verildiği, Mahkemeye sunulan raporların taraflara tebliğ edildiği, davalı idare tarafından yapılan itirazların yerinde görülmeyip raporun hükme esas alınabileceği sonucuna varıldığı,

bu durumda, dava konusu ürün üzerinde yapılan analiz neticesinde … markalı ürünün davalı idarenin iddia ettiğinin aksine C3 bitkisi kökenli (üzüm vb.) alkolden elde edilmiş aromatize şarap bazlı içki olduğunun tespit edildiği,

Öte yandan, her ne kadar davalı idarece dava konusu ürünün alkol oranının düşük olması ve şişesinin çekiciliği sebebiyle gençler arasında alkol tüketimini arttırabileceği ileri sürülmekte ise de, davacı tarafından dava dosyasına sunulan ve ülkemize ithalatı serbest olan örnek ürün ambalajlarına ait görsel verilerin incelenmesinden, anılan ürünlerin dava konusu ürün gibi alkol oranının az ve şişelerinin tasarımının dava konusu üründen daha fazla dikkat çekici olduğu, bu nedenle davalı idare tarafından ileri sürülen bu iddianın yerinde olmadığı,

davalı idarece asıl gerekçe olarak ithalatı mümkün olan aromatize şarap bazlı içki kategorisinden bir ürünün ithalatı yasak olan "…" isimli alkopop ile aynı marka, amblem, tasarım ve ambalaj içinde sunulmasının uygun olmamasının gösterildiği, buna göre alkopop içkisi olmadığı ve ülkemize ithalatının serbest olduğu hususunda duraksama bulunmayan dava konusu ürünün, marka adının yurt dışında alkopop içkisi olarak tanınması gerekçesiyle ithalatına izin verilmemesinin eşitlik ve hakkaniyet kurallarına uygun olmayacağı, yine davalı idarece marka adının ürünün sahip olmadığı özellikleri (alkopop olması,

votka olması gibi) çağrıştırdığı öne sürülmekte ise de, dava konusu ürünün şişesinde aromatize şarap bazlı içki olduğunun açık bir ifade ile yazıldığı, anılan ürünü kullanacak kullanıcı kitlesinin zaten söz konusu ürünün votka veya alkopop içkisi olmadığını anlayabilecek düzeyde olacağı, bu durumda, söz konusu ürünün serbest dolaşıma konu edilmesine mani bir hâl bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, bilirkişi raporunda aromatize şarap bazlı içki tespiti için Compendium of International Methods of Analysis metodunda geçen "CRM 656" şarap alkol referans materyalinin izotop değeri (-26,93) ile karşılaştırma yapıldığı, bu karşılaştırmanın hangi standart sapma değeri referans alınarak yapıldığı, numune analizinin distilasyon yöntemiyle etanol elde edilerek mi çalışıldığı ile metodun doğruluğu hakkında bir çalışma yapılıp yapılmadığı hakkında bilgi verilmediği, distilasyon yöntemiyle elde edilen alkollü içki markasının şarap bazlı aromatik içki için kullanılmasının dava konusu işlemin sebebi olduğu, bu şekilde yanıltıcı yöntem kullanılarak ithal edilmek istenen ürün için bandrol izni verilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, bilirkişi raporuyla bandrol izni verilmeyen ürünün davalı idarenin iddia ettiği gibi alkopop içki olmadığı, şarap bazlı aromatik içki olduğu ve ham maddesinin üzüm olduğunun anlaşıldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.