Danıştay 13. Daire E.2021/4387 K.2021/3820

Dava konusu istem: Davacı Belediye tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun (Kanun) 19. maddesi uyarınca 18/01/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "2021 Yılı İçerisinde Belediyemiz Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Çöp Kamyonu ve İş Makinesi Kiralama" ihalesinin iptal edilmesine dair kararın iptaline ilişkin 20/05/2021 tarih ve 2021/UH.I-1031 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı belediye tarafından dava dilekçesinde, ihale sürecinin uzaması ve alınacak çöp toplama ve temizlik hizmetinin doğrudan halkın sağlığı ile ilgili olması nedeniyle, hizmetin aksamaması için pazarlık usulü ile kısa süreli hizmet alımı ihalesi yapıldığı, pazarlık usulüyle yapılan ihale ile dava konusu iptal edilen ihale arasında sadece süre olarak farklılık bulunduğu, miktar ve içerik farkı bulunmadığı, pazarlık usulü ile aynı hizmetin aylık 303.650,00-TL+KDV bedelle alındığı,

davalı idarenin düzeltici işlem kararına uyularak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif ile sözleşme yapılması hâlinde aynı hizmet için ortalama aylık 883.123,00-TL+KDV bedel ödenmesi gerektiği, bu durumun kamu zararına yol açacağı, hukuken ve vicdanen açıklanamayacağı, yaklaşık maliyetin kendileri tarafından günün piyasa koşullarına uygun belirlenmediği, ihale yetkilisi tarafından ihale komisyonunun düzeltici işlem kararından sonra hukuka uygun olarak ihalenin iptal edildiğinin belirtildiği.

Kanun'un 40. maddesi ile ihale yetkilisine ihale komisyonu kararlarını onaylama zorunluluğu getirilmemesi nedeniyle anılan madde ile ihale yetkilisine tanınan yetkinin onaylamama yönünde kullanılması hâlinde bu yetkinin kamu yararına kullanıldığının ispatı bakımından, ihale yetkilisince hukuken kesin delil niteliği taşıyan belgelere dayanılması gibi bir zorunluluk bulunmadığı,

bu nedenle, ihale komisyonu kararını onaylamama veya ihale iptali işleminin idari davaya konu edilmesi hâlinde, gerek davalı idarenin mahkemeye yapacağı açıklamalar ve sunduğu belgeler ve gerekse mahkemece re'sen yapılacak araştırma sonucunda elde edilen bulgular işlemde kamu yararına aykırılık bulunmadığını ortaya koyar nitelikte ise idarece somut belge sunulmadığından bahisle ihaleyi onaylamama veya ihale iptali işleminin yargı yerince iptal edilmemesi gerektiği;

Bu itibarla, pazarlık usulü ile aynı hizmetin aylık 303.650,00-TL+KDV bedelle alındığı, davalı idarenin düzeltici işlem kararına uyularak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif ile sözleşme yapılması hâlinde aynı hizmet için ortalama aylık 883.123,00-TL+KDV bedel ödenmesi gerektiği hususu gözetildiğinde, bu yetkinin ihale yetkilisi tarafından kamu yararına uygun olarak kullanıldığı anlaşıldığından, ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Nitekim, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 21/06/2021 tarih ve E.2021/2222, K.2021/2367 sayılı kararı da bu yöndedir.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Kurul kararı ile teklifi değerlendirme dışı bırakılan …Turizm Gayrimenkul İnşaat Lojistik Oto Kiralama Temizlik ve Katı Atık Toplama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin (. Ltd.

Şti.) aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılığı belirlenen hususların belgelerdeki bilgi eksikliğinden ziyade, ilgili tutanağın hatalı şekilde düzenlenmesi ve sunulması gereken teyit yazısının sunulmamasından kaynaklandığı, bu sebeple anılan hususların tamamlatılmasının mümkün olmadığı, öte yandan idarenin iptal kararında teklif bedeli içerisindeki payının çok düşük olduğu belirtilen sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli bir teklif bileşeni olarak belirtildiği,

bu nedenle teklif açıklamasında sigorta giderine ilişkin bilgi ve belgelerin aranması gerektiği anlaşıldığından davacının birinci iptal gerekçesinin yerinde olmadığı. Kurul kararına konu. Ltd.

Şti.'nin teklif bedelinin ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanına uygun olarak açıklanmadığı, bu sebeple de isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, yine iptal gerekçesi olarak fiyat kıyaslama yapılan ihaleler arasında miktar ve içerik farklılıklarının olduğu, benzer kalemlerde oransal farklılıklar olduğu, istenilen araçların özellikleri açısından farklılıklar olduğu,

belirtilen sebeplerle ihale yetkilisinin söz konusu kıyaslamaları esas alarak oluşturduğu iptal kararının idarelerin sağlamakla sorumlu temel ilkelere uygun olmadığı değerlendirildiğinden davacının ikinci ve dördüncü iptal gerekçelerinin yerinde olmadığı; ihale onay belgesi incelendiğinde, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin 10.484.882,64-TL ve kullanılabilir ödenek tutarının 11.750.000,00-TL olduğu, ödenek tutarının başvuru sahibi tarafından teklif edilen bedelin üzerinde olduğu,

idare tarafından yürütülen kamu hizmetinin aksatılmadan yürütülmesini temin etmek amacıyla ihale konusu işe ilişkin ödenek tutarının idarenin hesaplarında bulundurulmasının idarenin sorumluluğunda olduğu, ihale öncesinde belirlenmiş ödenek tutarının başvuru sahibinin teklif bedelini karşıladığı görüldüğünden idarelerin sağlamakla sorumlu olduğu güvenirlik ve saydamlık gibi temel ilkeler doğrultusunda davacının üçüncü iptal gerekçesinin yerinde olmadığı; ihale konusu iş kapsamında istenilen hizmet ile Devlet Malzeme Ofisi kataloglarında yer alan araç temin bedelinin içeriklerinin farklı olduğu,

ihale konusu iş kapsamında teklif fiyata dahil olan giderler arasında bakım ve onarım giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu mali trafik sigortası ve muayene giderlerinin yer aldığı, yine önemli teklif bileşenleri olarak amortisman veya kiralama giderleri, bakım-onarım giderleri, motorlu taşıtlar vergisi giderleri, zorunlu mali trafik sigortası, araç fenni muayenesi, yazlık ve kışlık lastik giderleri ile logo giderlerinin belirtildiği, öte yandan araç temin bedelinin sadece aracın satın alma bedelini içerdiği, dolayısıyla kıyaslanan birim fiyatların farklı mahiyette olduğu,

yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin olarak ilgili Yönetmelik’te yer alan hükme uygun olarak piyasa araştırması yapıldığı, alınan fiyat tekliflerinin yakın olduğu, Teknik Şartname’de araçların çalışma sürelerine ve fazla mesai ücretlerine ilişkin düzenlemelere yer verildiği, bu nedenle yaklaşık maliyetin hazırlanması esnasında yapılan piyasa araştırmasında anılan hususa ilişkin bir belirsizlik olmadığı tespit edildiğinden davacının beşinci iptal gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşıldığı; ihalenin idare tarafından iptal edilebilmesi için kamu yararı ve hizmet gereklerinin aranmasının esas olduğu,

kamu yararı ve hizmet gereklerine ilişkin bilgi ve belgenin iptal kararına dayanak teşkil etmesi gerektiği, ihalenin davalı idarece iptal edilmesi işleminin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olmadığı, iptal gerekçelerinin iptal kararına dayanak teşkil edebilecek bilgi ve belgelerle desteklenmediği, temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Kanun'un 40. maddesi ile ihale yetkilisine ihale komisyonu kararlarını onaylama zorunluluğu getirilmemesi nedeniyle anılan madde ile ihale yetkilisine tanınan yetkinin onaylamama yönünde kullanılması hâlinde bu yetkinin kamu yararına kullanıldığının ispatı bakımından, ihale yetkilisince hukuken kesin delil niteliği taşıyan belgelere dayanılması gibi bir zorunluluk bulunmadığı,

ihale komisyonu kararını onaylamama veya ihale iptali işleminin idarî davaya konu edilmesi hâlinde, gerek davalı idarenin mahkemeye yapacağı açıklamalar ve sunduğu belgeler ve gerekse mahkemece re'sen yapılacak araştırma sonucunda elde edilen bulgular işlemde kamu yararına aykırılık bulunmadığını ortaya koyar nitelikte ise idarece somut belge sunulmadığından bahisle ihaleyi onaylamama veya ihale iptali işleminin yargı yerince iptal edilmemesi gerektiği; pazarlık usulü ile aynı hizmetin aylık 303.650,00-TL+KDV bedelle alındığı,

davalı idarenin düzeltici işlem kararına uyularak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile sözleşme yapılması hâlinde aynı hizmet için ortalama aylık 883.123,00-TL+KDV bedel ödenmesi gerektiği, yetkinin ihale yetkilisi tarafından kamu yararına uygun kullanıldığı, ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.