Danıştay 13. Daire E.2021/4538 K.2021/3604

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 27/02/2018 tarihinde yapılan denetimde, "istasyon otomasyon sistemine izinsiz müdahale" fiilini işlediğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 7. fıkrası uyarınca 100.520,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

27/02/2018 tarihinde yapılan denetimde, tank ve pompalarda numune ve test çekimi yapıldığı esnada otomasyonda herhangi bir hareketlenme olmadığının görülmesi üzerine yapılan arama esnasında muhasebe odasındaki dolabın taban kısmında 2 adet elektrik düğmesinin olduğu ve üzerlerinde motorin 2 ve motorin 3 ibarelerinin olduğu, her iki konumda da yapılan test ölçümlerinde marker seviyesinin geçerli çıktığı ancak otomasyonun tekrar devreye girmediği, düğmelerin her iki pompada 2 adet tabancayı etkisiz hale getirdiği hususlarının tespit edildiği, davacı şirket hakkında doğrudan soruşturmaya açıldığı, soruşturma üzerine savunma istendiği,

davacı şirketin yazılı savunmasında; "...tespit edilen düğmelerin, istasyonun içinde iki adet elektrik düğmesi olduğu ve bu düğmelere basıldığında her iki pompadaki 2 adet tabancayı etkisiz hale getiren düğmeler olduğu, gece nöbetçi kalan personelin kendisi uyursa dışarıdan kimsenin pompalardan yakıt çalmaması için tedbir amaçlı anahtarlar olduğu,

bu düğmelerin yasal olmayan bir yanının olmadığı ve araştırma yapılması halinde birçok istasyonda da olduğunun görüleceğini" belirttiği, soruşturma raporu ve yazılı savunmanın değerlendirilmesi sonucu Denetim Dairesi Başkanlığı'nın … tarihli ve … sayılı yazımıza Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı'nın cevaben yazdığı … tarihli ve … sayılı görüş yazısında;

"tabancanın etkisiz hale getirilmesi" ve "numune çekme esnasında otomasyon sisteminin çalışmaması/tanklarda hareketlilik olmaması" gibi durumların söz konusu olması ve bu durumların doğrudan otomasyon sistemine bayilik lisansı sahibi tarafından müdahale olarak değerlendirilebileceği belirtilmiştir.

Bu bağlamda, lisans sahibi hakkında her ne kadar harici düzenek nedeniyle Kanun'un 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (l) bendi uyarınca yaptırım uygulanmıyor olsa da otomasyon sistemine müdahale fiili kapsamında idari yaptırım uygulanması gerektiği" yönünde görüş bildirildiği, … tarih ve … sayılı Kurul Kararı davacı şirket hakkında 100.520,00-TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,

5015 sayılı Kanun'un idari para cezalarını düzenleyen 19. maddesi ve uygulanacak tutarlar, 28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile değiştiği, aykırılığa konu fiilin tespit edildiği 27/02/2018 tarihinde yürürlükte bulunan 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin yedinci fıkrasının üst sınırdan uygulanması halinde 2018 yılı için uygulanacak idari para cezası tutarı 100.520,00-TL iken,

28/02/2019 tarihli değişiklikle soruşturmaya konu fiil için belirlenen idari para cezasının uygulanabilecek alt sınırının 125.000,00-TL olduğu, davacı şirket lehine olan 28/02/2019 değişiklik öncesi Kanun hükmünün uygulanması suretiyle idari para cezasının belirlendiği ve davalı idare tarafından verilen cezanın neden üst sınırdan verildiği hususunda değerlendirme yapıldığı, dolayısıyla 5015 sayılı Kanun’un 19/7. maddesinde belirlenen üst sınırdaki tutar üzerinden davacı şirket hakkında idari para cezası verilmesinde ölçülülük ilkesine ve 5015 sayılı Kanun'un amacına aykırılık görülmediği,

Öte yandan, … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile "istasyon otomasyon sistemine izinsiz müdahale edilmesi" fiilinin düzeltme imkanı bulunan fiiller arasında sayılmaması nedeniyle söz konusu olayda ihtar mekanizmasının uygulanma imkânı da bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, muhasebe odasında bulunan iki düğmenin bütün akaryakıt istasyonlarında mevcut olduğu, hırsızlık ve yangın olayları ile gece nöbetçi olan personelin uyuması ihtimaline karşı tedbir ve güvenlik amaçlı olduğu, pompada yer alan motorin fiyatlarının farklı olmasının sebebi ürünlerden birinin Euro, diğerinin ise katkısız olduğu, bu nedenle fiyat farkı olduğu, Petrol Piyasasında Yapılacak Denetimler İle Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca soruşturmayı yapan personelden ek görüş alınması gerekirken bahse konu görüş alınmadan karar verildiği,

isnat edilen fiilin düzeltme imkanı olan fiil olduğu, bu nedenle idari para cezası verilmeden önce uyarı ihtarının yapılması gerektiği, fiilin gerçekleşmiş olduğunda dair somut bir kanıtın olmadığı, gerçeğe aykırı şekilde tutanak düzenlenerek ceza verildiği, bu durumun masumiyet karinesine aykırı olduğu, idari para cezasının tahsili için kesinleşmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.