Danıştay 13. Daire E.2021/464 K.2023/4366

Dava konusu istem: Davacı şirket ait akaryakıt istasyonunun faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına yönelik ... tarih ve ... seri no'lu tutanak ile yapılan mühürleme işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda. 20/08/2019 tarihinde akaryakıt istasyonunun bulunduğu bölgede yaşanan sel felaketi sonucu akaryakıt tanklarının sel suları ile dolduğu, tank otomasyonunda yüksek su seviyesinin belirlendiği tespit edilerek tankların dibinde biriken suların temizlendiği, suyla gelen yakıtların plastik tanklarda dinlenmeye bırakıldığı hususlarının ...

Otomasyon Petrol İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ... tarihli ve ... nolu servis raporu ile tespit edildiği, akaryakıt istasyonunun selden zarar gördüğünün Taşpınar Belediye Başkanlığı'nın ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile de sabit olduğu, ayrıca davacı şirket yetkilisi hakkında Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ... sayılı soruşturma dosyasında 17/10/2019 tarihinde ".....şüphelinin su karışan akaryakıtı satmayarak tanklardan boşalttığı, şüphelinin ele geçirilen geçersiz markersiz akaryakıtı sattığına dair delil bulunmadığı,

dolayısıyla atılı suçtan dolayı dava açmayı gerektirecek nitelikte yeterli delil ve şüphe bulunmadığından kovuşturmaya yer olmadığına" dair kararın verildiği, bu durumda, dava konusu mühürleme işlemine konu numunelerin satışa hazır pompalardan alınmadığı, yetkili servis tarafından dinlenmeye bırakılan sel suyu karışan plastik tanklarda bulunan akaryakıttan alındığı ve bunların satıldığına dair somut delil bulunmadığı anlaşıldığından, davacı şirketin faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına yönelik olarak tesis edilen 18/09/2019 tarihli mühürleme işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, alınan numunede marker değerinin sıfır olduğu, bu nedenle davacının iddialarının kabulünün mümkün olmadığı, mevzuattan doğan yükümlülük gereği mühürlemenin yapıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, yanlış analiz metoduyla numunelerin analiz edildiği, dava konusu fiil nedeniyle cumhuriyet savcılığınca şirket yetkilisi hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

... tarihli ve ... sayılı bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait "Aksaray ili, ... Kasabası, ... Mahallesi, ... Evleri, No:... " adresinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonunda 03/09/2019 tarihinde yapılan denetimde, ulusal marker seviyesi kontrolü için alınan numunelerin ODTÜ Petrol Araştırma Merkezinde (ODTÜ-PAL) yapılan analizleri sonucu düzenlenen Motorin-(PAL-... ) ve Motorin-(PAL-... ) sayılı analiz raporlarında, numunelerin marker seviyesi geçersiz ve teknik düzenlemelere uygun olmadığının tespit edilmesi üzerine 5607 sayılı Kanun'un "Kaçakçılık Suçları" başlıklı 3. maddesi uyarınca, dava konusu tutanakla istasyonda bulunan tanklar, tank dolum gişeleri ve pompaları mühürlenmiş, mühürleme işlemin iptali istemiylede bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "İdari Yaptırımlar" başlıklı 20. maddesinin 2. fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinde, "5607 sayılı Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tâbi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez.

Kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda, geçici durdurma kararı akredite laboratuvar analiz sonucuna göre verilir. Akredite laboratuvar analiz sonucunun bildirilmesine kadar kaçak akaryakıt satışını engelleyecek idari tedbirler Kurum tarafından alınır."... kuralı yer almıştır.

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Kaçakçılık suçları" başlıklı 3. maddesinin 11. fıkrasında, "Ulusal marker uygulamasına tâbi olup da, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun belirlediği seviyenin altında ulusal marker içeren veya hiç içermeyen akaryakıtı;

a) Ticari amaçla üreten, bulunduran veya nakleden,

b) Satışa arz eden veya satan,

c) Bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan,

Kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Ancak, marker içermeyen veya seviyesi geçersiz olan akaryakıtın kaçak olarak yurda sokulduğunun anlaşılması hâlinde, onuncu fıkra hükmüne istinaden cezaya hükmolunur." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallardan, ulusal marker seviyesi geçersiz veya hiç ulusal marker içermeyen akaryakıtı bulundurma ve satışa arz etme fiillerinin kaçakçılık suçu kapsamında olduğu, kaçakçılık fiilinin sadece ulusal marker seviyesi ile ilgili olması durumunda önce ulusal marker seviyesinin geçersiz çıktığı tank ve düzeneklerin mühürleneceği, alınan numunelerin analiz için akredite laboratuvarlara gönderileceği, bu numunelerin analizi sonucunda ulusal marker seviyesinin geçersiz çıkması durumunda, lisansa konu tesisin tamamının geçici olarak mühürleneceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, bayilik lisansı sahibi davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 03/09/2019 tarihinde gerçekleştirilen denetimde alınan numunelere ilişkin olarak ODTÜ-PAL'in düzenlemiş olduğu 13/09/2019 tarih ve Motorin-(PAL-... ) sayılı analiz raporunda, alınan numunenin kükürt miktarı açısından teknik düzenlemelere uygun olmadığı ve marker seviyesinin geçersiz olduğu.

Motorin-(PAL-... ) sayılı analiz raporunda ise, alınan numunenin su ve kükürt miktarı açısından teknik düzenlemelere uygun olmadığı ve marker seviyesinin geçersiz olduğu tespitlerine yer verildiği.

TÜBİTAK MAM'ın davalı idareye görüş yazısında ise, dağıtım firmalarından veya rafinelerden alınan akaryakıtın ulusal marker eklenmiş yasal akaryakıt olması durumunda, tank içinde bir litre dahi olsa TÜBİTAK UME'de veya Bölge Referans Laboratuvarlarında bulunan referans cihazları ile kesin olarak doğru ölçülebildiği, bununla birlikte, söz konusu akaryakıt istasyonunda, bağımsız su tankından alınan, su ile karışmış motorin olduğu ifade edilen numunenin, temizlik esnasında herhangi bir kimyasala maruz kalması durumunda ulusal marker bileşenlerinin olumsuz etkilenebileceği yönünde değerlendirme yapıldığı anlaşılmaktadır.

TÜBİTAK'ın değerlendirmesi dikkate alındığında, davacıya ait akaryakıt istasyonunda sel suyuyla karışmış olması nedeniyle plastik tanklara alınarak dinlendirilmeye bırakılan (teknik düzenlemede yer alan özelliklere aykırı ve marker analizi geçersiz çıkan) akaryakıtın satışa konu edildiğine dair somut bir delil bulunmamasının idari tedbir alınmasına engel teşkil etmeyeceği açıktır.

Öte yandan, uyuşmazlıkta, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde düzenlenen tutanakta, istasyonda plastik tank bulunduğuna ve söz konusu tankın içinde ulusal marker seviyesi geçersiz ve teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt bulunduğuna ilişkin tespitlerin yer aldığı, şirket yetkilisi hakkında savcılık soruşturmasında verilen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararda da aynı tespitlere yer verildiği görülmektedir.

Bu itibarla, her ne kadar mühürlemeye konu fiil nedeniyle şirket yetkilisi hakkında açılan savcılık soruşturmasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de, soruşturmada maddi olaya ilişkin olarak farklı bir tespitin yapılmadığı, istasyon dahilinde ulusal marker seviyesi geçersiz ve teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt bulunduğu yönündeki isnadın aksine bir tespite de yer verilmediği dikkate alındığında, sübut bulan fiilleri nedeniyle mühürlemeye ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.