Danıştay 13. Daire E.2021/5169 K.2022/327

… ile … vekili Av. … tarafından, Tarım ve Orman Bakanlığı 13. Bölge Müdürlüğü Erzurum Şube Müdürlüğü'nce 30/06/2021 tarihinde açık teklif usulüyle gerçekleştirilen "Av Turizmi Kapsamında Avlattırılacak Yabancı Avcı Kotalarının Satış İşi" ihalesinin iptali istemiyle … Bakanlığı'na karşı açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı davalı idare tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, … Turizm Ziraat Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili Av. … tarafından verilen davalı idare yanında davaya müdahale istemini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise, üçüncü kişinin davayı kazanmasında hukukî yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan … Turizm Ziraat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin davaya müdahalede hukukî yararının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMİNİN KABULÜNE, 08/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

T.C.

DANIŞTAY

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2021/5169 Karar No: 2022/327

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri Av. ..

MÜDAHİL

(DAVALI İDARE YANINDA) : … Turizm Ziraat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACILAR): …, …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Tarım ve Orman Bakanlığı 13. Bölge Müdürlüğü Erzurum Şube Müdürlüğü'nce 30/06/2021 tarihinde açık teklif usulüyle gerçekleştirilen "Av Turizmi Kapsamında Avlattırılacak Yabancı Avcı Kotalarının Satış İşi" ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davalı idare tarafından sunulan 2021-2022 yılı yaban keçisi avlanma kotalarına ilişkin olarak hazırlanan makalede her ne kadar belirlenen kotaların yürürlükteki mevzuata ve yaban hayatı ekoloji bilimine uygun olduğu belirtilmiş ise de, anılan makalede çengel boynuzlu dağ keçisine yönelik bir değerlendirme yapılmadığı, yaban keçisi bakımında ise makale içerisinde yer alan genel ve devlet avlaklarında yaban keçisi hasat tablosunda Erzurum ili, Özdere avlağı ve Erzurum ili, İspir yaban hayatı geliştirme sahasında bulunan birey sayısının kota altı olduğunun belirtildiği,

avlak sahalarda bulunan hayvanların dişi, erkek ve yavru olma durumlarına göre gruplandırılmış olmakla birlikte avlak sahada bulunan hayvanların yaşları ve av olma durumlarına ilişkin diğer özelliklerine yer verilmediği, anılan yaban hayvanlarının, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi (Bern Sözleşmesi) uyarınca sayılarının neslin devamına yetecek düzeye çıkarılması, sayıların yeterli düzeyde bulunması durumunda ise bu durumun sürdürülmesinin

temin edilmesi gerektiği; bu durumu destekler yönde, davalı idare tarafından hazırlanan koruma altına alınan hayvanlar listesinde uyuşmazlık konusu ihalede yer alan yaban hayvanlarının da yer aldığı, her ne kadar davalı idarece, yaban keçisinin Bern Sözleşmesi'nin II numaralı eki listede bulunmasına rağmen ülkemiz tarafından ihtirazî kayıt konulan listede yer aldığı, dağ keçisinin ise III numaralı eki listede sayıldığı,

bu nedenle anılan yaban hayvanlarının av kapsamına alınabileceği belirtilmiş ise de, yapılacak uygulamalar ile ortaya çıkacak muhtemel sonuçlar dikkate alındığında faaliyetin kapsamlı, teknik, somut ve bilimsel verilere dayanarak yapılan analizler kapsamında gerçekleştirilmesi gerektiği;

davalı idare tarafından … tarih ve … sayılı Genel Müdür Olur'u çerçevesinde hazırlanan ve savunma ekinde sunulan "Bakanlığımızca Korunan Ancak Av Turizmi Kapsamında Avına İzin Verilen Türler İçin Yıllık Avlanma Kotası Belirleme Esas ve Usulleri"nde avlanacak yabani hayvan kotasının belirlenmesi amacına yönelik olarak hazırlanması gereken rapor formlarının da analizlere dayanması gerektiği, söz konusu formların her bir sahanın özelliğine göre ayrıştırıldığı,

raporlarda avlanmanın yapılacağı toplam alanın miktarı, sahada serbestçe otlattırılan çiftlik hayvanlarının sayısı, avlattırılacak tür ile beslenen yırtıcıların yoğunluğu, avlattırılacak türün sahadaki toplam hayvan sayısı, tarım alanları, göl, gölet ve yerleşim alanları gibi avlattırılacak türün kullanmayacağı alanların çıkarılması ile hesaplanan türün saha kullanım toplam alanı, hayvan sayısının yoğunluğu, toplamda erkek, dişi ve yavruların sayısı, genetik deformasyon görülen (evcil hayvanlarla çiftleşme sonucu oluşan melezlerin sayısı),

üreme yeteneği düşük hayvanların sayısı (uyuşmazlık konusu yaban keçisi ve çengel boynuzlu dağ keçisi için 8 yaş üstü erkek birey sayısı) gibi bilgilerin belirlenmesi gerektiği; uyuşmazlık konusu ihale sonucunda avlanmanın yapılacağı sahalarda avlanma için bulunması gereken en düşük hayvan yoğunluğu, bu yoğunluk üzerindeki artış miktarı ile sahada olması gereken en düşük ve en uygun sayısal büyüklüklerinin ne olduğu, hangi nitelikte kaç hayvanın avlanması gerektiği ve bu gerekliliğin hangi bilimsel çalışmalar neticesinde belirlendiği,

önceden belirlenen bireylerin uygulama esnasında nasıl tespit edileceği ve özellikle tespit edilenlerin avlanmasının nasıl sağlanacağına ilişkin davalı idare tarafından herhangi bir açıklama getirilemediği; öte yandan, avlanmanın uygulanma biçimine ilişkin esaslar incelendiğinde, avlanma kıstaslarına uygun olmayan hayvanların da avlanabilmesinin ihtimal dahilinde olduğu ve kıstaslara uymayan hayvanların avlanılmasının sadece iki kat para cezası ile cezalandırıldığı dikkate alındığında,

korunması gereken hayvan türleri arasında yer alan ihale konusu yaban hayvanlarının neslinin tükenmesine yol açılabileceğinin de göz önünde bulundurulması gerektiği; bu itibarla, yaban hayvanlarının sayılarına, avlanacakları sahalara ve avlanmanın sonuçlarına ilişkin davalı idare tarafından bilimsel, somut ve kapsamlı araştırma ve tespitler yapılmadan gerçekleştirilen dava konusu ihale işlemlerinde hukuka uygunluk bulunmadığını sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacıların dava açma ehliyetinin bulunmadığı; ihale konusu yaban hayvanlarının neslinin tükenme tehlikesi altında olmadığı, avlanmanın Bakanlık görevlisi eşliğinde ve profesyonel şekilde gerçekleştirildiği, avlanma kotasının mevzuata uygun şekilde belirlendiği ve yaşlı yaban hayvanlarının avlanmasının sürünün gençleşmesini sağladığı, avlanma ile köylere sahada koruma faaliyetleri kapsamında kaynak aktarıldığı, kotaların her avlak ve saha için ayrı ayrı belirlendiği, yaban keçisi bakımından Bern Sözleşmesi'nin uygulanamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.