Danıştay 13. Daire E.2021/917 K.2021/1574

Dava konusu istem: Davacı şirketin dağıtım bölgesi içerisinde yer alan ve genel aydınlatma kapsamında yanmayan, yerinde olmayan 50 adet armatür ve/veya direğe ilişkin eksiklikleri belirlenen sürelerde gidermediğinin tespit edildiği ve bu fiilin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 16. maddesinin sekizinci fıkrasına aykırı olduğundan bahisle, aynı fıkra uyarınca 28.600,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce tek hâkimle verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin dağıtım bölgesi içerisinde yer alan bazı armatürlerin yanmadığının veya eksik olduğunun tespit edildiği, söz konusu eksikliklerin belirlenen sürelerde giderilmesinin istendiği, verilen sürenin bitiminden sonra yapılan ikinci denetimde Sivas il merkezinde bulunan ... Caddesinde 8,.. Caddesinde 3, Erzincan-Ankara Karayolunda 19, ... Caddesinde 1, ...

Caddesinde 5, 4 Eylül Caddesinde 5, ... Mahallesinde 9 adet olmak üzere toplam 50 adet armatür ve/veya direğin yanmadığının ya da yerinde olmadığının belirlendiği, bu tespit üzerine yaptırım uygulanmasına karar verildiği; bu itibarla, tespit edilen eksikliklerin belirlenen sürelerde giderilmediği anlaşıldığından davacı şirket hakkında idarî para cezası verilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Genel Aydınlatma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 20/04/2018 tarihinde yürürlüğe girdiğinden dolayı bu tarihten önce yapılan denetimde tespit edilen eksikliklerin hukuken geçerli olmadığı, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.

(TEDAŞ) tarafından tespit edilen eksikliklerin belirlenen sürelerde giderilmesi için e-mail yoluyla bildirimde bulunulmadığı, Sivas Belediyesi tarafından kazı izni verilmediğinden Atatürk Caddesinde bulunan 8 adet armatüre ilişkin eksikliğin giderilemediği, bu durumun belediye yetkililerince imzalanan tutanakla sabit olduğu, yine Sivas Belediyesi ve Karayolları Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan alt geçit çalışması nedeniyle kazı izni verilmediğinden ve ulaşım tek şeritten sağlandığından Erzincan-Ankara Karayolunda bulunan 19 adet armatüre ilişkin eksikliğin giderilemediği,

yaptırıma konu 50 adet armatürün bir kısmının eksikliği giderildiği hâlde tamamı için idarî para cezası verildiği, TEDAŞ tarafından verilen adres bilgilerinin yetersiz olması nedeniyle zamanında müdahale imkânının bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

… tarih ve … sayılı elektrik dağıtım lisansı ile faaliyet gösteren davacı şirketin dağıtım bölgesi içerisinde yer alan ve genel aydınlatma kapsamında yanmayan, yerinde olmayan toplam 50 adet armatür ve/veya direğe ilişkin eksikliklerin tespit edildiği, söz konusu eksikliklerin belirlenen sürelerde giderilmediğinden bahisle davacı şirket hakkında doğrudan soruşturma açılmasına karar verildiği, yapılan soruşturma sonucunda … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporu'nun düzenlendiği, anılan raporun davacı şirkete tebliğ edilerek yazılı savunmasının istenildiği,

verilen savunma yeterli görülmeyerek konunun ilgili Daire Başkanlığı'nın hazırladığı müzekkereyle Kurul gündemine intikal ettirilmesi üzerine 50 adet armatür ve/veya direkle ilgili eksiklikler dolayısıyla idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararının tesis edildiği ve bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 16. maddesinin sekizinci fıkrasında, "Elektrik dağıtım şirketlerinin denetimleri haricinde de genel aydınlatma kapsamında tespit edilen yanmayan, yerinde olmayan armatür ve/veya direklere ilişkin eksiklerin giderilmesine ilişkin süre verilir. Belirlenen sürelerde eksikliklerin giderilmemesi durumunun tespiti ile belirlenen her bir direk veya armatür için Bakanlığın Kurula bildirmesini müteakip Kurul tarafından beşyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Tespit edilen eksikliklerin giderilmesine ilişkin verilecek süreler ve eksikliklerin tespit esasları yönetmelikle belirlenir. Bu Kanuna göre verilen idarî para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir." kuralına yer verilmiştir.

Genel Aydınlatma Yönetmeliği'nin 25. maddesinin birinci fıkrasında, TEDAŞ'ın, şirketler bünyesinde yanmayan armatürlerin kontrolü amaçlı denetimler yapacağı, denetimlerde tespit edilen yanmayan, yerinde olmayan armatür ve/veya önceden mevcut olan direklere ilişkin eksikliklerin, TEDAŞ tarafından belirlenerek söz konusu eksikliklerin giderilmesi için ilgili dağıtım şirketine bildirileceği;

ikinci fıkrasında, yanmayan, yerinde olmayan armatür ve/veya önceden mevcut olan direklere ilişkin eksikliklerin, TEDAŞ tarafından veya fotoğraflı olan ihbar ve şikâyetler yoluyla tespit edileceği, tespit edilen bu eksikliklerin ilgili şirketlere elektronik, mail, yazı ve bunun gibi yollarla bildirileceği; üçüncü fıkrasında, imar alanı içinde; yeraltı kablo tamiratı, direk montajı, komple pano değişimi gerektiren arızaların 72 saat içinde, diğer tüm arızaların 24 saat içerisinde giderilmesi gerektiği, bu sürelerin imar alanı dışı için iki katı olarak uygulanacağı;

dördüncü fıkrasında, tespit edilen eksikliklerin, süresi içerisinde giderilmediğinin TEDAŞ tarafından veya fotoğraflı olarak tespit edileceği, yapılan bu tespitlerin TEDAŞ tarafından Bakanlığa rapor edileceği; altıncı fıkrasında, üçüncü fıkra kapsamında belirtilen süreler içerisinde ilgili dağıtım şirketleri tarafından eksikliklerin giderilememesi durumunda 6446 sayılı Kanun'un 16. maddesinin sekizinci fıkrası hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kuralların birlikte değerlendirilmesinden, TEDAŞ'ın dağıtım şirketleri nezdinde armatürlere ilişkin denetimler gerçekleştireceği, söz konusu denetimler neticesinde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için çeşitli haberleşme vasıtalarıyla dağıtım şirketlerine bildirimde bulunulacağı, armatürlerin bulunduğu yerin imar alanı içerisinde olup olmadığına ve arızaların türüne göre eksikliklerin giderilmesi için farklı süreler verileceği, bu süreler içerisinde eksikliklerin giderilmemesi hâlinde idarî yaptırım uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, armatür ve/veya direklere ilişkin eksikliklerin belirlenen sürelerde giderilmemesinin nedenlerinin davacıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususu somut uyuşmazlık bakımından açıklığa kavuşturulmalıdır.

TEDAŞ Tarafından Tespit Edilen Eksikliklerin Davacı Şirkete Bildirimi

Davacı şirkete idarî para cezası verilmesine esas alınan aydınlatma tarama raporu incelendiğinde; armatürlerin bulunduğu il, ilçe, mahalle, cadde ve sokak bilgilerine yer verildiği, adres bazında arızalı armatür ve/veya eksik direk adedinin belirtildiği, eksikliğin tespit edildiği armatür ve/veya direklere ilişkin direk numarasının/koordinatının açıklandığı, arıza giderme süresinin belirlendiği, davacı şirkete eksikliklerin giderilmesine yönelik e-mail yoluyla 26/04/2018 tarihinde bildirimde bulunulduğu, bu bildirim üzerine başlayan arıza giderme süresinin bitmesinden itibaren ikinci tespitin yapıldığı tarihin ifade edildiği, anılan tarih itibarıyla nihaî olarak eksikliği giderilmeyen arızalı armatür ve/veya eksik direk adedinin vurgulandığı görülmektedir.

Davacı şirket tarafından ise, ilk tespit tarihinde belirlenen eksikliklerin 26/04/2018 tarihinde ve sonraki bir tarihte şirketin Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresine bildirilmediği ileri sürülmektedir.

Genel Aydınlatma Yönetmeliği'nin 25. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tespit edilen eksikliklerin TEDAŞ tarafından elektronik, mail, yazı ve bunun gibi yollarla dağıtım şirketlerine bildirilmesi gerekmekte olup, Bölge İdare Mahkemesi'nce bu hususta bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Atatürk Caddesinde Bulunan 8 Adet Armatür İle Erzincan-Ankara Karayolunda Bulunan 19 Adet Armatür

Dosyada mevcut bila tarihli tutanakta, "Atatürk Caddesi, Muhsin Yazıcıoğlu Bulvarı, İnönü Bulvarı ve M. Fethi Akyüz Caddesindeki aydınlatmaların yer altı kablosu arızası nedeniyle kazı çalışması için Sivas Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü'ne başvuru yapılmıştır. 19/04/2018 tarihinde alınan erken seçim kararı sebebiyle Sivas Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından kazı çalışmasına müsaade edilmemiştir." ifadelerine yer verildiği, söz konusu tutanağın şirket yetkilileri dışında Fen İşleri Müdürü Ö.A. ve Elektrik Teknikeri M.Ö. tarafından da imzalandığı görülmektedir.

Yine, 17/05/2018 tarihli tutanakta, "01/04/2018 tarihinden itibaren Sivas Merkez, Halil Rıfat Paşa Köprülü Kavşağı ile Otogar Kavşağı arasında yeni yapılan köprülü kavşak çalışması nedeniyle orta refüj aydınlatmalarının tamiratı geçici süre ile yapılmamaktadır." ifadelerine yer verildiği, söz konusu tutanağın şirket yetkilileri dışında Üstyapı Kontrol Şefi M.Y. tarafından da imzalandığı görülmektedir.

Davacı şirket tarafından ise, Sivas Belediyesi'nce kazı izni verilmediğinden dolayı Atatürk Caddesinde bulunan 8 adet armatüre ilişkin eksikliğin giderilemediği, bu durumun belediye yetkililerince imzalanan tutanakla sabit olduğu; Sivas Belediyesi ve Karayolları Bölge Müdürlüğü'nce yapılan alt geçit çalışması nedeniyle kazı izni verilmediğinden ve ulaşım tek şeritten sağlandığından dolayı Erzincan-Ankara Karayolunda bulunan 19 adet armatüre ilişkin eksikliğin giderilemediği ileri sürülmektedir.

Ancak, Bölge İdare Mahkemesi'nce, anılan tutanakların uyuşmazlık konusuyla herhangi bir ilgisinin bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa eksikliklerin belirlenen sürelerde giderilmemesi üzerindeki etkisi, bu durumun şirketin gerekli dikkat ve özeni göstermiş olmasına karşın önlenemeyecek, kaçınılamayacak durum kapsamında mücbir sebep hâli olarak kabul edilip edilemeyeceği hususunda bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davacı şirket tarafından, Genel Aydınlatma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 20/04/2018 tarihinde yürürlüğe girdiğinden dolayı bu tarihten önce yapılan denetimde tespit edilen eksikliklerin hukuken geçerli olmadığı ileri sürülmüş ise de, bu iddiaya itibar edilmemiştir.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen olguların, armatür ve/veya direklere ilişkin eksikliklerin belirlenen sürelerde giderilmemesinin nedenlerinin davacıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığının ve mücbir sebep kapsamında kabul edilip edilemeyeceğinin ilgili kurumlar (TEDAŞ, Sivas Belediyesi, Karayolları Bölge Müdürlüğü) nezdinde araştırma yapmak suretiyle açıklığa kavuşturulması gerekirken, eksik inceleme sonucu verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.