Danıştay 13. Daire E.2022/1736 K.2024/5112

Dava konusu istem: İşletmecilerin Şebekelerinde Kullanılacak Donanım ve Yazılım Yatırımlarının İncelenmesi ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın “Raporlama” başlıklı 10. maddesine, Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği'nin “İşletmecilerin hak ve yükümlülükleri” başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine ve IMT-2000/UMTS Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi ile Hizmetlerin Sunulmasına İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi'nin "Bilgi verme" başlıklı 23. maddesine aykırı olarak 30/04/2016-26/10/2016 dönemine ilişkin 3G yatırım yükümlülüklerinin raporlanması kapsamında bilgi ve belgelerin yanlış

raporlandığından bahisle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin 24. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2016 yılı net satışlarının %0,002 (yüzbinde ikisi) oranında idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (Kurul) kararının 25. maddesi ile bu karara istinaden düzenlenen 143.176,52-TL tutarlı idari para cezası karar tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin MT-2000/UMTS Altyapılarının Kurulması ve İşletilmesi ile Hizmetlerin Sunulmasına İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi'nin 18. maddesinin birinci fıkrasına aykırı bir şekilde 30/04/2016-26/10/2016 dönemine ilişkin olarak yatırımlarının, en az %10'unda Türkiye'de ürün veya sistem geliştirmek üzere kurulmuş KOBİ niteliğindeki tedarikçilerden sağlamadığının sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, idari para cezası karar tutanağında yaptırımın konusu olan fiil "bilgi ve belgelerin yanlış raporlanması" olarak gösterilmesine rağmen İdare Mahkemesince fiilin "yatırım yükümlülüğünün yerine getirilmemesi" olarak ele alınmasının hukuka aykırı olduğu, 18/01/2017 tarihinde yayımlanan Usul ve Esasların geçmişe yürütülerek yaptırım uygulanamayacağı, idari para cezasının ölçülü olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının fiili icrai ya da ihmali davranışla işlemesinin ihlalin varlığı açısından bir öneminin bulunmadığı, idari para cezasının ölçülülük ilkesine uygun olarak tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

2013-2016 dönemi 3G-4.5G yatırım yükümlülükleri denetimi (Ar-Ge Denetimi) kapsamında davacı şirket nezdinde gerçekleştirilen denetimde, 30/04/2016-26/10/2016 dönemine ilişkin 3G yatırım yükümlülüklerinin raporlanması kapsamında bilgi ve belgelerin yanlış raporlandığının tespit edildiğinden bahisle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin 24. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... tarih ve ... sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (Kurul) kararının 25. maddesi ile davacıya 2016 yılı net satışlarının %0,002 (yüzbinde ikisi) oranında idari para cezası verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, "1. İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. 2. Dilekçelerde; ... b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, ... gösterilir." kuralına yer verilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda, İdare Mahkemeleri davacının talep sonucu ile bağlı olup, Mahkemece istemin genişletilmesi, daraltılması veya talep edilmeyen bir konuda karar verilmesi mümkün değildir. İdari yargı mercilerinin taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde yargılama yapma yetkisine sahip oldukları dikkate alındığında, dava dilekçesinde davanın konusunun hiçbir tereddüde yer bırakmayacak biçimde açık bir şekilde ortaya konulması ve Mahkemece davanın konusu doğru bir biçimde tespit edildikten sonra dosyanın karara bağlanması zorunludur.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının 25. maddesinin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı, Kurul kararının ilgili maddesi incelendiğinde, 30/04/2016-26/10/2016 dönemine ilişkin 3G yatırım yükümlülüklerinin raporlanması kapsamında bilgi ve belgeleri yanlış raporladığından bahisle davacıya idari para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince verilen kararın "davanın özeti" kısmında, 30/04/2016-26/10/2016 dönemine ilişkin 3G yatırım yükümlülüklerinin raporlanması kapsamında bilgi ve belgeleri yanlış raporladığı gerekçesiyle davacıya verilen idari para cezasının iptalinin istenildiğinin belirtildiği,

bu doğrultuda anılan kararın gerekçe kısmında da davacının talebine uygun olarak "bilgi ve belgelerin yanlış raporlanması" eyleminin hukuka aykırılığının incelenmesi gerekirken, davacının talep sonucundan tamamen farklı ve anılan Kurul kararının davaya konu edilmeyen 30. maddesinde yer alan "30/04/2016-26/10/2016 dönemine ilişkin 3G yatırım yükümlülüğü kapsamında KOBİ yükümlülüğünü yerine getirmeme" fiili yönünden değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Bu durumda, taleple bağlılık ilkesi gereğince Kurul kararının 25. maddesinin hukuka uygun olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, dava konusu edilen Kurul kararının başka bir maddesinde ihlal edildiği belirtilen fiil yönünden inceleme yapılmak suretiyle verilen davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.