Danıştay 13. Daire E.2022/1829 K.2023/4683

Dava konusu istem: Davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen Ekim 2012 dönemine ilişkin … tarih ve … sayılı sistem kullanım ceza faturasının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ….. İdare Mahkemesi'nce, Dairemizin 24/12/2020 tarih ve E:2015/2754, K:2020/3871 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; dava konusu işlem tarihindeki Sistem Kullanım Anlaşmaları’nın "Cezaî Şartlar" başlıklı 9. maddesinde, kullanıcının ilgili mevzuat, taraflar arasında imzalanan bağlantı anlaşması ve bu anlaşma hükümlerinin herhangi birini ihlâl etmesi durumunda TEİAŞ’ın maddede belirtilen cezaları uygulayacağının belirtildiği;

maddede, "iletim sistemine doğrudan bağlı tüketiciler ve dağıtım lisansına sahip tüzel kişilerin, iletim sisteminin her bir ölçüm noktasında çekecekleri endüktif reaktif enerjinin/verecekleri kapasitif reaktif enerjinin, aktif enerjiye oranının ilgili mevzuata uygun olmaması" hükmünün ihlâl olarak tanımlanarak, bu ihlâl için "kullanıcının o ayki sistem kullanım fiyatına göre hesaplanan bedelin %0,5'i oranında ceza uygulanır.

Ceza, her uzlaştırma periyodu için yapılacak ölçümlerin sonucuna göre 00:00-24:00 saatleri arasında bir defadan fazla uygulanmaz. TEİAŞ tarafından sistem ihtiyacı için konulan kapasitör fider sayaç değerleri ölçümlere dâhil edilmez." cezaî şartının öngörüldüğü,

Belirtilen hususların birlikte değerlendirilmesinden, davacı şirket ile TEİAŞ arasında iletim sisteminin kullanımı açısından kurulması gerekli akdî ilişkinin kurulduğu, dava konusu işlemin hukukî mahiyeti itibarıyla, sözleşmeden kaynaklanan bir cezaî şart niteliğinde olduğu, bu anlamda sistem kullanım anlaşmasını imzalamış ve bu anlaşmada yer alan hüküm ve şartları kabul etmiş taraflar hakkında uygulama alanı bulabileceğinin anlaşıldığı, bu itibarla, davacı şirket ile TEİAŞ arasında akdedilen Sistem Kullanım Anlaşması'nın "Cezaî Şartlar" başlıklı 9. maddesinin ihlâl edildiğinin sabit olduğu, idarî yaptırım niteliği bulunmayan anlaşmadan kaynaklanan cezaî şartın uygulandığı, dolayısıyla sistem kullanım ceza faturası düzenlenmesinin hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu cezaî şartın genel işlem şartı olarak kabul edilmesi gerektiği, davalı idarece tek taraflı olarak düzenlenen ve ihtirazi kayıt konulamayan anlaşmada yer alan cezaî şartın hukuki denetiminin yapılamayacağı gerekçesinin idari yargı ilkelerine aykırı olduğu, gerekçeli kararda iddialarının karşılanmadığı, yargılama sürecinde yürürlüğe giren Yönetmelik ile cezanın hesaplanma yönteminin dağıtım şirketleri lehine değiştiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun onayından geçerek hazırlanan anlaşmaların ilgili mevzuatta da yer aldığı, davacının basiretli bir tacir olarak genel işlem şartı iddiasında bulunmasının yerinde olmadığı, uyuşmazlık konusu faturanın 28/05/2014 tarihli Şebeke Yönetmeliği'nden önce yürürlükte olan mevzuata göre hazırlanan Sistem Kullanım Anlaşması'nda düzenlenmiş cezaî şarta ilişkin olduğu ve idarî yaptırımlar gibi değerlendirilmemesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.

Temyiz dilekçesinde, davacı tarafından, 28/05/2014 tarih ve 29013 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Şebeke Yönetmeliği'nin 14. maddesi ile, reaktif enerji kullanımıyla ilgili hükümlerin ve ilgililerin hangi durumda cezaya muhatap olacağı hususunda reaktif enerjiye ilişkin uygulama esaslarının iletim sistemi kullanıcıları lehine değiştiğinden lehe hüküm esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği iddia edilmiş ise de dava konusu işlemin hukukî mahiyeti itibarıyla sözleşmeden kaynaklanan bir cezaî şart niteliğinde olduğu anlaşıldığından bu iddiaya itibar edilmemiştir.

Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.