Danıştay 13. Daire E.2022/203 K.2022/2621

Dava konusu istem: Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından ihalesi yapılan "Gebze Sporcu Eğitim Merkezi Binası Yapım İşi"ne ilişkin imzalanan sözleşmede öngörülen süre içerinde işin tamamlanmadığından bahisle süre uzatım talebine cevap verilmeden yapılan hesap kesme hakedişine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve günlük gecikme cezasının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idare ile davacı arasında 25/01/2018 tarihinde … ihale kayıt numaralı "Gebze Sporcu Eğitim Merkezi Binası Yapım İşi"ne ilişkin sözleşmenin imzalandığı, işin bitim tarihinin 19/02/2019 olarak belirlendiği, davalı idarece, davacının, ülkede ekonomik koşullarda yaşanan olumsuzluklar nedeniyle yapım işine ilişkin imalat girdi fiyatlarının artmasından dolayı 4735 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi kapsamında sözleşmenin tasfiyesi ve ek süre verilmesine ilişkin taleplerinin reddedilerek,

hesap kesim hakediş raporu ile davacının hakedişlerinden 213 günlük gecikme karşılığı hesaplanan 2.187.616,50-TL'nin mahsubu sonucu 1.724.969,39-TL borç çıkartılarak dava konusu işlemle 15 gün içerisinde ödenmesinin talep edilmesi üzerine, davacı tarafından, gecikme cezası uygulanarak hakediş bedelinden kesinti yapılmasına ilişkin işlemin ve hesaplanan gecikme cezasının iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı;

olayda, sözleşmede belirlenen tarihten sonra işin tamamlandığının tespiti üzerine yine aynı sözleşmenin "Gecikme hâlinde uygulanacak cezalar" başlıklı 25. maddesi uyarınca her gün için sözleşme bedelinin onbinde altısı oranında hesaplanan 2.187.616,50-TL gecikme cezası kesildiği ve hesap kesme hakedişinin yapıldığı, dolayısıyla tesis edilen işlemin, imzalanan sözleşmenin uygulanmasından kaynaklandığı, bu durumda, davacı ile davalı idare arasında, idarenin kamu gücünü kullanmaktan kaynaklanan ayrıcalıklı yetkilerine dayanmaksızın, tarafların eşit irade açıklamaları sonucunda imzalanan sözleşmeden sonra,

sözleşme hükümlerinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargının görev alanı kapsamında olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi. İdari Dava Dairesi'nce; davanın, davacının 4735 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinden faydalanmak maksadıyla yapılan başvurusunun reddine dair işleme karşı açılmadığı, uyuşmazlığın, anılan olumsuz idari işlemden sonra davacının süre uzatım talebinin de uygun görülmemesi üzerine tamamen sözleşme hükümlerine dayanılarak davalı idarece hareket edilmesinden kaynaklandığı,

bu nedenle uyuşmazlığın adli yargı mercileri nezdinde açılacak bir davada sözleşme hükümleri irdelenerek çözüme kavuşturulması gerektiği, davacı tarafından, görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra usulüne uygun olarak süresinde adli yargı mercileri nezdinde dava açılabileceği, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davaya konu işlemin sözleşmeden doğan bir hak veya alacağın takibi niteliğini taşımadığı, davalı idarenin süre uzatım talebine cevap vermeksizin gecikme cezası uygulamasının, idarenin kamu gücüne dayanarak ve tek yanlı olarak tesis ettiği bir işlem olduğu, bu nedenle görevli mahkemenin İdare Mahkemesi olduğu, davalı idare ile sözleşmenin imzalandığı, işin yapımına başlandığı, ancak işin yapımında zorlanıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmede de yer almasına rağmen davalının sözleşme gereği edimlerini yerine getirmediği, hak edişlerini ödemediği, bu nedenle işin yapımında aksaklıklar olduğu,

ayrıca hafriyat çalışmaları esnasında D-E Bloklarda zemin kayması sonucu hafriyat çalışmasının durdurulduğu, davalı idareden, hafriyatın yapılabilmesi için gereken iksa uygulamasının bildirilmesinin talep edildiği, ancak davalı idarece bildirilmediği, bunun üzerine, "...bu süre zarfında hafriyatı yapabilmemiz için gerekecek olan iksa uygulamasının (Panplanş, Betonarme veya fore kazık vs.) tarafımıza bildirilmemesi sebebi ile, aramızda yaptığımız sözleşmemizin gerekli maddeleri gereği, ileride doğacak süre uzatımı, maddi kayıp ve alacaklarımız saklı kalmak üzere... gereğini bilgilerinize arz ederiz." şeklinde ihtarda bulunulduğu,

davalı idarenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle gecikmeler meydana geldiği, 4735 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinden faydalanmak maksadıyla yapılan başvurusunun reddedildiği, bunun üzerine ek süre talebinde bulunulduğu ve ek süre talebine cevap verilmeden fesih işlemlerine başlanıldığı ve günlük gecikme cezası uygulandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.