Danıştay 13. Daire E.2022/2071 K.2025/410

Dava konusu istem: "... Mah. ... Cad. No:... .../..." adresinde bulunan akaryakıt istasyonu için 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun Geçici 7. maddesi kapsamında istasyonlu bayilik lisansı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun, aynı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından 31/03/2020 tarihinde davalı idare kaydına giren dilekçe ile "... Mah. ... Cad. No:... .../..." adresinde bulunan tesis için istasyonlu bayilik lisansı başvurusunda bulunulduğu, anılan tesiste faaliyet gösteren dava dışı şirket (... ...

Petrol) adına ... tarih ve ... numaralı istasyonlu bayilik lisansının düzenlendiği, tesisin devrinin önlenmesi amacıyla 31/12/2014 tarihinde lisansın sistemde kilitlendiği ve Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği hükümleri uyarınca ...tarih ve ... sayılı karar ile sonlandırıldığı;5015 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesine göre, bayilik lisansı başvurusunun maddenin Resmi Gazete'de yayımlandığı 28/02/2019 tarihini izleyen (3) ay içerisinde yapılması gerekirken, davacı tarafından bu süre içerisinde başvuruda bulunulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kiracısı H.K.'nın bayilik lisansının 05/01/2015 tarihinde sonlandırılması üzerine istasyonu kendi adına işletmek amacıyla bayilik lisansı başvurusu yaptığı, anılan başvuru dilekçesinin postaya verildiği tarihin 27/05/2019 olduğu, dolayısıyla başvurunun süresinde yapıldığı, maliki olduğu arsa üzerinde tasarrufta bulunma hakkının Anayasa'ya aykırı olarak sınırlandığı, lisans başvurularına ilişkin eksik bilgi ve belge sunumunun düzeltilebilir fiiller arasında yer aldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, "... Mah.... Cad. No:.../... .../..." adresinde bulunan akaryakıt istasyonunun maliki olup, söz konusu tesis davacının kiracısı sıfatıyla 05/01/2015'e kadar H.K. tarafından işletilmiş, anılan kişinin lisansı 05/01/2015 tarihinde Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca sonlandırılmıştır.

Davacı tarafından, 12/06/2019 tarihinde davalı idare kayıtlarına giren dilekçeyle, kiracısı H.K'nın lisansının iptal olduğu belirtilerek 5015 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesine istinaden mülk sahibi olarak kendisine lisans verilmesi talebiyle davalı idareye başvurulmuştur.

Davacı tarafça, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığına 07/03/2019 tarihinde akaryakıt istasyonuna ilişkin ruhsat değişikliği için başvurulduğu, anılan ruhsat başvurusunun 12/06/2019 tarihinde sonuçlandırıldığı, böylece Kuruma yapılan 12/06/2019 tarihli ilk başvuruda ruhsat sunulmadığı için davalı idarece başvurusunun reddedildiği ileri sürülerek 31/03/2020 tarihinde davalı idareye yeniden başvurulmuş ve ilgili belgelerin değerlendirilerek 5015 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesi kapsamında lisans verilmesi talebinde bulunulmuştur.

İkinci kez yapılan başvuruya verilen cevapta (dava konusu işlem), lisans başvurusuna konu tesisin H.K. tarafından işletildiği 18/06/2014 tarihinde istasyonda yapılan denetimde tespit edilen hususlara ilişkin olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) ... tarih ve... sayılı kararlarıyla dava dışı şirket hakkında idari para cezası verildiği, söz konusu kararlara karşı açılan davaların devam ettiği, buna istinaden 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca davacının lisans başvurusunun reddedildiği belirtilmiştir.Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde, "5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez.

Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez.".

Geçici 7. maddesinde ise, "20'nci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi, 11/4/2013 tarihinden önce kira sözleşmesi veya benzeri şekilde kullanım hakkı devredilmiş ve devralan adına lisanslandırılmış tesislerde, bu lisans süresince 5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlenmesi durumunda, belirtilen tarihten önce kullanım hakkını devreden ayni hak sahiplerinin, söz konusu fiillerden dolayı şüpheli, sanık veya hükümlü olmaması kaydıyla ve bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde Kuruma yeni lisans için başvurulması halinde, söz konusu tesis için uygulanmaz.

Varsa mevcut geçici durdurma hali ancak yeni lisans verilmesi durumunda kaldırılır." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosya incelendiğinde, davacı tarafından,"... Mah. ... Cad. No:.../... .../..." adresindeki tesis için 12/06/2019 ve 31/03/2020 tarihlerinde 5015 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesi kapsamında istasyonlu bayilik lisansı başvurusunda bulunulmuş, anılan başvuru tesisi daha önce işleten H.K. hakkında tesis edilen idari para cezaları bulunduğu ve bahse konu idari para cezalarına karşı açılan davaların yargılamasının devam ettiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca reddedilmiştir.

İdare Mahkemesince dava konusu işleme yönelik yapılan değerlendirmede ise, davalı idarenin dava konusu işlemi tesis etme gerekçesinden farklı olarak "5015 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesinde belirtilen başvuru süresinin geçirildiği" gerekçesine yer verilerek davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda, davacının bayilik lisansı başvurusunun reddine ilişkin gerekçenin esas itibarıyla lisansa konu tesisin önceki işleticisi konumunda bulunan dava dışı şirket hakkında verilen idari para cezaları olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemin sebep unsuruna yönelik hukuki değerlendirmenin de Mahkemece bu çerçevede yapılması gerekmektedir.

Öte yandan, Mahkemece yeniden yapılacak incelemede dava dışı şirket hakkında tesis edilen idari para cezalarına karşı açılan davaların akıbetinin ve Dairemizce temyiz aşamasında yapılan ara kararın da göz önünde bulundurulması gerektiği açıktır.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.