Danıştay 13. Daire E.2022/2086 K.2022/2515

Dava konusu istem: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü'nce 11/08/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Çamlıca Gişeler - Edirne Batı Kavşağı Arasındaki Otoyol Bakım İşletme Şefliklerinin İhtiyacı Olan Arazözlerin, Kamyonetlerin, Ekipmanlı Kamyonların ve Vinçli Kamyonların Çalıştırılması" ihalesine istekli olarak katılan davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 06/10/2021 tarih ve 2021/UH.II-1833 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı anlaşılan başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyete dayanak teşkil eden belgeler incelendiğinde, ihale konusu işin yürütümünde çalıştırılacak şoföre, operatör makinistine, operatör yardımcısına ve düz işçiye ödenecek bedelin 2021 yılında geçerli Çevre ve Şehircilik Bakanlığı işçilik rayiçleri esas alınarak hesaplandığı,

“Giydirilmiş kamyonet için ilave malzemelerin temini ve işçilik fiyat tespit tutanağı” başlıklı belgede 1,48 kat sayısı (Mayıs 2021 endeksi/Ağustos 2020 endeksi = 666,79/449,96=1,48) uygulanarak giydirilmiş 1 adet 10 saatlik ve 24 saatlik kamyonet için gerekli olan malzeme + işçilik günlük bedellerinin güncellendiği, “Ekipmanlı kamyon için kullanılan tuz serpici ve ön düz kar bıçağı maliyet hesabı” başlıklı belgede 2,10 kat sayısı (Mayıs 2021 endeksi/Aralık 2017 endeksi= 666,79/316,48=2,10) uygulanarak 2018 yılında Selimpaşa Bakım İşletme Şefliğine transfer edilen Tuz serpici ile Ön kar bıçağı fiyatlarının güncellendiği;

İdarece maliyet hesabı yapılan araçların 1 kmlik taşıma bedelleri hesaplanırken Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan 30/06/2021 tarihli kasko değerlerinin ve “Araç Üstü Katlanır Bomlu Hidrolik Vinç” için. Hidrolik Mak. San. Tic. A.Ş.'den alınan fiyat teklifinin ve “Araç Üzerine 10 Tonluk Tanker” için Tanksan Arazöz Paslanmaz Akaryakıt Tanker Sanayi adlı firmadan alınan fiyat teklifinin esas alındığı, analiz formatlarının.

“Amortisman=A/N1, Yedek Parça=0,53 A/N1,Tamir-Bakım=0,13 A/N1, Sigorta ve Diğer Giderleri=0,08(N+1) A/2N1, Nakil montaj, Demontaj=0,02 A/n” şeklinde olduğu, bu kapsamda araçların 1 kmlik taşıma bedelleri hesaplanırken kullanılan analizin 1 kmlik taşıma bedelinin içeriğinde yer alan girdileri (amortisman, yedek parça, tamir bakım, sigorta, nakil, montaj ve demontaj maliyetlerini) araç edinme maliyetine bağlı formüller aracılığıyla maliyete dahil edildiğinin anlaşıldığı,

bulunan 1 kmlik taşıma bedelinin günlük ortalama taşıma mesafesiyle çarpıldığı ve günlük akaryakıt maliyeti de dâhil edilerek yaklaşık maliyet hesaplarında kullanılan günlük birim fiyatlara ulaşıldığı, bahse konu araçların günlük akaryakıt giderinin ise “taşıtın 1 kmdeki yakıt sarfiyatı x yakıt bedeli x günlük yapılacak km” şeklinde hesaplandığı, yakıt bedeli için İstanbul ili, Kâğıthane ilçesinde bulunan Petrol Ofisinin 30/06/2021 tarihindeki pompa fiyatının esas alındığı, anılan güncelleme ve hesaplamaların isteklilerce teklif sunulurken hesaplama yapılması bakımından da elverişli olduğu anlaşıldığından,

davacının iddialarının reddine yönelik Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı;

Ayrıca, yaklaşık maliyete esas alınan akaryakıt hesaplamasının hatalı olduğu iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede ise, anılan araçlara ait kataloglarda (binek araçlardan farklı olarak) 1 kilometredeki yakıt sarfiyatının belirlenmediği görülmekle birlikte, söz konusu yakıt sarfiyatının anılan araçlarda kullanılacak üst ekipman, tonaj, nerede kullanıldığı,

kullanan şoför, klima kullanımı, dur-kalk sayısı, fiziki koşullar, kontak açma ve kapama sayısı gibi birçok etkene bağlı olarak değişebileceği, anılan hesabın yapılması kapsamında, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve maliyet unsurlarına ilişkin açıklamalar dikkate alınarak ihale konusu alanda faaliyet gösteren tecrübe sahibi olması beklenen istekliler tarafından, Teknik Şartname'de belirlenen esaslar dâhilinde hesaplanarak teklif birim fiyatlarının oluşturulabileceğinin açık olduğu, bu bağlamda, söz konusu düzenlemenin bu konuda bir belirsizliğe yol açmadığı ve ihaleye teklif verilmesine engel teşkil etmediği;

Öte yandan, her ne kadar davacı tarafından, Teknik Şartname’de istenilen araç, personel giderleri ile diğer tüm gider kalemleri (birim fiyat cetvelindeki miktarlar dâhil) aynı olmasına rağmen 25/05/2021 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin yaklaşık maliyetinin 21.494.829,24-TL, uyuşmazlık konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 21.195.910,10-TL olduğu ileri sürülmüş ise de, anılan ihalelerin gider kalemleri arasında otoyol ve köprü geçiş ücretlerine ilişkin olarak önemli bir farklılık bulunduğu anlaşıldığından, davacının bu iddiasının reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin, ihale konusu birebir aynı olan ve iptal edilen 25/05/2021 tarihli ihaleden düşük tutarlı olarak hesaplanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, Teknik Şartnamelerde istenilen araç, personel giderleri ile diğer tüm gider kalemleri (birim fiyat cetvelindeki miktarlar dâhil) aynı olmasına rağmen, daha ileri tarihli olan dava konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 298.919,14-TL düşük olarak hesaplanmasının mantığa uygun olmadığı,

TÜFE oranlarının 17,14’ten 18,95’e çıktığı, Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri katsayısının 1.210,23’ten 1.497,97’e çıktığı, yaklaşık maliyet hesabının, hizmet alımı ihaleleri uygulama yönetmeliğine uygun olarak yapılmadığı, diğer fiyat artışlarının yanında salt otoyol ücretlerinin idare tarafından karşılanıyor oluşunun yaklaşık maliyetin azalmasına sebebiyet veremeyeceği, Teknik Şartname'de yer alan kamyon grubundaki vinç, arazöz ve kışla mücadele araçlarının akaryakıt hesabında binek araçlarda olduğu gibi km başına düşen yakıt sarfiyatı hesabı yapılmasının olanaksız olduğu,

bu araçların teknik belgelerinde 100 kmdeki yakıt tüketiminin ne kadar olduğuna dair bir veri paylaşımının bulunmadığı, her ne kadar akaryakıt gideri ilgili formüllere başvurmaksızın ihale konusu alandaki tecrübeler sayesinde hesaplanabilse de, yapılan hatalı hesaplamalar ve çelişkiler nedeniyle eşit muamele ilkesinin ihlâl edildiği, yaklaşık maliyet hesabının şüpheye yer vermeyecek şekilde doğru belirlenmesi hâlinde ihaleyi alan şirketin teklifinin sınır değerin altında kalacağı, yaklaşık maliyet hesabının hatalı yapılması neticesinde saydamlık ve rekabet ilkelerinin ihlâl edildiği,

ihaleye ilişkin kamuoyu denetimi ve güvenirlik ilkelerinin de zedelendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.