Danıştay 13. Daire E.2022/2331 K.2025/96

Dava konusu istem: ... Belediyesi Başkanlığınca, ... ili, ... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda "... Belediyesi Kapalı Pazar Yeri İnşaatı Yapım İşi" ihalesinin yapılmasına ilişkin ... Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı ihale onayı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince "davanın ehliyet yönünden reddi" yolunda verilen kararın, Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen kararda; yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamayacağının açık olduğu, dava konusu olayda ise, “...

Belediyesi Kapalı Pazar Yeri İnşaatı Yapım İşi” ihalesine çıkılmadan önce söz konusu pazar yerinin yapılacağı ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların uygulama ve nazım imar planlarındaki niteliğinin spor alanı olduğu ve bu parsellere yönelik imar planı değişikliği yapılmadan davaya konu işlem ile ihaleye çıkılmasına karar verildiği, ihale süreci devam etmekte iken ...

Belediye Meclisinin... tarih ve .../... sayılı kararıyla söz konusu parsellerin uygulama ve imar planlarındaki niteliğinin pazar yeri olarak değiştirildiği, bununla birlikte, mevzuat hükümlerine göre imar planı değişikliği yapılmadan ihaleye çıkılmasına cevaz veren durumların da uyuşmazlık konusu olayda mevcut olmadığı anlaşıldığından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin açık hükümlerine aykırı olarak imar planlarında değişiklik yapılmadan ihaleye çıkılmasına dair ...

Belediye Başkanlığının... tarihli işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, uyuşmazlık konusu ihalede, ihale komisyonu kararının ihale yetkilisi tarafından 07/10/2020 tarihinde onaylandığı, ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik imar planı değişikliğinin ise 03/10/2019 tarihli meclis kararıyla kabul edildiği, bir başka ifadeyle ihaleye çıkıldıktan sonra imar planı değişikliklerinin de aynı süreçte yürütüldüğü görülmekte ise de, ihale yetkilisinin ihale komisyonu kararını onayladığı tarihte belediye meclisinin 03/10/2019 tarihli kararıyla kabul edilen imar planı değişikliklerinin henüz kesinleşmediği,

3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca anılan plan değişikliklerin askı ilan sürecine tabi olduğu ve askı ilan süresi sonunda kesinleşeceği, dolayısıyla ihale yetkilisinin ihale komisyonu kararını onaylayarak ihaleyi sonuçlandırdığı tarihte de hukuken kesinleşmiş ya da başka bir ifade ile süreci tamamlanmış imar planlarından söz edilemeyeceğinin anlaşıldığı belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacıların imar planı tadiline itiraz etmedikleri, imar planı değişikliğinin ihale tarihinden önce gerçekleştiği, ihalenin kamu yararı amacıyla yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra Dairemizin 25/11/2024 tarihli ara kararı cevabının geldiği görülerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

... Belediyesi Başkanlığınca ... ili, ... Mahallesi, ... ada, ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda "... Belediyesi Kapalı Pazar Yeri İnşaatı Yapım İşi" ihalesinin yapılmasına ilişkin ... Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı ihale onayı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; ''Aşağıda belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri bu Kanun hükümlerine göre yürütülür: a) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı; döner sermayeli kuruluşlar, birlikler (meslekî kuruluş şeklinde faaliyet gösterenler ile bunların üst kuruluşları hariç), tüzel kişiler.''; "İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar" başlıklı 62. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde ise; "Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur:

(...)

c) Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ihaleye çıkılamaz. (...)" kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dairemizin 25/11/2024 tarihli ara kararı ile, "Uyuşmazlığa konu taşınmazlara ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yönelik ... tarih ve ... sayılı ...

Belediye Meclisi kararına itiraz edilip edilmediğinin, itiraz edilmiş ise itiraz üzerine karar verilip verilmediğinin ve bu karara karşı dava açılıp açılmadığının, açılmış ise davanın kayıtlı olduğu mahkeme esas numarası ile davanın hangi aşamada olduğunun, karar verilip verilmediğinin sorulmasına, belirtilen hususlara ilişkin tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine" karar verilmiş olup, bunun üzerine davalı idarece verilen 23/12/2024 tarihli ara karar cevabında, "(...) Uyuşmazlığa konu taşınmazlara ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yönelik ... tarih ve ... sayılı ...

Belediye Meclis Kararına askı süresi içinde itiraz edilmediğinin, ayrıca söz konusu planlara ilişkin bu idari işlem (karar) ile ilgili herhangi bir dava açılmadığının" belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar" başlıklı 62. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan, "yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ihaleye çıkılamayacağı" kuralı uyarınca davalı idarece ihalenin gerçekleştirildiği 04/10/2019 tarihinden önce, 03/10/2019 tarihinde gerekli imar planı değişikliklerinin yapıldığı, ayrıca imar planı değişikliklerine itiraz edilmediği gibi dava da açılmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.