Danıştay 13. Daire E.2022/2358 K.2024/4618

...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurulu VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... Enerji ve Yapı Holding A.Ş. (... Enerji) sermayesindeki A grubu imtiyazlı payların devralınması sonucunda ... Enerji'nin oy haklarının %11,93'üne sahip olunmakla birlikte konuya ilişkin özel durum açıklaması yapılmamasının Özel Durumlar Tebliği'nin 12. maddesine aykırılık oluşturduğundan bahisle 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 103. maddesi uyarınca davacı şirkete 27.047,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı yönünden...tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı şirketin, ...

Enerji'nin Şirket sermayesindeki 2.561.724,90-TL nominal değerli A grubu paylarını pay başına 4,21-TL bedel ile devraldığı, bu alıma ilişkin olarak Özel Durumlar Tebliği uyarınca kamuya herhangi bir açıklamada bulunmadığı, bu hususta taraflar arasında bir çekişmenin bulunmadığı, davacı şirketin anılan Tebliğ düzenlemeleri uyarınca kamuya açıklama yapmasının zorunlu olduğu, bu yükümlülüğün diğer platformlarda ve farklı zamanlarda yapılması gereken açıklamalardan farklı olduğu, Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) şirkete ait bilgileri güncellemek suretiyle yapmış olduğu dolaylı duyurunun davacı şirketin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı,

Tebliğ hükmünde söz konusu payların ihraç edilmemiş paylar olmaması, borsada işlem görmemesi, payların nihai sahipliğinde ve oy haklarında bir değişiklik olmaması gibi durumlara ilişkin olarak açıklama yapılmamasına imkan tanıyan bir istisna getirilmediği, ekonomik sistem ve işleyiş içinde oldukça önemli bir yer tutan sermaye piyasalarında yapılan işlemlerin çoğunlukla anlık değerlendirmelere dayandığı, bu yüzden ilgili mevzuatın getirdiği tüm yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirilmesinin haksız rekabetin ve spekülatif faaliyetlerin önlenmesi için önemli olduğu,

davalı idarece usulüne uygun bir inceleme araştırma sürecini takiben davacı şirketin savunması alınmak suretiyle işlem tesis edildiği anlaşıldığından dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Özel Durumlar Tebliği'nin 12. maddesinde 17/11/2018 tarihinde yapılan düzenlemeyle bildirim yapma yükümlülüğünün MKK'de olduğu, idari yaptırıma esas kuralın yürürlükten kaldırılmış olması ve lehe düzenleme yapılması yoluyla ortaya çıkan yeni hukuki durum uyarınca davaya konu işlemin dayanaksız kaldığından iptalinin gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlem ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

A. Maddi Olay

Davacı şirket tarafından, ... Enerji sermayesindeki A grubu imtiyazlı payların devralınması sonucunda ... Enerji'nin oy haklarının %11,93'üne sahip olunmakla birlikte konuya ilişkin özel durum açıklaması yapılmamasının Özel Durumlar Tebliği'nin 12. maddesine aykırılık oluşturduğundan bahisle 6362 sayılı Kanun'un 103. maddesi uyarınca 27.047,00-TL idari para cezası verilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından söz konusu idari para cezası uygulanmasına ilişkin Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

B. İlgili Mevzuat

Merkezi Kayıt Kuruluşunun Kuruluş, Faaliyet, Çalışma ve Denetim Esasları Hakkında Yönetmelik'in 5. maddesinde, MKK'nin sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesine ilişkin işlemleri gerçekleştirmek, kaydileştirilen bu araçları ve bunlara bağlı hakları, elektronik ortamda, üyeler ve hak sahipleri itibarıyla kayden izlemek, bu araçların merkezi saklamasını yapmak ve Kurul tarafından sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere kurulan, özel hukuk tüzel kişiliğini haiz anonim şirket olduğu düzenlenmiş.

9. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, Kanun'un 13. maddesi çerçevesinde sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesine ilişkin işlemleri gerçekleştirmek, kaydileştirilen bu araçları ve bunlara bağlı hakları, elektronik ortamda, üyeler ve hak sahipleri itibarıyla kayden izlemek, merkezi saklamasını yapmak ve bunlara ilişkin hakların kullanımı hizmetini vermek MKK'nin görevleri arasında yer almıştır.

II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği'nin 12. maddesinde uyuşmazlığa konu Kurul kararının alındığı tarihte "(1) Açıklama yükümlülüğü; a) Bir gerçek veya tüzel kişinin ya da bu gerçek veya tüzel kişi ile birlikte hareket eden diğer gerçek veya tüzel kişilerin doğrudan veya dolaylı olarak payları borsada işlem gören bir ihraççının sermayesindeki payının veya toplam oy haklarının %5, %10, %15, %20, %25, %33, %50, %67 veya %95 ine ulaşması veya söz konusu oranların altına düşmesi halinde bu kişiler tarafından ... yerine getirilir." kuralı yer almaktadır.

13/02/2018 tarih ve 30331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Durumlar Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (II-15.1.b) ile 12. maddeye eklenen dördüncü fıkrasında "(4) Bir gerçek veya tüzel kişinin doğrudan, payları borsada işlem gören bir ihraççının sermayesindeki, payının %5, %10, %15, %20, %25, %33, %50, %67 veya %95’ine ulaşması veya söz konusu oranların altına düşmesi halinde bu kişiler tarafından yapılması gereken açıklama MKK tarafından yapılır. MKK’nın bu kapsamda açıklama yapması bu madde kapsamındaki diğer açıklama yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

17/11/2018 tarih ve 30598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Özel Durumlar Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (II-15.1.c) ile 12. maddesinin dördüncü fıkrası "Bir gerçek veya tüzel kişinin doğrudan, payları borsada işlem gören bir ihraççının sermayesindeki, payının %5, %10, %15, %20, %25, %33, %50, %67 veya %95’ine ulaşması veya söz konusu oranların altına düşmesi halinde bu kişiler tarafından yapılması gereken açıklama MKK tarafından yapılır. Birlikte hareket ile veya dolaylı olarak veya oy haklarına bağlı olarak bu fıkrada belirtilen oranlara ulaşılması veya oranların altına düşülmesi halinde açıklama yükümlülüğü ilgili gerçek veya tüzel kişi ya da bu gerçek veya tüzel kişi ile birlikte hareket eden diğer gerçek veya tüzel kişiye aittir." şeklinde değiştirilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 2. maddesinde, "Kabahat" deyiminin, Kanun'un karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlamına geldiği belirtilmiş. 3. maddesinde, bu Kanun'un, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, diğer genel hükümlerinin, idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı düzenlenmiş.

"Zaman Bakımından Uygulama" başlıklı 5. maddesinde ise, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da uygulanacağı, kabahatler karşılığında öngörülen idari yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından ise derhal uygulama kuralının geçerli olduğu düzenlemesi yer almış; bu maddenin atıf yaptığı 5237 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasında da, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanunun uygulanacağı ve infaz olunacağı kurala bağlanmıştır.

C. Hukuki Değerlendirme

Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, payları borsada işlem gören şirketlerden birinin anılan Tebliğ'de belirtilen oranlarda hissesine sahip olunması durumunda özel durum açıklaması yapılmasının gerektiği, bu bildirimin Kurul kararının alındığı tarihte payı elinde bulunduran kişiler tarafından yapılacağı, 13/02/2018 tarihli düzenleme ile bildirim yükümlülüğünün MKK'ye devredildiği ancak MKK tarafından yapılan bildirimin kişilerin yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı, 17/11/2018 tarihli mevcut düzenlemede ise belirtilen oranlara birlikte hareket edilerek ulaşıldıysa yükümlülüğün birlikte hareket eden kişilerde olduğu, birlikte hareket hali yoksa MKK'de olduğu anlaşılmaktadır.

MKK'nin en temel görevlerinden biri sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesine ilişkin işlemleri gerçekleştirmektedir. Bu işlemler yapılırken gün sonu itibarıyla şahıs düzeyinde tüm yatırım hesapları kayıt altına alınmakta, hangi hesabın ne miktarda menkul kıymete sahip olduğu tespit edilmektedir. Herhangi bir pay piyasasında özel durum açıklaması yapılmasını gerektirecek pay miktarına sahip olunması durumunda seans sonu itibarıyla MKK bu durumdan haberdar olmaktadır.

Bu doğrultuda, Tebliğ'de yapılan 17/11/2018 tarihli değişiklikle tek başına hareket edilmesi halinde bildirim yükümlülüğü MKK'ye devredilmiştir. MKK kayıtları yatırım hesabı düzeyinde tespit edilip kayıt altına alındığı için, birlikte hareket edenler arasındaki ilişki MKK tarafından bilinemeyeceğinden özel durum açıklaması yükümlülüğünün hesap sahiplerine ait olduğu yönündeki kuralda ise değişikliğe gidilmemiştir.

Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından yapılan işlemlerin tek başına hareket şeklinde gerçekleştiği noktasında herhangi bir çekişme bulunmadığından davacı tarafından yapılan işlemlerin anılan Tebliğ'deki tek başına hareket edilmesine ilişkin kurallara tabi olduğu açıktır. Tebliğ'de yapılan 17/11/2018 tarihli düzenleme ile tek bir yatırım hesabı üzerinden belirli oranda paya sahip olunması halinde yapılacak bildirim yükümlülüğü MKK'ye devredilmiş ve bu değişiklik ile davacının açıklama yapma yükümlülüğü ortadan kalkmıştır. Anılan değişikliğin davacı yönünden lehe düzenleme niteliği bulunduğu anlaşıldığından, özel durum açıklaması yapılmadığı gerekçesiyle davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararının ilgili kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.