Danıştay 13. Daire E.2022/2664 K.2022/2993

Dava konusu istem: ... İlkokulu kantini işleticiliğini yürütürken … Bakanlığı'nın … tarih ve E….sayılı "Fesih İşlemleri" konulu yazısı uyarınca fesih talebinde bulunarak sözleşmesi feshedilen davacının, Milli Eğitim Bakanlığı'nın … tarih ve E….. sayılı "Okul Kantinleri" konulu yazısına istinaden faaliyetine devam etme talebinin reddine dair … Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda.

Covid-19 salgını nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı'nca alınan tedbirler kapsamında 2019-2020 eğitim öğretim yılının 23/03/2020-16/06/2020 tarihleri arasında uzaktan eğitim ile tamamlandığı, okullardaki kantin faaliyetlerinin de bu süreçte askıya alındığı ve 2020-2021 eğitim öğretim yılı ile devamındaki süreçte okullardaki kantin faaliyetleri ile ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nca birtakım düzenlemelere yer verildiği; ...

İlkokulu kantin işletmeciliği için yapılan ihale sonrasında 06/02/2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile sözleşme süresi birer yıllık olmak üzere en fazla 5 yıl süreli kantin kiralama işletme hakkının davacı üzerinde bırakıldığı ve davacı ile okul aile birliği arasında 07/02/2019 tarihinde sözleşme imzalandığı, bir yıllık sürenin sonunda 07/02/2020 tarihinde yeniden sözleşme imzalanarak 10/02/2020 tarihinde yürürlüğe girmek üzere sözleşmenin yenilendiği, tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgını (Covid-19) nedeniyle 23/03/2020 tarihinden itibaren uzaktan eğitime geçilerek, okulların bu süre zarfında kapalı tutulduğu,

davacı tarafından MilliEğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın...tarih ve... sayılı yazısı uyarınca 15/10/2020 tarihinde sözleşmenin feshinin talep edildiği, Okul Aile Birliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının sözleşme fesih talebinin uygun görüldüğü, davacı tarafından davalı idareye verilen 08/09/2021 tarihli (10/09/2021 tarihinde okulun kayıtlarına alınan) dilekçe ile salgın hastalık nedeniyle sözleşmenin karşılıklı olarak feshedilmesi sonrasında kantin işletmecilerinin talebi ile faaliyetlerinin devamının sağlanacağı yönünde Bakanlık'ça çıkarılan düzenlemeden faydalanılmak istediğinin belirtildiği,

davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile sözleşmeleri feshedilen işletmecilere geri dönüş hakkının 19/10/2020 tarihinde verildiği ve bu süreçte davacının geri dönüş hakkını kullanmadığı gerekçesiyle işletme faaliyetine devam edemeyeceğinin değerlendirilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; devamında davalı idarece yeniden çıkılan kantin ihalesi sonrasında 08/11/2021 tarihinde başka bir kişi ile kantin kiralama sözleşmesinin imzalandığı;

Davacıyla 07/02/2019 tarihinde imzalanan kantin kiralama sözleşmesinin 07/02/2020 tarihinde bir yıllık süre ile yenilenmesinden kısa bir süre sonra Covid-19 salgını nedeniyle 23/03/2020-16/06/2020 tarihleri arasında okullarda yüz yüze eğitim yapılmadığı ve eğitimin uzaktan eğitim ile tamamlandığı, Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın ... tarihli ve... sayılı yazısı ile Covid-19 salgınının önlenmesine yönelik ülkemizde alınan tedbirlerle uyumlu olması amacıyla resmî okul ve kurumlarda bulunan kantin vb. yerlerin kapatılmasına karar verildiği,

aynı tarihli ve E.... sayılı yazı ile de Bakanlığa bağlı resmî okul ve kurumlarda bulunan kantinlerin kira sözleşmelerinin kantin işleticileri tarafından karşılıklı olarak feshedilmesinin talep edilmesi hâlinde söz konusu talebin uygun görülerek karşılıklı fesih işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve bu fesih işleminden dolayı kantin işleticilerine herhangi bir cezaî yaptırımın uygulanmaması gerektiği yönünde taraflara kantin kira sözleşmelerini karşılıklı feshetme hakkı tanındığı,

bu kapsamda davacı tarafından kantin kira sözleşmesinin karşılıklı olarak feshinin talep edilmesi üzerine Okul Aile Birliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının sözleşme fesih talebi uygun görülerek sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiği, davacının sözleşmesinin feshinden sonra 2020-2021 eğitim öğretim yılında okulda kantin faaliyetinin yürütülmediği,

Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın ... tarihli ve E.... sayılı yazısı ile 13/032020 tarihinden sonra pandemi nedeniyle sözleşmeleri karşılıklı olarak feshedilen kantin işleticilerinin istemeleri hâlinde yazıda belirtilen usuller çerçevesinde faaliyetlerine devam etmelerinin sağlanacağının düzenlendiği,

2021-2022 eğitim öğretim yılının 06/09/2021 tarihinde başlayacak olması sebebiyle okullarda bulunan kantinlerin ihale işlemlerinin yapılıp yapılmayacağı ve kantin kira bedellerinin ne şekilde planlanacağına dair il milli eğitim müdürlüklerinden talep edilen görüş doğrultusunda tesis edilen Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısında... tarih ve ... sayılı yazı uyarınca gerekli işlemlerin yapılması gerektiğinin il milli eğitim müdürlüklerine bildirildiği, bu yazıdan önce Okul Aile Birliği tarafından yeniden kantin ihale ilanının yayımlandığı,

ancak ... tarih ve ... sayılı yazı uyarınca kantin ihalesi için oluşturulan muhammen bedel tespit komisyon toplantısının 26/08/2021 tarihli işlem ile iptaline karar verildiği, Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın ... tarih ve... sayılı yazısı ile okul kantin kiralama iş ve işlemlerinin 13/09/2021 tarihi itibarıyla yapılmasına karar verildiği, bu hâliyle 13/09/2021 tarihine kadar yapılacak kiralama işlemlerinde... tarih ve ...sayılı yazı uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği, bu tarihten sonra yapılacak kiralama işlemlerinde ise ödenecek kira bedelinin tespitinde ihale bedelinin esas alınacağı düzenlenerek,

18/10/2020 tarihli yazı ile getirilen geri dönüş hakkının 13/09/2021 tarihine kadar kullanılabileceğinin değerlendirildiği;

Bu durumda,... İlkokulu kantin işletmeciği için yapılan ihale sonrasında 06/02/2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile sözleşme süresi birer yıl olmak üzere en fazla 5 yıl süre ile kantin kiralama işletme hakkının davacı üzerinde bırakıldığı ve bu kapsamda davacı ile birer yıllık sözleşmeler imzalandığı, Covid-19 salgını nedeniyle kapalı durumda olan okul kantin faaliyeti nedeniyle mağdur olan kantin işletmecilerine birtakım kolaylıklar sağlandığı,

davacının sağlanan kolaylıklar kapsamında sözleşmesinin feshinin uygun görülmesinden sonra yine Milli Eğitim Bakanlığı'nca sağlanan kolaylık kapsamında getirilen düzenlemeler kapsamında 13/09/2021 tarihine kadar talepte bulunulması durumunda kantin işletme faaliyetine devam etmesinin sağlanması gerekeceğinden ve 13/09/2021 tarihinden önce de (10/09/2021 tarihinde kayıtlara alınan dilekçe ile) kantin işletme faaliyetinin devamının talep edildiği anlaşıldığından,

davacı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı uyarınca belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda yeniden sözleşme imzalanması gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 13/03/2020 tarihinden sonra salgın hastalık nedeniyle sözleşmeleri karşılıklı olarak feshedilen kantin işleticilerinin istemeleri halinde faaliyetlerine devam etmelerinin sağlanacağının Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın 18/10/2020 tarihli yazısı ile belirtildiği, davacının ise başvurusunu 08/09/2021 tarihinde yaptığı, davacının makul sürede başvuruda bulunmadığı, aradan uzun süre geçtikten sonra başvuru yapması nedeniyle hakkın kötüye kullanıldığı, önerenin önerisiyle ancak makul süre boyunca bağlı olduğu,

aradan uzun bir süre geçmesine rağmen davacının başvuru yapmasının dürüstlük ve iyiniyet kurallarına aykırılık oluşturacağı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, idari işlemlerin kural olarak hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı, işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasının ancak iddia sahibi tarafından ispat edilebileceği, temyiz istemine konu Mahkeme kararında hukukî isabet bulunmadığı ileri sürülmüştür.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 13/03/2020 tarihinden sonra salgın hastalık nedeniyle sözleşmeleri karşılıklı olarak feshedilen kantin işleticilerinin istemeleri halinde faaliyetlerine devam etmelerinin sağlanacağının.

Geliştirme Başkanlığı'nın … tarihli yazısı ile belirtildiği, davacının ise başvurusunu … tarihinde yaptığı, davacının makul sürede başvuruda bulunmadığı, aradan uzun süre geçtikten sonra başvuru yapması nedeniyle hakkın kötüye kullanıldığı, önerenin önerisiyle ancak makul süre boyunca bağlı olduğu, aradan uzun bir süre geçmesine rağmen davacının başvuru yapmasının dürüstlük ve iyiniyet kurallarına aykırılık oluşturacağı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, idari işlemlerin kural olarak hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı,

işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasının ancak iddia sahibi tarafından ispat edilebileceği, temyiz istemine konu Mahkeme kararında hukukî isabet bulunmadığı ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın 18/10/2020 tarihli yazısıyla kira sözleşmesini feshedenlere faaliyetlerine devam etme hakkı verildiği, ilgili yazıda, ''...

Bakanlığımıza bağlı resmî okul ve kurumlarda bulunan kantin vb yerlerin 19/10/2020 tarihinde açılmasına karar verilmiştir.'' şeklinde bilgilendirme yapılmış ise de bu tarihin yalnızca kantinlerin açılış tarihine ilişkin olduğu, aynı yazıda, "13 Mart 2020 tarihinden sonra pandemi nedeniyle sözleşmeleri karşılıklı olarak feshedilen kantin işleticilerinin istemeleri hâlinde kendilerine yukarıda yer verilen usuller çerçevesinde faaliyetlerine devam etmeleri sağlanacaktır." şeklinde bilgilendirme olduğu, tekrar sözleşme yapma talebinin hangi tarihe kadar ileri sürülebileceğine ilişkin bir süre sınırlaması getirilmediği,

Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın 10/09/2021 tarihli yazısında ise, ''(...) okul kantin kiralama iş ve işlemlerinin 13/09/2021 tarihi itibarıyla yapılmasına karar verilmiştir.

Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda 13/09/2021 tarihinden sonra yapılacak olan kiralama işlemlerinde ve mevcut kantin işletmecilerinin ödeyecekleri kira bedelinin tespitinde (Bakanlığımız tarafından bu hususa ilişkin ikinci bir talimat gönderilinceye kadar) ilgi yazımızda belirtilen usul ve esaslar uygulanacaktır.’’ şeklinde bilgilendirme yapıldığı,

bu kapsamda, 13/09/2021 tarihi itibarıyla okul kantinlerinin açılarak kiralama işlemlerinin yapılmasına ve bu kapsamda daha önce belirtilen Bakanlık Genelgesi kapsamında, kantin kira sözleşmesini 13/03/2020 tarihinden itibaren karşılıklı fesheden kantincilere 13/09/2021 tarihine kadar talep etmeleri hâlinde tekrar kantinlerini işletme hakkı tanındığı, 10/09/2021 tarihli yazıda belirtildiği üzere 13/09/2021 tarihten önce 08/09/2021 tarihinde 18/10/2020 tarihli Genelge'ye istinaden kantin faaliyetine devam etmek istediğinin bildirildiği,

tekrar sözleşme yapma talebinin hangi tarihe kadar ileri sürülebileceğine ilişkin bir sınırlama bulunmamasına rağmen talebinin reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, temyiz istemine konu Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.