Danıştay 13. Daire E.2022/2863 K.2025/2

Dava konusu istem: Davacı şirketin 2009 yılına ait net satışının %0,35’i tutarında ödediği idari ücretin, elektronik haberleşme kapsamında olmadığını ve fazla tahsil edildiğini iddia ettiği 113.173,16-TL'lik kısmının iade edilmesi istemiyle 24/06/2010 tarihinde yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (Kurul) kararının iptali ile bu tutarın ödeme tarihinden (30/04/2010) itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 11. maddesi ve Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği'nin 16. maddesi gereğince elektronik haberleşme sektöründe yetkilendirme alarak hizmet veren şirketlerin idari ücret ödemekle yükümlü olduğu, davacı şirket tarafından bu yükümlülüğünün yerine getirilmesi amacıyla gelir tablosunun net satış kaleminin %0,35'e (onbinde otuzbeşine) tekabül eden idari ücret tutarının ödenmesinin gerektiği, bu kapsamda davacı şirket tarafından 2009 yılı için 5.293.595,65-TL idari ücret tutarının 30/04/2010 tarihinde ödendiği,

bu süreçte, davacı tarafından 24/06/2010 tarihinde 2009 yılı idari ücret ödemesi kapsamında yatırmış olduğu idari ücret kalemleri arasında yer alan ve idari ücretin matrahını oluşturmadığını iddia ettiği katma değerli servis satışı (TTNET Müzik, TTNET Oyun, TTNET Vitamin vb.), modem satışı, bilgisayar satışı gibi diğer hizmet gelirleri kalemleri üzerinden fazladan ödenmiş olan toplamda 113.173,16-TL'nin iadesi talebiyle davalı idareye yapılan başvurunun dava konusu Kurul kararıyla reddedildiği;

Mevzuata göre, yetkilendirmenin, elektronik haberleşme hizmeti verilmesine ve/veya elektronik haberleşme şebekesi veya alt yapısı kurulup işletilmesine yönelik olduğu, yetkilendirme çerçevesinde elektronik haberleşme hizmeti sunan ve/veya elektronik haberleşme şebekesi sağlayan ve alt yapısını işleten şirketin işletmeci olarak tanımlandığı, işletmecinin bir önceki yıl net satışlarının binde beşini geçmemek üzere, uluslararası yükümlülükler de dikkate alınarak işletmecilerden Kurum tarafından alınacak idari ücretin hesaplanmasında, işletmecinin anılan yetkilendirme çerçevesindeki faaliyetlere ilişkin net satışlarının dikkate alınacağı;

Davacı şirketin idari ücret matrahına dahil edilmemesi gerektiğini iddia ettiği kalemlerle ilgili olarak, katma değerli servis satışı (TTNET Müzik, TTNET Oyun, TTNET Vitamin vb.), modem satışı, bilgisayar satışı vb. ile faiz gelirlerinin elektronik haberleşme hizmet sunumundan doğduğu, elektronik haberleşme şebekesinin sağlanması, elektronik haberleşme cihaz ve sistemlerinin üretim, ithal, satış, bakım onarım hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgili hizmetlerin bu kapsamda olduğu, elektronik haberleşme sektöründe yetkilendirilmiş olan davacı şirketin yürüttüğü bu hizmetler üzerinden idari ücret ödemekle yükümlü olduğu,

cihaz cayma bedellerinin elektronik haberleşme hizmetinin pazarlanmasına ilişkin bir gelir olarak net satışlara dahil edilmesinin gerektiği, faiz gelirlerinin abonelere tahakkuk ettirilen faiz gelirlerinden oluştuğu ve haberleşme gelirlerine bağlı bulunduğu, bunun haricinde kısa veya uzun vadeli mali bir yatırımdan sağlanan bir gelir olmadığı, gelir paylaşımı gelirleri ve satış primlerinin ise davacı şirketin üçüncü bir şirket ile anlaşarak yetkilendirme kapsamında yürüttüğü faaliyetler (platform kiralama gibi) sonucunda elde ettiği bir gelir olarak esas faaliyet konusu olan elektronik haberleşme hizmeti ile ilgili olduğu;

Bu itibarla, yetkilendirme çerçevesinde elektronik haberleşme hizmeti sunan şirketin elektronik haberleşme hizmetinin sunumuna yönelik faaliyetlerinden kaynakladığı anlaşılan gelirlerinin net satışlar hesabına kaydedilmek suretiyle idari ücret matrahına dahil edilmesi gerektiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 5809 sayılı Kanun'un açık lafzına göre idari ücretin bir yetkilendirme ücreti olduğu, yetkilendirme ücretinin de yetkilendirme konusu elektronik haberleşme hizmetlerinden alınmasının gerektiği, dava konusu gelir kalemlerinin yetkilendirmeye konu faaliyetler olmadığı, İdare Mahkemesinin dava konusu gelir kalemleri ile ilgisi olmayan gelir kalemlerini inceleyerek ilgili gelir kalemlerinin yetkilendirme konusu elektronik haberleşme hizmeti olduğu kanaatine vardığı, Bölge İdare Mahkemesi kararı gerekçesiz olduğundan neden böyle bir değerlendirme yapıldığının anlaşılamadığı, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği,

dava konusu gelir kalemleri tek tek incelendiğinde 5809 sayılı Kanun'da yer alan elektronik haberleşme hizmeti tanımı ile uyuşmadığından kararda yer alan gerekçenin fiili gerçeklerle ilgisiz olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının işin esası hakkında karar veren ilk derece mahkemesinin kararına ait ayrıntılı gerekçenin hukuka uygunluğunu ve aynen kabul edildiğini gösterdiği, davacının iddialarının hukuka, yetkilendirme mevzuatına ve dürüstlük kuralına aykırı olduğu, dava konusu gelir kalemlerinin davacının yetkilendirmesi kapsamında sunduğu faaliyetleri ile ilgili olduğu, işletmecilerin tüm gelirleri üzerinden değil yalnızca yetkilendirmeleri kapsamında elde ettiği ve "60. Brüt Satışlar" hesap kalemine kaydedilen gelirleri üzerinden hesaplanan net satış hasılatından idari ücret alındığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dairemizin 23/09/2024 tarihli ara kararı ile; davacıdan, idari ücret kapsamına girmediği iddia edilen ve 2009 yılı için toplam tutarının 113.173,16-TL olduğu belirtilen "diğer hizmet geliri" kalemlerinin tutarlarını (her bir kalem için ayrı ayrı olmak üzere) gösteren ve bunları tevsik eden bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine, talep edilen tutar olan 113.173,16-TL'nin nasıl hesaplandığına ilişkin ayrıntılı hesaplama tablosunun (elektronik haberleşme hizmeti kapsamına girmediği iddia edilen gelir kalemlerini tek tek gösteren) istenilmesine;

davalı idareden, davacı şirketin 2009 yılında yetkilendirme kapsamındaki faaliyetlerinin neler olduğunun sorulmasına, bunlardan elde ettiği geliri gösteren bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine, elektronik haberleşme hizmeti kapsamına girmediği iddia edilen katma değerli servis (TTNET Müzik, TTNET Oyun, TTNET Vitamin vb.), modem ve bilgisayar satışı gibi diğer hizmet gelirlerine ilişkin bir değerlendirme yapılıp yapılmadığının sorulmasına, yapılmış ise bu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafından ara kararına cevaben dosyaya sunulan tabloda, ADSL Modem Satış Geliri, VDSL Modem Satış Geliri, Netbook Satış Geliri, Katma Değerli Servis/Hizmet Ücreti, Ek Katma Değerli Servis/Hizmet Ücreti, Vitamin Kart Satış Gelirleri, Oyun Şifre Kartı Satış Geliri kalemlerine ilişkin tutarlar ile bunların iskontolar düşüldükten sonra kalan tutarına (113.173,16-TL) yer verilmiştir.

Davalı idarenin cevabi yazılarında ise, davacı şirketin "Sanal Mobil Şebeke Hizmeti (06/07/2009), Sabit Telefon Hizmetleri (07/08/2008), Altyapı İşletmeciliği Hizmetleri (05/08/2008), Uydu Haberleşme Hizmeti (04/10/2012), Uydu Platform Hizmeti (13/03/2015), İnternet Servis Sağlayıcılık Hizmetleri (15/05/2006), Kablolu Yayın Hizmeti (04/06/2009)" kapsamında belirtilen tarihlerden itibaren yetkilendirildiği, dava konusu gelir kalemlerinin davacı şirketin yetkilendirmesi kapsamındaki faaliyetlerden sadır olması nedeniyle yetkilendirme ve mali mevzuat hükümleri uyarınca mali yükümlülüklerinin matrahı olan gelir tablolarının "60.

Brüt satışlar" ve dolayısıyla net satışlar hesap kalemine kaydedilmesine karar verildiği belirtilmiş ve cevabi yazıların ekinde davacı şirketin 2009 yılı gelir tablosuna yer verilmiştir.

Davacı şirket tarafından temyiz dilekçesinde, İdare Mahkemesince dava konusu gelir kalemleri ile ilgisi olmayan gelir kalemlerini inceleyerek ilgili gelir kalemlerinin yetkilendirme konusu elektronik haberleşme hizmeti olduğu kanaatine vardığı iddia edilmiş ise de, dava konusu işlem incelendiğinde, davacının itiraz ettiği kalemlerin katma değerli servis ve içerik satışı ile cihaz satışı (modem satışı, netbook satışı) gibi gelir kalemleri üzerinden idari ücret alınmasına ilişkin olduğu,

Mahkemece itiraz konusu olmayan hususlarla (cihaz cayma bedeli, faiz gelirleri, gelir paylaşımı gelirleri ve satış primleri gibi) ilgili değerlendirme yapılması yerinde görülmemekle birlikte, itiraz edilen hususlara yönelik yapılan değerlendirmeler usul ve hukuka uygun olduğundan, söz konusu durum kararın bozulması nedeni olarak görülmemiştir.

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından idari ücret olarak fazladan tahsil edildiği iddia edilen kalemlere ilişkin dosyaya sunulan tabloda; ADSL Modem Satış Geliri, VDSL Modem Satış Geliri, Netbook Satış Geliri, Katma Değerli Servis/Hizmet Ücreti, Ek Katma Değerli Servis/Hizmet Ücreti, Vitamin Kart Satış Gelirleri, Oyun Şifre Kartı Satış Geliri kalemlerinin olduğu, bu kalemler bakımından cihaz satışı ve içeriğe ilişkin hizmetler olmak üzere toplam 113.173,16-TL idari ücret verildiği görülmüştür.

Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği'nin 7. maddesinde, işletmecilerin, yetkilendirmeye tabi elektronik haberleşme hizmeti faaliyetleri veya bununla birlikte yetkilendirme konusu hizmeti yerine getirirken gerekli ve/veya ilgili olan cihaz satış, kurulum, bakım-onarım ve danışmanlık gibi faaliyetleri yürütmek üzere kurulacağı belirtildiğinden, anılan gerekli ve/veya ilgili faaliyetlerin de esasen dolaylı olarak yetkilendirme kapsamında kabul edildiği, gerekli ve/veya ilgili faaliyetlerden anlaşılması gerekenin ise, yetkilendirme olmaksızın söz konusu faaliyette bulunamamasını ve yetkilendirme faaliyetinde bulunabilmesi için zorunlu unsur olması gerekmektedir.

Davacı şirket tarafından sunulan cihaz satış hizmetlerine ilişkin kalemleri arasında yer alan "ADSL Modem Satış Gelirleri, VDSL Modem Satış Gelirleri"nin internet servis sağlayıcılığı hizmetinin sunumu ve abonelerin/tüketicilerin bu hizmete erişimi için zorunlu olan ürünlerin satışından elde edildiğinin kabulü gerekmekle birlikte; yetkilendirme olmaksızın da netbook satış faaliyetlerinin yürütülebileceği, dolayısıyla davacının yetkilendirme faaliyetinde bulunabilmesi için zorunlu unsur olarak değerlendirilmemesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, "Netbook Satış Geliri" kaleminin idari ücret matrahına dahil edilmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının"Netbook Satış Geliri" kalemine ilişkin kısmı ile bu kaleme yönelik tutarın davacıya iadesi istemi yönünden bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla kararın bu kısmına katılmıyorum.